O custo cero como precepto ten curto percorrido

Perrencha para uns ou mercadotecnia para outros... o decreto que suprimirá o recorte obrigatorio do gasto educativo será advertible pronto nas aulas?

Como primeira medida para frear a LOMCE non está mal, aínda que sexa curta e non vai estar dispoñible na súa totalidade para o curso próximo. Pero céntrase no principal: o investimento e, de paso, atalla aquela ousadía retórica de Wert respecto de que, con menos recursos, podía haber unha boa educación. Os recortes viñeron antes da LOMCE, co famoso R.D.-lei 14/2012 que agora Pilar Celáa pretende revertir e que a LOMCE certificou.

Reversión
O custo total de un e o outro, con todas as secuelas en sucesivos decretos de Wert e Méndez de Vigo, e o seu tratamento no déficit con Bruxelas -soportado especialmente pola escola pública-, foi obxecto de todas as reivindicacións dos profesionais da educación nestes anos marianos. Dan fe diso os comunicados e manifestacións de mareaverde, CEAPA e colectivos de mestres e profesores. Na Comisión parlamentaria para o Pacto Social e Político en Educación hai abundantes referencias a iso, igual que en sesións do Consello Escolar do Estado. E unha síntese do que supuxo aquel afán de desmantelamento privatizador, está accesible nun recente libro de FE-CCOO, conmemorativo do seu 40º aniversario. O capítulo dous recolle canto a revista Traballadores do Ensino (T. E.) testemuñou: as medidas que en cada comunidade foron tomándose -incluídas as que agora poñen reparos á supresión do decreto orixinario- e as contías globais do retallado. Permite ver, sen trampas, o favorable trato que -durante todo o tempo da suposta crise- tivo o ensino privado. É un bo baremo, ademais, para cuantificar o diferencial que poida alcanzar esta reversión do decreto de 2012 que agora quere iniciarse.

Con esta medida Celáa retoma a testemuña onde Méndez de Vigo o deixou. No seu proxecto de pacto estaban os recursos; a discrepancia coñecida co PSOE estivo na súa contía. Pode, pois, ser un bo camiño para preparar unha alternativa á LOMCE e o seu contexto. No entanto, unha vez que as cinco comunidades do PP fixeron o seu xesto de retirarse, logo de tres horas de reunión para decatarse da derrogación do penoso decreto, superado o empate de rabechas as cuestións principais seguen en pé e non son de pouca importancia.

Custo cero?

Aquí -como no concernente ao teito de gasto-, se dirime a posibilidade política deste Goberno e, por suposto, a súa vontade de exercela cun grado de compromiso convincente. Ambas cousas van xuntas, dada a precariedade de votos parlamentarios con que conta para saír adiante día a día, en intensa negociación cruzada con outros asuntos de non menor substancia. Pero é unha ocasión para demostrar a calidade política dos xestores do Ministerio neste momento, que se acabará medindo non por consensuar, senón pola categoría dos acordos a que sexan capaces de chegar. É de desexar que non se cansen ao primeiro rifirrafe. Esta medida non ten custo cero -especialmente para as Comunidades-, pero os outros asuntos, con ser o do soporte normativo do aforro en educación moi significativo, téñeno menos. En primeiro lugar, o alcance global da reversión do recortado a que se aspira, cos seus prazos correspondentes. E en segundo lugar, o emprego real deses recursos en situar á escola pública nas condicións que necesita. Aí verase que o valor dos xestos iniciadosmedirase en que moitas decisións obrigarana a sobrepoñerse a obstáculos máis serios que o desta “rabecha” dos representantes do PP; teraos tamén de dentro do PSOE.

Duns e outros partidos, poderase confirmar pronto a vontade de acordo, consenso e pacto que teñan por un sistema educativo que poida cumprir con dignidade contrastada o dereito de todos os cidadáns a unha boa educación. Suponse -pero terán que demostralo con feitos- que non se satisfán coa mera escolarización de todos os nenos e nenass nin, tampouco, con que o sistema siga funcionando con clara mostra de privilexios ao segmento dos que en xeral menos o necesitan.



TEMAS: Reversión recortes educativos. LOMCE. R.D.-lei 14/2012, de 2º de abril. Revista T.E. (Traballadores do ensino).

Manuel Menor Currás

Madrid, 31.07.2018

Seguirá aí por moito tempo o autocumprimento do que hai?

En Educación, pronto veremos se a LOMCE persiste moito, se o déficit segue sendo un problema, se o art. 27CE se remove ou se teremos que esperar.

Os que teorizan sobre a pasiva repetición cíclica da estupidez humana adoitan recorrer, moi dignos, ao seu comodín en situacións como a da nómina de ministras e ministros que acaba de xurar os seus cargos. Varias son as sorpresas que ofrece e, entre as máis rechamantes, que a lista sexa feita axiña que, cando a impasibilidade cíclica non deixaba sospeitar que puidese haber un cambio na Moncloa. Engádase a de que, nesa listaxe para gobernar, a nómina de mulleres supere amplamente a anceiada “paridade”.
As reaccións, con todo, non todas son sorpresivas. Algunhas proxectan sofisticados modelos da estupidez que Piergiorgio Odifreddi denosta a gusto no seu moi lúcido e divertido Dicionario da estupidez (tan ben editado por Malpaso). É tremendo que, non atrevéndose ninguén a meterse coa incompetencia dos nomeados e nomeadas -pois en xeral se lles recoñece experiencia e preparación “técnica”- moitos medios sobradamente connotados de sesgo conservador e ata reaccionario xa poñan tachas a algúns ou algunhas -especialmente ás dúas mulleres que ocupan agora os Ministerios de Sanidade e de Xustiza- por moi variopintas razóns, como que a seriedade mostrada no seu traballo e a defensa dos intereses do Estado poidan obstaculizar os intereses particulares, a sacrosanta propiedade privada e os seus negocios conexos.

Comprensivos e ata doutrinarios do recente pasado, e tendo en conta que perderían audiencia neste momento se discreparan moito sobre o acerto desta listaxe, indican por onde vai ir a oposición a este Goberno de Pedro Sánchez. Estes medios e os seus tertulianos non dubidan en afirmar que é un executivo “deseñado en clave electoral”, un Goberno de celebrities, excesivamente “efectista”, e similares. E detrás, non cesaron de oírse -como un mantra descualificador ab ovo-  as voces dos que proclaman que é un Goberno “falso”, non “elixido polo pobo” e con só 84 deputados, que se coou pola porta de atrás da democracia e que vaia vostede a saber que pactou facer con España cando foi levantado por todo tipo de vendepatrias.

O verdaderamente estúpido é non aprender da Historia -a máis recente tamén o é- As teorías da súa circularidade, como as moi providencialistas, ensinan que o ser humano é un eterno menor de idade. Canto fai ha de contar coa protección do panteón en que oficia unha nómina de cregos e burócratas, fieis gabadores dun presunto sentido común propagado polos fortes. O resto dos humanos, incapaz de comprender e intentar solucionar as súas limitacións en pé de igualdade, debe deixarse levar pola panda de selectos, únicos capaces de executar tan alto designio. Agora, perdido o paraíso, repiten -eles si- escenas de 2004 que duraron tanto, que algúns animan a Aznar a que xestione o seu “centro dereita”.
Estes últimos anos de Goberno do PP mostráronnos moitos signos desa estupidez instituida, á que tampouco foron alleas bastantes decisións anteriores, especialmente visibles desde 2009, cando a estética que se publicitaba mutouse en rictus amargo, con recortes aos funcionarios, unha reforma laboral tan peculiar e aquel artc. 135 CE: Vaia Terceira Vía!

Canto pesará “o que hai”?

Os afeitos a resistir, saudable é que teñan os pés na terra. Os novos ministros educaranlles pronto coas súas primeiras decisións e xestos. Estes tenderán a remendar aquelas e enseguida empezaremos a dubidar entre o prometido -simbólicamente, claro, porque o programa irase mostrando sobre a marcha- e o postergado. Esperemos que a nova ministra de Educación ensine, ante todo, a non ter que distinguir moito entre o necesario e o importante. Compaxinar as urxencias que ten o sistema escolar coa portavocía do Goberno e con que a astronáutica se levou as Universidades consigo, multiplicaralle a necesidade de exercitar a fondo as competencias que adquira na súa traxectoria anterior. ¡Atentos!

TEMAS: CAMBIO de Goberno. Consello de ministras e ministros. LOMCE. Déficit.
Artg. 27 CE. Reversión de recortes.

Manuel Menor Currás

Madrid, 07.06.2018