Escola expandida: un concepto diferente...

A transferencia de coñecemento non sempre se ten que producir dunha maneira lineal vertical. Todas as persoas teñen algo  que ensinar e todos...todos temos moito que aprender...

O documental narra a experiencia vivida no IES  Antonio Domínguez Ortiz (situado no barrio das Tres Mil Vivendas de Sevilla) durante o desenvolvemento dun obradoiro de intercambio de coñecementos. Unha mirada crítica e desafiante ao interior del sistema educativo tradicional, unha pregunta formulada en forma de resposta: a educación pode suceder en calquera momento, en calquera lugar.

UN OUTONO RECESIVO: Entre a realidade e a felicidade

Manuel Menor Currás

Estabamos reiniciando o traballo post-estival cando o noso Presidente aparentou empezar a saber de que ía “a realidade”. O portugués mellor pagado de Madrid aseguraba namentres que non era “feliz”. Na Autónoma, a dura realidade arrincaba agres expresións, xusto no momento en que se pretendía cumprir o ritual pacífico da inauguración de curso, con infeliz asombro dos que esperaban un acto-académico- máis aséptico. Pola Rede circulaban, desde había tempo, convocatorias de protesta masiva. Entre a desesperanza e a urxencia de facer algo que puidese cambiar a imperturbable secuencia da “realidade”, ninguén apostaba por un outono tranquilo. De entrada, o inicio de setembro presentábase renqueante e contraditorio.

“A realidade” de Rajoy amaga con ser unha entelequia descoñecida, en fase de descubrimento, ante a que se mostra ignorante e irresponsable. O primeiro, porque necesitou nove meses para decatarse: en ningunha das súas promesas electorais figuraba tal coñecemento, como pode deducirse do que logo deu en facer con rudo materialismo conceptual e ningunha mira espiritual. O segundo é patente porque, de paso que parece estarse decatando dos limitados perfís que ten o exercicio de gobernar desde a máis encumbrada posición executiva do Estado -e sen pedir desculpas de nada-, quere transmitirnos que “a realidade” é ingobernable ou que, polo menos, el ben quixera facer as cousas doutro xeito pero que non pode, porque se lle impoñen imponderables cos que non contaba.
Razóns hai, en todo caso, para entender que isto da “realidade” non é un mero recurso retórico, por máis que se trate dun personaxe afeito a saírse pola tanxente en situacións de particular dificultade. Recorden, sen furgar demasiado na hemeroteca, aqueles “finos hilillos de plastilina” cando o Prestige derramaba cru nas costas galegas-, ou como ata hai nada se veu escudando na “herdanza recibida”. Agora que aquela nena modélica con que soñaba ante os seus electores de anos atrás e o da “herdanza” propiamente dita xa non dá para nada -pois xa fai moitos anos que somos un país intervido en moitas das súas decisións fundamentais-, do que se trataría sería de que puidésemos valorar os pretendidos coñecementos e oportunidades que ía xerar a súa mera presenza á fronte do Executivo. Resulta, con todo, que co que nos topamos é con que “a realidade” é un impedimento de difícil ou imposible superación. E aos cidadáns, votantes ou non da súa candidatura, resúltalles altamente insatisfactoria esta oca explicación: nin sequera intenta dicir que sexa nin parece que vaia encomendalo aos filósofos do Partido. Non debe estrañarse, pois, de que o seu Goberno estea perdendo cada día un pouco máis o aprecio cidadán.
As consecuencias desta desafección -extensivas á leal oposición- traspasan os xogos semánticos. Moitos dan en pensar que o que trasloce este repentino apego á “realidade” é que, impotentes para ocultar a radical debilidade de ser uns mandados, só se atreven a aparentar ser fortes ante a débil cidadanía. Como en todo réxime colonial e sen soberanía real para decidir, só quedaría por ver ata onde poden aturar que lles marquen o ritmo das súas decisións de goberno. Este é o xogo real en que estamos metidos. Co agravante de que se o capitán alega descoñecemento, só aumenta a confusión e desesperanza dos pasaxeiros da nave que di tripular.

“A realidade” da xente do común -durísima para unha gran parte de cidadáns- é, namentres, que as aprendizaxes de Rajoy e a súa tripulación non teñen nada de metafísico. Os seus descubrimentos sobre do “principio de realidade” tradúcense, día a día, en interminables recortes ás prestacións que o Estado lles debe e en aumento das cargas impositivas. En demasiados casos, resulta xa insostible a combinación de medidas que afectan á educación dos seus fillos, á atención sanitaria que puidesen necesitar, ás circunstancias que o paro ou a limitadora vellez lles impón. Sumado todo iso á continuada subida do IRPF, do IVE, das taxas diversas e variadas, dos impostos indirectos ou das subas de carburantes, enerxía e transportes -entre outras moitas que non nos ían a subir-, resulta unha combinación conducente a unha crecente depresión non só económica senón, ademais, de todo tipo de vida comunitaria, co consecuente enrarecemiento da vida colectiva.
Esta é a outra “realidade” -absolutamente contraditoria co prometido- que nos están creando. Ás veces, ata parece que gozasen con iso, pois non se entenden as reiteradas expresións impropias de moitos destes gobernantes cando nos están cambiando ou suprimindo as institucións de protección social que tiñamos. Tan sumidos parecen  na súa “alta responsabilidade” de mirar para o seu privilexiado embigo, que non se decatan de que lles pagamos para que nos representen, non para que nos insulten coa súa falta de empatía cara ás nosas adversidades ou diversidades. E menos cando, por ignorancia ou por prexuizados fundamentalismos crédulos, queren  cambiarnos “a realidade” coas súas teimas de perspectiva. Deberían saber que, cos seus modos de falar, co discurso que esgrimen como un credo, e cos seus xeitos explícitos de lexislar -sen dialogar, debater, parlamentar, propor ou pactar se fixese falta-, non só escachan as fráxiles tolerancias mutuas que entre todos fomos construíndo, senón que parecen gozar cos enfrontamentos intolerantes.
No mundo educativo coñecemos ben como moitas decisións se tomaron para dividir, segregar, fragmentar e enfrontar, pensando máis no ventaxismo de clase que na posibilidade de avanzar desde a igualdade como utopía. Examinen amodo os case trinta decretos que, sen case coñecemento do Parlamento, levamos xa enriba nesta lexislatura e verán de que vai a cousa -sen que teña nada que ver niso a vixilancia dos “homes de negro” últimos ou a xa famosa “prima de risco”. Poderanse  ver en bastantes deles, a doutros homes de negro, cuxa compañía parece secularmente imprescindible desde Teodosio. Avalíen, en fin, de que vai a nova TVE, os seus informativos e programas. Comparen co que estimen máis adecuado para a honesta información e a convivencia e deduzan as conclusións pertinentes. Seguro que algo poderán dicir entón que dea fe sobre  “a realidade”.

En canto á felicidade do dianteiro madridista, chama a atención o amplo eco mediático que suscitou, con máis motivo que as nosas enfraquecidas páxinas de prensa non deixan de cubrir amplamente as nimiedades futbolísticas con todo tipo de detalles. Coma se nestas realidades virtuais  nos fose a vida ao resto dos españois. Desproporcionado parece, en todo caso, este foco de descoido nacional, tal como pintan as circunstancias en tantos outros asuntos.
Hai, de todos os xeitos, nisto da “felicidade” como argumento ou como horizonte de vida, un “topos” reiterado ao longo de case toda a historia da humanidade. Raro é o filósofo que non lle prestou atención, especialmente cando tocou a ética ou a moral. Cantos sexan ou foron lectores de contos advertirían que é motivo recorrente, cando non principal, da gran maioría; e que dicir do cine e os seus clásicos happy End. Nos últimos tempos, nin a economía lle é allea nin, menos aínda, a publicidade e propaganda. Como atractivo estímulo de fácil instrumentación, presente está en todo folleto de autoaxuda e nos medios de adoutrinamiento de todo xénero de grupos sectarios de variadas pelames. E tras todo iso, sen dúbida, hai e houbo sempre tamén, determinados modos de entender, con certo afán de harmonía ou pacto social por medio, as relacións e transaccións políticas entre os cidadáns -ou os súbditos no seu caso- e os seus gobernantes. Os reis autoritarios, e os absolutistas, xa falaban da “felicidade dos seus súbditos” con gran desenvoltura e ningún compromiso. A nosa Constitución de Cádiz, facéndose eco das ideas ilustradas do XVIII, tamén expuxo “a felicidade cidadá” como obxectivo político. Antes, xa o fixo a de EEUU, pero ao que aquí interesa, conveniente é recordar algo que descubriu Anna Arendt ao estudar a documentación que lle dera cobertura: tan só se trataba da conservadora individualidade burguesa, non dunha liberación igualitaria.
O dianteiro portugués fala de “a súa felicidade” -sen que saibamos ben de que vai. O noso Presidente, cando nos di que non contaba con “a realidade” e decreta compulsivamente como combatela, emprázanos para un “futuro feliz” sen que saibamos tampouco se chegará, quen a gozará ou, se resultase ser un novo conto da leiteira, se ía ser por fin consecuente. Xa que logo, máis que distraerrnos discutindo o sentido de palabra tan equívoca e polivalente -sen norma fixa de referencia e con tantas cabezas como sentenzas para interpretala-, máis ben debésemos esixirlle ao Sr. Rajoy -e á comitiva de gobernantes, parlamentarios e representantes do noso sistema político- que nos explicase de que vai a súa xustiza distributiva e en que se traduce para todos os efectos para o común da cidadanía. Sirva de exemplo o que está facendo ou consentindo que se faga co noso ensino público: é un bo baremo para xulgar con obxectividade o seu concepto de “felicidade” e, como non, a correlación que ela teña con “a realidade” e o modo político de enfrontala. O outono tamén vale para isto; non só para a recesión depresiva que parece invadirnos.

Madrid, 05/ 09/ 2012

Manuel Rivas tamén denuncia o peche de programas críticos...

No seu artigo publicado no País do 2 de setembro, M. Rivas denuncia o que está a pasar co proceso de "substitución" de programas nos medios públicos. Velaquí o texto do seu artigo ( a tradución é nosa)...

Nos últimos meses, nun país do Occidente máis próximo, liquidouse unha experiencia neutral e independente de medios de comunicación públicos. Un país onde o Goberno fulminou ese modelo de pluralismo e rigor, tan laboriosamente conseguido, e fíxoo utilizando un procedemento de excepción, por decreto-lei, para rebentar un dos cimentos da confianza básica que sostén unha democracia. Esa alteración foi seguida de inmediato dunha cadea de cesamentos e nomeamentos baseada na política de amigo/inimigo, tan cara aos patróns autoritarios.

Se nos atemos á precisión histórica, o que se produciu é un proceso de purgas e de apropiación sectaria da televisión e radio públicas. Non falo da Venezuela de Chávez. Nin da Hungría de Orbán. Falo da España do Como Dios Manda. Este foi un verán de incendios forestais. Pero tamén se queimou parte da mellor madeira do xornalismo español: Ana Pastor, Juan Ramón Lucas, Xavier Fortes e os editores e presentadores do equipo que dirixía Fran Llorente.

O cinismo imperante pretende facernos crer que hai unha lóxica interna nas substitucións de RTVE despois do cambio político. Pero os cesados non son políticos. Son xornalistas cun balance inapelable. Con menos medios que en tempos pasados, colocaron a RTVE no seu mellor momento. Nunca os informativos estatais foran tan fiables, nin tampouco, desde que existe pluralidade de cadeas, mantivéronse tanto tempo á cabeza de audiencia.

Por dicilo ao xeito olímpico, tan do gusto de Rajoy, despídeselles logo de gañar unha medalla. Non, non é unha substitución. É unha caza de bruxas. As purgas fóronse producindo sen apenas resposta na opinión que se reclama liberal, nun escandaloso silencio de vacacións morais. Que vergoña. Hai quen vai todo isto como parte da paisaxe natural. O que o partido vencedor, ademais por maioría absoluta, actúe sempre como unha facción de intereses. Síntoo, pero non me afago a este triunfo da dopaxe ideolóxica. A esta pulsión cainita. Ademais de inxusto, todo isto é absurdo.

Os conservadores gañaron as eleccións co defenestrado modelo público. E antes perdéronas por causa do servizo de manipulación, que agora está de volta. Hai días en que se retrocede séculos. Non aconsellaría ás dúas mozas punkies do grupo Pussy Riot, fuxidas de Rusia, achegarse por aquí. ¡O último programa intelixente devorado, en Radio 3, chámase Carne cruda!

Derradeiro programa: Lo llevamos crudo.

Comentarios do director e presentador do programa: Ni vencéis ni convencéis

Como lograr unha "muller auténtica"?

Rosa María Artal
(Traducido do seu blog "El Periscopio")
http://rosamariaartal.com/2012/08/22/como-logar-una-mujer-autentica/

O obxectivo é o exposto por Gallardón, unha muller auténtica é a que ten fillos. Contra vento e marea, aínda que logo ninguén lle axude a darlles para comer. Non importa o que queira ou opine, a misión da muller na vida é procrear. E as grandes tarefas ideolóxicas (como as que ten en marcha este goberno) empézanse desde a infancia. O titular dun ministerio que aínda se chama educación, José Ignacio Wert, acaba de mostrarse contrario a dous pronunciamientos do Tribunal Supremo rexeitando que os colexios que segregan a nenos e nenas polo seu sexo sexan financiados con fondos públicos. 

Non hai diñeiro para comedores, nin para que vire dous minutos o microondas e quente a que se trae de casa, pero é prioritario "educar" aos nenos cos nenos e ás nenas coas nenas. Á conta dos impostos de todos, ademais. A causa "última" que se evitan "perigos" e que supón máis doado o adoutrinamiento. En 2008 escribín os meus argumentos sobre As raíces da desigualdade entre mulleres e homes, as razóns da violencia machista, tamén, nunha Tribuna do País. E quero destacar estes parágrafos. O problema está no fondo, e hai que cambiar os esquemas. No colexio, en casa, na sociedade que ás veces presta un tácito apoio «comprendendo» estas situacións, nas doutrinas morais que, sen rubor, cualifican aos malos tratos como «froito amargo da revolución sexual». Así o fixeron os bispos españois. 

 A educación é clave porque aínda segue sendo o escollo. Habería que aclarar nos libros de texto que as mulleres foron na Historia algo máis que Raíñas. Os colexios que separan a nenos e nenas asisten a un xordo auxe. Argumentan que cerebros, maduración e actitude son distintos nun e outro sexo. Certo. Non existe a uniformidade (nin entre os membros do mesmo). Pero deixemos que uns e outras asuman as súas hormonas porque o premio non ten prezo: coñecerse, saber que a nena que alborota as entrañas, ri, chora, se empéñas e preocúpas coma el.? cambiamos os esquemas, si, pero ao revés, cara atrás. O problema -común a outras relixións moi atrasadas- está no ollo que mira. O ollo sucio só ve porcallada alá onde o dirixa.

La Educación Prohibida

Unha película de obrigada visión para calquera profesional que pretenda traballar en educación. Educadores, profesores e ...por que non? tamén políticos e xestores (enténdase recortadores) que buscan a "mellor" educación...

O INDIO RAONI

Rosa Enríquez

Publicado en La Región.16-08-2012

Moito mellor me sería ter nacido peixe ou cebra, por exemplo. Así me evitaría esta sensación de vergoña constante pola prepotencia da especie á que pertenzo. O de que somos egoístas e cobizosos/as vén de moi atrás. Daquela, ben poderiamos considerar que tales características, acrecentadas pola sociedade de consumo, constitúen, en certo xeito, unha tradición, que, como tal, adoitamos conservar. Agora ben, na medida en que nos seduce a idea da modernidade, revisámola, isto é, tuneamos a propia miseria. Así, da cobiza imperialista explícita, sen sentimento de culpa, coa consecuente épica inherente ao relato posterior -eis a 'historia' de Alejandro Magno, Julio César ou Napoleón-, pasamos á invasión democratizante e necesaria -Estados Unidos en Iraq-, que amosa a nova tendencia dos espíritos belicosos: o cinismo para defender a nosa 'superioridade moral'. A día de hoxe, o horror é retransmitido de xeito instantáneo e fragmentario, aínda que nos fagan crer que o vemos 'todo'.

Esta nova característica das guerras, a moralización, permite que sigamos estendendo as nosas gadoupas en territorio alleo e disfrazar unha declaración de guerra de 'conflito'. O eufemismo sempre axuda a convivir mellor coa crueldade que exercemos sobre 'o outro'. En todo caso, cómpre ter claro que non todas as guerras teñen o mesmo grao de ocultación. Hai algunhas que, de feito, son normalizadas até tal punto que xamais, fixénse ben, xamais, serán contempladas dese modo. O caso da represa de Belo Monte é unha desas guerras fragmentarias, vividas a intervalos, cunha violencia admitida polos nosos ollos occidentais, sempre en exceso xenerosos coas propias eivas. Quen se pon no lugar das tribos indíxenas? Quen comprende a agresión que se comete, non só contra estes habitantes da Amazonía, mais do ecosistema, en prol da modernidade civilizadora e dun 'presunto' ben común para a obtención de enerxía eléctrica? Sarkozy dende logo non. Talvez por iso, se permitiu 'ningunear' o xefe indio Raoni co que se comprometera públicamente a manter unha conversa ao respecto da instalación da devandita central hidroeléctrica.

O ser humano non sabe convivir. Non respecta á natureza, xa que logo non desenvolve a súa vida nela, mais sobre ela. O xefe indio Raoni ten moita razón e dalgunha maneira pode devolvernos a confianza na nosa especie. Creo que nin Sarkozy, nin moitos outros dirixentes occidentais, merecen o privilexio de departir con este home sabio. Carecen da intelixencia suficiente.

Sucesos desinformativos

Manuel Menor Currás

Volvemos claramente onde adoitabamos. En información, hai tempo que nos vimos achegando ao pasado. Entre outros moitos, dous xornais para min significativos, como Xornal de Galicia ou Público, pecharon hai meses a súa edición en papel, e o primeiro deles tamén a electrónica. Outros, como El País, son agora unha sombra do que foron e é presumible que estean nos prolegómenos da irrelevancia. Tres ou catro grandes grupos -con abundante capital estranxeiro- controlan o que queda da prensa nacional, mentres nas autonomías sobreviven os que saben render pleitesía á voz do poder. Respecto de TV, desde a desaparición da cadea 24 hs. de Canal Plus -cuxo sinal viría ocupar “O gran Irmán”-, tamén se precipitaron os acontecementos. Ás múltiples televisións autonómicas, con pretensión de protexer peculiaridades culturais, case só lles é asignable como achega cultural servir de escaparate -obsceno, con frecuencia- ao doctrinarismo desinhibido dalgúns dirixentes políticos.

Nesta resignación estabamos cando, “polo ben da televisión pública”, nos cambiaron o organigrama de TVE e, a continuación, o que desta acadara prestixio e recoñecemento. Impera agora a sensación de que nada se move na órbita da información independente e que todo está xa ao servizo do que lles manden. É coma se sobrase o xornalismo de investigación e os enviados especiais: que fose suficiente co que transmitan as axencias -coma se estas non tivesen dono. Que non fosen rendibles os entrevistadores/as que poñen nerviosos aos entrevistados por saber que perseguen coas súas preguntas: que é mellor aterse ao que conten os voceiros oficiais e reducirse a exercer de amplificadores seus. Nada inesperado, pois, se a propia secuencia dos noticiarios se está convertendo nunha reprodución adaptada do antigo El Caso: pronto non serán outra cousa que un selecto encadenamiento de “sucesos” desxerarquizados e descontextualizados. Recordan o NO-DO? Deste xeito, vemos que, en moitos medios, xa case non quedan xornalistas como non sexan de floreiro. Noutros, nin iso: substituíronnolos a fume de carozo por axentes distractores que nos entreteñan e emboben mentres pasan cousas que, ata fai moi pouco, nin nos atreviamos a soñar. Coñecen en que consiste o xogo dos trileiros? Cara aí imos cos medios.

Só o lector avezado nos tamén vellos costumes da lectura oblicua que impuña a Lei Fraga, era capaz de ver algo de luz entre tanta trampa. Era indispensable saber ler entre liñas para chegar a descubrir algunha información relevante entre a follaxe que había que saltarse e a serie de inconvenientes que a censura dispuña como obstáculos. Poucos tiñan esta capacidade desenvolvida e a inmensa maioría dos mortais só podía facer caso -se quería aclararse un pouco-, a “radio macuto” ou á súa propia avidez de captación de mensaxes que -se tivera que emigrar ou debía viaxar moito laboralmente- tallle proporcionasen as propias cousas ou os distantes contrastes que adoitan mediar entre ditos e feitos. Tal é o motivo polo que, como entón, pronto nos vaian a dicir que viaxemos menos e vexamos máis a prensa ou a tele, non sexa que saibamos de que vai o que nos pasa.

O que acontece aos medios ilumina o que sucede en Educación. É coherente que o ministro actualmente menos valorado polos cidadáns (segundo o último barómetro CIS, do seis de agosto, ningún supera o catro: a súa cualificación queda en 2,5) trate de aumentar -co incondicional apoio de recoñecidos/as conselleiros/as autonómicas- o “fracaso escolar”: se tanto nos costara que acadase tan só a un 32% -ou que se reducise cinco puntos nestes últimos anos tan fatídica estatística-, as medidas que nestes meses últimos se están tomando incrementarana sustantivamente. É seguro que, con menos medios e máis problemas indebidamente atendidos, a eficiencia do sistema -mírese como se mire- se resinta máis. Os levan moitos anos no ensino constatárono. Os institutos públicos dos anos oitenta, comparativamente con outros colexios privados da súa área de influencia, superábanos a miúdo en resultados académicos. Abondou, desde finais dos noventa, con aumentar os problemas que debían atender e diminuír os seus recursos, para que en moitos casos se invertesee a tendencia. Xa sei que esta aseveración encerra moitas outras consideracións, algunhas ata propicias ao debate desconforme, pero o único que quero subliñar é que xa temos unha desgraciada experiencia sobre moito do que vai suceder. Por máis que as nosas desaprensivas autoridades insistan en que non pasará nada especial, o xa certo é que están desvirtuando de tal modo o aprecio e o valor do que implican os procesos de ensino-aprendizaxe que, de modo consciente -o que sería grave- ou de modo inconsciente -o que sería gravísimo- están contribuíndo a aumentar o número de analfabetos. A conta dos recortes educativos e dos que máis os están sufrindo -os máis necesitados de medios para entender a realidade: ler e escribir é iso en definitiva-, están logrando de xeito autoritariamente activo -por decreto, orde e circular executiva, e sen rozar o parlamento como non sexa para darlle ao automático muíño absolutista- exercitar as súas obsesións sobre a igualdade-desigualdade. Se se ocupasen de que desaparecese ou se reducise a desigualdade -tamén no terreo do coñecemento-, actuarían de modo moi distinto, coherente cun concepto de calidade democrática en que escola e medios informativos compartisen garantías de accesibilidade e liberdade interna valiosas para todos. Se reducen tales condicións -esenciais en ambos os mundos-, o concepto de sociedade que lles serve de referencia é o duns poucos rexendo e determinando a vida da maioría. Coma se ansiasen que non se decatasen de nada e que así fosen máis dóciles: canto máis ignorantes sexan -con menos escola e menos información de calidade-, mellores consumidores serán.

Dinnos que todo se está facendo en nome da “liberdade de mercado”, coma se este fose un ser abstracto e aquela, un ben de fácil acceso a todos. Nada nos impide personalizar o mercado como os intereses dos máis ricos se queremos entender mellor o xogo do intervencionismo a que un conxunto de persoas locais, obedientes ao mando deses poderes coaligados, limitan aos cidadáns españois os medios indispensables para exercer a súa liberdade. Entendémolo mellor se o referimos a canto está sucedendo cos nosos aforros, os bancos, a débeda e a prima de risco..., pero, en realidade, están atrapando polo medio a liberdade de coñecemento, liberdade de información, liberdade de educación, de crenza, de expresión, de elección.... Esas cousas, as máis belas da última Constitución, son as que están en xogo cando, na nosa televisión -as televisións públicas- e nas nosas escolas -as públicas nos seus distintos niveis- se coartan caprichosamente os medios indispensables para que cumpran con dignidade a súa función democratizadora. Non nos digan -como pretendeu o noso actual presidente respecto de graves problemas económicos- que somos “soberanos” nin, menos, que máis adiante imos selo máis coa serie de medidas que non cesan. Dígannos -en coherencia co que están facendo- que están sendo o voluntarioso brazo executor de quen queren que esteamos “intervidos” ou mutilados nas nosas liberdades democráticas básicas. Joan Garcés hai tempo que estudou baixo esta perspectiva da vixilancia exterior como algo estrutural, o desenvolvemento dos nosos asuntos político-económicos: o seu libro, Soberanos e intervidos (Século XXI), vai camiño da cuarta edición. No que incumbe á información -a primordial do sistema educativo e a conxuntural dos medios-, tampouco estamos ante un mero “suceso” transicional.

Ourense /08/08/2012

A educación, primeiro

Cástor Rodríguez González - O Rosal

Publicado no Faro de Vigo. 07.08.2012

Neste momento de "totum revolutum" que nos toca vivir non estaría por demais poñer a mente a traballar na reflexión. Porque parece que andamos bastante á lixeira cando falamos, opinamos, alborotamos o problema é que cada un facemos a festa segundo a fai "Vicente". Ten moito que ver isto co que decía Ortega cando falaba do "home masa". Parece que a historia se repite.
Buscamos a solución máis particular e concreta, sin pensar máis alá, sen preocuparnos das consecuencias. O individualismo está claro, ata cando votamos caemos no concretismo para favorecer a nosa cobiza particular.
Penso que teriamos que escoitarnos a nós mesmos cando pensamos nas nosas cousas e poñer a fermentar esa "masa" da que falaba para que xuntos, coas minorías intelixentes, podamos compartir un bo pan.
Todos intentamos buscar a nosa solución ós problemas nos médicos, nos xulgados, nos políticos, nos xefes dos traballos€, e nos queixamos sempre de que moitas cousas non funcionan.
É triste ver como se xoga co diñeiro dos demais, como se manexan millóns no pago das malas xestións, e, aínda que foran boas, non hai porque pagar tanto a uns e tan pouco a outros. Os impostos se evaden para salvar a enchente pecuniaria, e só tributan ben os currantes de turno€
Memorando un pouco ó sabio Aristóteles, ten que haber unha causa primeira eficiente da solución. Eu a teño clara: a educación. Mentras este país non teña un sistema educativo que marque os camiños dos valores que nos leven a realizarnos como persoas non funcionarán as cousas. Sí, os nosos políticos que se poñan a traballar xuntos, coa axuda dos grandes filósofos e intelectuales, que os hai, e constrúan un sistema que dure adatándose ós tempos. Que a carreira docente sexa unha verdadeira enxeñería. O termo educación ven da palabra latina "duco" que significa conducir. Para conducir ben nas estradas que van desde infantil ata universidade, inclusive, hai que ter un bo carné para que se poidan evitar todos os accidentes posibles.
Un bo sistema educativo vai conseguir grandes profesionais na propia educación, na medicina, na xustiza, na función pública Por iso digo: A educación, primeiro.

O futuro deste presente

Manuel Menor Currás

Este verán, non lograremos a pacífica indolencia que, outros anos, nos alagaba. Como nun pesadelo, parece que todo se trastornou ou, segundo se mire, que todo estivese volvendo onde adoitaba. En verdade, ambas as cousas vivímolas no transcurso dun amplo periplo de características anómalas para a traxectoria da educación en España. Pero a coxuntura agudízaas e inquiétannos crecentemente.

Nacidos na postguerra, antes de que chegase a desenvolvista Lei Xeral de Educación, de 1970, xa eramos bastante adultos. Ademais de sufrir na infancia moitas das penalidades daqueles anos, tocounos vivir con plena consciencia a última etapa franquista, a difícil transición e os sucesivos gobernos que de entón acá sobreviñeron. Estamos feitos da experiencia como escolares -e profesores inexpertos- de cando daquela, e das tentativas en que, de diversos modos estivemos metidos para cambiar aquilo. Reformas e contrarreformas habidas nestes últimos 37 anos -coas súas correspondentes leis orgánicas, decretos e circulares- nutriron de sentido o noso afán. E o que estamos vivindo agora mesmo, cando tantos xa se xubilaron ou están no transo de facelo --mentres se segue fiando nunha nova lei orgánica e demais aparato lexislativo recorrente-, acima un longo proceso en que as políticas educativas se seguen contrapoñendo compulsivamente.

Visto en retrospectiva, o conxunto de cambios presuntamente acaecidos neste tempo non parece un avance continuo entre problemas a superar, senón, máis ben, unha dinámica en fase regresiva. Máis que facer pensar nunha linealidade do tempo, dotado de sentido renovador e esperanza creadora, o sucedido neste período trae á mente, ante todo, unha circularidade irremisible como a da Natureza, repetitiva de ciclos e independente de canto fagamos, pensemos ou decidamos os mortais. O prestixioso xurista Piero Calamendrei preguntábase en 1939 nun delicioso relato dos seus veráns infantís nos campos da Toscana, á propósito dos “vencementos misteriosos” que non dependen de ningún decreto: “Quen lles advirte ás crisálidas que chegou o momento de romper o capullo ou ás andoriñas que teñen que reunirse para emigrar”...? (Inventario da casa de campo, Madrid, Trotta, 2012). Igual pregunta cabe sobre moitas decisións das que nos últimos meses xa pesan sobre a escola pública. Ben expresivas do peculiar universo conceptual do “como Dios manda”, é coma se procedesen dun fatum mítico alleo á nosa vontade, cuxa repetición sobreviñese inexorable de cando en cando.

Estes zigzags evenemenciais que se producen na historia real, a vivida por cada un, permítennos redescubrir, doutra banda, que as vivencias dos nosos escolares no curso próximo, seguramente serán máis anticuadas -menos modernas, máis retrógradas e, se queren, máis reaccionarias- que as que lles tocaron a estudantes de cursos anteriores ou, ata, a momentos precisos do noso propio pasado. O certo é que non por vivir en 2013 será todo máis “guay” que nos setenta ou oitenta, por exemplo. Pode ser ata máis decimonónico. Mirando cara atrás cando xa se dulcifican os recordos, sensato parece relativizar a cronoloxía: poida que os nosos avós sexan máis modernos que nós en asuntos importantes. Todas as historias da Historia teñen as súas propias anomalías, o que non é consolo ningún.

Pertenzo ás xeracións de españois que, desde logo, non se puideron nutrir a tempo do maxisterio que poderían ter de non terse producido a guerra. A depuración de mestres, profesores e catedráticos en escolas, institutos e universidades, é hoxe bastante ben coñecida grazas a estudos como o de Francisco Morente Valero: La escuela y el Estado Nuevo: la depuración del magisterio español (1936-1943), (Valladolid, Ámbito,1997). Sumir ao investigado, entre outros, por Luís E. Otero Carvajal La destrución de la ciencia en España: Depuración universitaria durante el franquismo (Ed. Complutense, 2006)-, e entenderase que os nados entre os 40 e 60 do século pasado non tiveron a sorte de gozar dos coñecementos e saberes da que con toda razón é considerada a “Idade de prata” da ciencia e as letras de España. Os que non morreron ou foron fusilados, tiveron que exiliarse da vida pública. Estas xeracións foron as que sufriron as consecuencias primeiras daquela España rota: as reformas e innovacións educativas que se foron desenvolvendo desde 1907, á calor da JAE (Junta de Ampliación de Estudos) -como pode verse en: Revista de Educación, nº extraordinario de 2007-, non estiveron ao seu alcance. Todo iso foilles negado e, en particular, a pedagoxía, coidado, ambiente e currículo dunha das súas institucións máis beneméritas como o Instituto-Escola. Para nós, tan valiosos mestres, pensadores e científicos, e as estruturas que crearon, foron -ata moitos anos despois en que logramos redescubrirlos- institucións e xentes de “outro país”, ninguneadas e vituperadas porque foran adoptadas pola democracia da IIª República como fundamento liberador dos cidadáns.

No seu lugar, o presente educativo que tiveron de conxugar estas xeracións de concidadáns tivo coordenadas moi distintas. Que todo o anterior era anómalo e que o que se impuña era algo moi distinto -máis anómalo realmente- é ben visible na amena lectura de Andrés Sopeña, El florido pensil: Memoria de la escuela nacionalcatólica (Barcelona, Crítica,1994). Lendo na distancia que quixeron ensinar aos poucos que puideron exceder a escola primaria, constátase que tiña como destinatarios a extraterrestres doutro país e outra época. Non digamos se se penetra un no especificamente programado para a minoración das mozas en torno ao fogar como centro das súas vidas. Todo era unha clara volta atrás, cara ao que fora a escola en torno ao Concordato de 1851. Pemartín, Ibáñez Martín, Enrique Herrera Oria, Sáinz Rodríguez, moitos membros da ACNP (Asociación Católica Nacional de Propagandistas) e da AN/AP (Acción Nacional/ Acción Popular), deixaron textos moi explícitos do que querían neste terreo. Responsables dos primeiros pasos do Ministerio de Educación Nacional daquel “Estado Novo”, súas son as depuracións e decretos que -segundo pode seguirse ao detalle no BOE e no seu precedente de Burgos-, déronlle volta ao que quixera ser a educación republicana. Tamén lles debemos a supresión “triunfal” de moitas escolas e institutos públicos -(Ordes de 04/ 04/ 1939; 20/ 04/ 1939 e 05/ 08/ 1939)- e a creación do CSIC -en substitución da JAE (Lei de 24/ 11/ 1939). Entre outras razóns, para controlar a nova docencia universitaria de onde saíron os nosos ensinantes principais: “queremos unha ciencia católica. Liquidamos, xa que logo, nesta hora -dixo Ibáñez Martín ao inauguralo- todas as herexías científicas que secaron e agostaron as canles da nosa xenialidade nacional e sumíronnos na atonía e a decadencia?. As reduplicativas anomalías da nosa formación son ben visibles aínda nos libros de texto deses longos anos, como, en parte moi significativa, analizou Emilio Mito, legitimación y violencia simbólica en los manuales escolares de Historia durante el franquismo Castillejo: (1936-1975), (Madrid, UNED, 2008).

E en novembro de 1975 sucedeu o que a natureza quixo. Outra vez volveu polos seus foros e, sen que case ninguén se acordase demasiado das querenzas da IIª República, viñeron logo a Constitución -co seu artigo 27-, e as varias transicións que nos trouxeron ata hoxe. De tal modo que, nisto da educación, aínda que algunhas cousas parecen terse asentado -a ampliación obrigatoria ata os 16 anos, talvez-, en demasiadas outras, incluído o que e o como desa ampliación gratuíta, segue sendo un espazo de violencias simbólicas. O non acordado entre todos como común e intocable, constitúe unha xeografía privilexiada para mostrar agora mesmo que quede ou non atado fai 37 anos. Nun recente curso da Complutense, entre o 23 e 27 de xullo no Escorial, Julio Aróstegui e outros especialistas puxeron de manifesto moitos aspectos “do peso do pasado: o franquismo e o antifranquismo na España constitucional”. No ámbito educativo, por máis que foron 37 anos de modificacións de diverso calado, esta crise serviu o pretexto para desmantelar ou desvirtuar moitos do logros que, ás cegas, criamos lograr. Tan voluble e sectaria é a política actual, que, coma se o construído por aquelas xeracións fose moi anómalo, impón ás nosas escolas e universidades públicas a circularidade case natural do tempo anterior. No canto dunha mellora progresiva no logrado, fai volver o sistema educativo español aos sesenta en moitos dos seus aspectos máis relevantes.

A violencia institucional que aumenta sobre a Escola pública, sobre todo desde este último curso -non se esqueza que tamén as autonomías deciden-, ten carácteres de zafio exhibicionismo naturalista na súa versión máis darwinista. De tal calibre é e tan selectivamente orientado está a danar ás clases máis humildes, que todo o que oficialmente se di -adubado de descarados simplismos populistas- é pura ficción. Soa a rancio neoconservadurismo, herdeiro neto do franquismo, absolutamente anómalo para construír un país á altura dos retos democráticos de agora mesmo. Aí están para confirmalo as leis que, de paso, están ditando oportunistamente en ámbitos tan próximos ao socioeducativo, como as vacinas de nenos ou os embarazos con malformacións. Mentres nos imos decatando das ganancias que facilitan aos colexios privados... e á sanidade privada, pretenden demostrar que a natureza é como é e que, por fortuna, aí están eles para secundala, pois din ser uns mandados. Entendida así a democracia, como esencialista sistema métrico decimal, só producen desconcerto, sobre todo, nos que teñen memoria. A sensación de estafa que tan pronto procrearon débeos levar a deixalo: sen eles, o futuro deste presente -a pesar dunha crise que amplifican- podería ser esperanzado para a xente. Pero aí seguen, como o rei espido. Para que, no medio de tan ostentosa ruína como multiplican, teñamos un verán tranquilo...

¡Atentos a agosto!
Madrid, 30/ 07/ 2012

Ruínas

Mariluz Ferreiro

Publicado en La Voz de Galicia. 25 de xullo de 2012.

No chan empedrado descansa un prato con moedas. Un neno toca o acordeón na rúa. A estampa en si e a melodía que arrastran os pequenos dedos colle a contrapié o aire festivo dos turistas, que trafegan bolsas, conversacións e sorrisos. A música é triste. E máis se soa en Grecia. Alí os músicos rueiros saben que a estas alturas de hecatombe lles é máis doado conmover que aledar. O visitante contempla ruínas de Grecia e Grecia en ruínas. Baixo a pel das rutinas, dos coches que non se deteñen, a mecánica do cambio de garda e as terrazas buliciosas latexa o rumoreo da crise. A Acrópole emerxe como unha xigantesca metáfora de principios e fins, de cimentos arrasados. Nos bancos asoman os chalecos azuis da seguridade privada, iguais aos que se pasean polas estacións. Unha ironía que ao final sexan os mesmos os que protexan unha sucursal do Royal Bank of Scotland que os que vixían a parada que conduce á praza Sintagma.

O que sucede no mapa do mundo reprodúcese agora en Europa. O Sur afúndese e o Norte vese máis alto. Certos países parece que van camiño de quedar reducidos a parques temáticos máis baratos, porque hai máis desesperación por vender, ensinar, ofrecer. As praias e monumentos low cost de Europa. «¡Que os gregos vendan as súas illas!», chegaron a pedir medios sensacionalistas alemáns. Os helenos tamén poderían reclamar dereitos pola patente dos Xogos cos que se lucran algúns olímpicamente. Uns arriba e outros abaixo, afogados. Unha paisaxe relaxante para os que van vento en popa. Pero un barco en pleno naufraxio...

Converter en mercadoría saúde, educación, pensións...

Lourenzo Fernández Prieto

 

Publicado en La Voz de Galicia . 18.07.2012

A crise actual empezou nos Estados Unidos (2008), ligada aos créditos subprime para adquisición de vivendas, imposibles de devolver. Manifestouse como crise financeira en Europa e puxo á vista os problemas do sistema. Sófrese máis onde a burbulla inmobiliaria foi o fundamento do crecemento destas décadas e o baseamento preferente dun sistema económico pouco produtivo. As reaccións fronte á crise en Europa foron demoradas en moitos países e a UE non deu atopado a forma de atallala coa definición de políticas comúns. En Estados como o español ou o italiano, cando os Gobernos de xestión ou de dereita chegan ao poder, aplican medidas cun sentido inequívoco: converter en mercadoría a educación, a saúde e os servizos sociais. Amplos sectores da actividade que o Estado do benestar deixara á marxe do mercado nun longo proceso histórico que percorre o século XX, convértese no ideal do modelo europeo na posguerra mundial e bandeira política da UE.

O ideario económico, vestido de MBA de business school, que avala esta orientación vense predicando en diferentes versións dende a escola de Chicago. Tamén en versións políticas que arraigan na revolución conservadora anglosaxona da década de 1980 con Reagan e Thatcher. As dereitas europeas continentais atoparon nesta crise a conxuntura idónea para aplicar medidas que antes non podían contar con aval social nin político nas sociedades democráticas europeas identificadas coa marca do Estado do benestar. Estas medidas adoptan en cada país características propias; no caso español, a obsesión aristocrática contra a suposta vagancia dos que non teñen traballo, o empeño recentralizador dun españolismo que nunca asumiu as autonomías ou a teima antipolítica dunha tradición antidemocrática desgraciadamente arraigada. Co alibí da austeridade, entendida como aforro «despois de gastar o que non tiñamos» e «vivir por riba das nosas posibilidades», as medidas levan a un cambio de modelo. Buscan reducir o papel do Estado como prestador de servizos porque «é un luxo que non nos podemos permitir» e abrir a opción de que sexan pagados por quen poida facelo.

A dereita económica e política confía cegamente, xaora, en que estas medidas reactiven a economía e creen emprego. Abrindo ao mercado -privatizando- estes novos campos de actividade, amplíanse as posibilidades de negocio choídas pola crise. E se non temos investidores aquí xa virán de fóra, ao xeito de Eurovegas. Unhas clases medias máis reducidas deixarán de ser atendidas polo Estado de benestar e pasarán a pagar todos os servizos ¿Que pasará cos demais?, ¿cantos non poderán pagar os bens e servizos que non prestará o Estado? Seguramente, de materializaren este cambio de modelo, a consecuencia será o empobrecemento de amplas capas, o aumento da pobreza sistémica con máis sectores fóra de cobertura social. Mais desigualdade. Un cambio de modelo pero non unha novidade: reactivaranse a caridade e as subprime.

LENTOS NEOREFORMISMOS EDUCATIVOS

Manuel Menor Currás

A estas alturas da súa actividade docente -en Universidades e Institutos sobre todo, pero tamén en Primaria e Infantil-, os que se atopen na fase indecisa dunha imprecisa xubilación, non poderán dicir que non asistan nin estean sendo testemuñas agora mesmo de cambios relevantes, e ata contundentes, no que foi ata agora o seu quefacer profesional. Nestes 35 anos últimos, os de máis extensa e profunda preocupación do Estado pola “ENSINANZA PÚBLICA”, puideron ver , a pesar de non poucos desacertos, cómo se foron logrando metas que antes nos parecían de ilusión. Especialmente en canto á extensión do ensino obrigatorio ata os 16 anos e, tamén, en respecto da amplitude que foi adquirindo a das etapas post-obrigatorias, incluídas as carreiras e titulacións universitarias. A propia OCDE puido dicir laudatoriamente do noso sistema educativo que en pouco tempo percorrera un longo camiño convertido, ademais, en instrumento eficaz de nivelación social. As xeracións de profesores e cidadáns que se implicaron nestes éxitos, estarán sorprendidas polo que está pasando nestes últimos meses.

A extensión adquirida polo noso sistema educativo non o é todo, obviamente. Aínda lle quedaba un amplo percorrido por diante para lograr niveis de eficiencia cualitativa sobresalientes. Con moita dificultade, creouse un clima propicio a acordos de alto nivel: múltiples informes viñan insistindo na necesidade de traballar sistemática e pacientemente nalgúns puntos significativos, ben detectados e analizados, para os que, en moitos casos había propostas de traballo moi contrastadas. Teño presente agora mesmo, por exemplo, un laborioso informe do Colectivo Luzuriaga á propósito do “fracaso e abandono escolar” que, seguramente, estará nas librerías a comezos do mes de outubro. Proba adicional de que pareciamos emprender unha orientación máis sensata que a estritamente partidista, é que as cifras do tan traído e levado “fracaso” diminuíran cinco puntos nos últimos anos. E tampouco podía dicirse que moitos dos programas científicos universitarios en marcha non fosen dignos das mellores loas e parabéns internacionais. Pero en todo sistema, tamén no educativo, sempre se ha de estar atentos a corrixir e mellorar: a aceleración que ten a contorna pódeo facer obsoleto moi pronto. Un acordo neste sentido, estable no principal, por un período suficiente para o afinamiento, tería sido un gran logro.

A pesar do cal, imposible foi ata o presente alcanzar un “PACTO” coherente entre as distintas forzas sociais e políticas, que permitise desenvolver de modo consistente o ben logrado e, ao tempo, eliminase o menos digno da imprescindible modernización cualitativa que a evolución socioeconómica require. No seu lugar, acentuáronse durante estes últimos anos, as voces dos que leron informes moi publicitados como o PISA no sentido máis catastrofista posible. Cultivouse con mimo un retrato perverso do “malestar docente”, baseado en tópicos apodícticos moi ben elaborados -como sen dúbida lle gustaría analizar a George Lakoff -o autor de Non penses nun elefante. E se publicitaron -sen reparar en recursos- programas organizativos do traballo docente sumamente etéreos e inanes. Todo ben adubado coa normativa de moitas comunidades autónomas -auténticas responsables do día a día educativo-, enormemente expresiva dun estatuto da docencia, diminuído en dignidade e categoría cualitativa.

Nestas estabamos cando unha nova maioría absoluta se apropiou do Parlamento. Era o momento propicio para que aflorase a idea perseguida polos que entenden que o ámbito educativo ha de concordar cos seus “valores bolsistas”. Se todo había de volver a como sempre fora -sen preocupación por que servise para corrixir desigualdades-, pronto apareceron os novos parámetros novos de “calidade”, topos de moda desde fai anos para confirmar pola vía educativa a “selección natural” dos mellor situados socialmente: o outro sería “envexa igualitaria”. O fume evanescente da nova terminología cada vez máis en boga para enmarcar adecuadamente os cambios profundos en marcha, é facilmente comprobable. Intenten, por exemplo, soster un faladoiro entre amigos acerca de se é mellor a “ENSINANZA PÚBLICA” ou “A PRIVADA”: pregunten se os problemas e a eficiencia -tan traída e levada- son os mesmos ou distintos. Non menten a necesidade de detraer a título comparativo, os diferenciais económico-culturais, para chegar a establecer cun mínimo de seriedade calquera opinión sensata respecto diso. Non fará falta. Pronto poderán constatar como callou nos seus interlocutores un longo traballo de divulgación que fixera inapelables dalgúns axiomas indiscutibles. Descubrirán igualmente que a súa fundamentación última vén ser a que Francis Bacon sinalara nos inicios da modernidade: os idola tribos ou crenzas prexuizadas.

Se este asunto lle parece que encerra algún compoñente ideolóxico insalvable nas súas relacións, propoña aos seus coñecidos unha sosegada conversación acerca doutro termo de moda: o “BILINGÜISMO”. Poderá ver que todo o mundo se quedou co brillo desta palabra máxica, capaz de prestixiar con enorme rapidez o noso sistema educativo sen que ninguén saiba o como. Ninguén sabe case nada acerca dos esforzos adicionais que xerará a unhas familias que, sen o tal bilingüismo, xa mostran gran dificultade para estar ao tanto do que necesitan os seus fillos na escola. Ninguén saberá nada sobre o éxito destas iniciativas: pida que lle ensinen unha avaliación dos logros conseguidos onde xa leven dous ou tres anos con estes programas, e descubrirá que non existe tal control de “calidade”. Tampouco ninguén lle contará que moitos rapaces están tendo problemas de expresión, engadidos aos que xa tiñan para a escritura e fala maternas. Menos lle dirán sobre os problemas que “este bilingüismo” -de tan aparente prestixio- carrexa internamente, ao non dispor de profesorado competente para ensinar as materias científicas nin, en moitos casos, do nivel de idioma adecuado en que se soportarán. E, ademais, contaralle alguén que estes programas bilingües, no seu deseño actual, xa están producindo nos centros educativos un fino modo de segregación, do que os pais son libres colaboradores. Algúns pais hai que xa coñecen todo isto: poida que tope con algún e a súa mala experiencia. E aínda poderá enriquecer máis a súa investigación se alcanza a constatar algo non moi difícil pero importante: o mal ambiente profesional que este asunto está xerando no profesorado. Para moitos é unha especie de cabalo de Troia introducido hábilmente para sementar a discordia e o desconcerto: entre os mellor valorados no seu labor docente ante os alumnos -por experiencia, dedicación e estudo- é onde atopará que de nada lles vale este crédito fundamental ante a prevalencia que, para todos os efectos, teñen agora quen sexan “habilitados” para a ensinanza bilingüe.

O corpus discursivo dos neoreformadores segue medrando. Cada día que pasa temos máis palabras bonitas no escenario, con que poderá vostede ir ampliando a súa investigación. Xa están dando moito xogo, por exemplo: “REVÁLIDA” -o número tamén conta-, “BACHARELATO”, “TAXAS” e “BOLSAS” coas súas estatísticas apropiadas. Irán aparecendo algunhas máis, que nos transformarán o vocabulario e, de paso, unha estrutura educativa que considerabamos ben asentada. Todo moi apresa, de modo que unhas novidades terminolóxicas substitúan a outras rapidamente e desvíen a nosa atención do realmente relevante. Que sexa o importante e imprescindible no campo educativo xa empeza a ser difícil saber se, de verdade, lle interesa a algún dos nosos responsables da Educación en España e as súas comunidades. Nestes últimos sete meses, tan ocupados estamos en oír a nova secuencia de tanta palabra aparente ?nada nova, con todo, senón máis ben rancia- que, ás veces, desbórdanos máis a vontade urxente que mostran para facer cambios que a súa intelixencia para sopesar qué debe cambiarse. Testemuñas como estamos sendo dunha operación estratéxica de gran envergadura -cunha publicidade moi ben orquestrada-, non se nos debese escapar que o único certo que saben facer son recortes sen fin, especialmente en canto foron os avances educativos destes 35 anos. Ao pretender vendernos a cuadratura do círculo ou, se o prefiren, a sacrosanta teoría cualitativa do “bo, bonito e barato”, témome que o alcanzado na travesía de longos anos de esforzo de varias xeracións para beneficio equitativo de todos, pronto quedará desmantelado. Doutra banda, esta rapidez con que executan as súas decisións -sen apenas pasar polo Parlamento-, suscita todo tipo de incertezas e pesares, a partir da sorprendente fraxilidade con que -polo que estamos vendo- todo o noso sistema de institucións sociais estaba constituído. Non sería penoso que o lento traballo de varias xeracións polo logro dun ensino digno e serio para todos quedase agora apresuradamente reducido a queixume das inconsistencias con que tratamos de atallar tanto problema con que tivemos que lidar desde que nacemos? Quen se responsabilizará da desafección á democracia que xere no armazón social este desinhibido neoreformismo rechamante ao que estamos asistindo?

Madrid,10/ 07/2012

Mamá, quero ser político

Escrito por:

Ignacio Bermúdez de Castro

30 de xuño de 2012 05:00 GMT

La Voz de Galicia

Os nenos, que son como esponxas, xa non din aquilo que de maiores desexarían ser bombeiros, policías ou futbolistas. Iso era antes. Agora, sobre todo os máis vagos, sóltanlle á cara ao proxenitor de quenda que a súa verdadeira vocación é a de ser político, pois segundo se di no colexio, non dan pau á auga e cobran máis que ninguén. Outrora, tampouco fai moito diso, metíase en política a xente realmente preparada, aínda a pesar de que iso lles supuxese un importante quebranto nos seus ingresos. Todos adoitaban ser profesionais de prestixio que optaban por dedicar uns anos da súa vida a contribuír ao benestar xeral, para, unha vez desempeñada o seu labor público, regresar aos seus magníficamente remunerados postos de traballo.

Non crean que isto é malo, pois así se evitan tentacións de pór o cazo. Pola contra, hoxe en día, e por suposto sen xeneralizar, moitos dos nosos representantes métense en política, literalmente, porque non teñen outro recurso dada a súa escasa cualificación profesional. Mentres isto siga sucedendo, as cousas seguirán indo como van. ¿Alguén no seu san xuízo cre que España necesita 400.000 políticos, o dobre dos existentes en Italia ou Francia? Os recortes teñen que empezar por eles.