Setembro chega cargado de asuntos sen resolver, e os
relacionados coas condicións laborais non son menores.
Este tipo de tensión
implica que terminaron unhas vacacións que non todos nin todas teñen, ou que crece
o presentimento de que pronto non se terá ese dereito para descansar. Aos
22.293.000 persoas que estaban ocupadas en España no primeiro trimestre, han de
sumarse 2.708.600 desempregadas, que representan unha taxa de prol do 10,83%.
Este dato, optimista respecto á serie histórica do emprego, non indica que teña
tensión vacacional todo o mundo. Moitas ocupacións, ás veces “indefinidas” no
contrato, no sobe e baixa da estatística son tan provisionais como o índice de
bolsa: entre bos e malos traballos, hai “traballos de merda” (Bulslhit Jobs),
que dicía Graeber en 2018.
Antes de estas vacacións
de verán, os que as tiveron sospeitaron que pronto podían non telas. Os estrategos
do PP falaron de parados e abstención laboral de tal modo que, no seu Plan
de 2027 -adiantado en xullo- os dereitos laborais son un exceso e “un
cancro”. En concordancia cunha tradición asentada entre moito empresarios,
tan atentos á súa superioridade social que non entenden que o valor do seu
capital depende do bo traballo asalariado, falan como o facía, en 1892, Sallarés
i Plá -preboste da industria téxtil- que, no traballo das mulleres e os
nenos, dicía que limitar a “liberdade da industria” -regulando o
traballo infantil e o feminino- era deixar que morresen de fame algunhas
familias. Aos salarios de miseria non lles importaban os menores doutros, as
súas oportunidades educativas para formarse, que quedasen expostos a un futuro
incerto, ou que a elas se lle discriminase ata para ser nais. Nos anos vinte,
as lexislacións de Austria, Finlandia, Suecia ou Italia introduciran o"dereito a vacacións pagas". En España, naceron como unha conquista
laboral coa Lei de Contrato de
Traballo de 1931, que
estableceu o dereito a sete días de descanso remunerado.
Insístese
agora, con todo, en qué pasa coa corrupción real e a inventada, non cesa o
mercadeo cos chanchullos dos outros, e o poder de convencemento das Redes obnubila
as mentes entre unha peregrinaxe verbal do ditames xudiciais. O
colaboracionismo dos medios na creación dun estado de alerta confuso non
cesou, e a repetición do gol de Ferrán contra Arxentina, os de Merino ante
Austria e Francia, ou a multitudinaria festa en Cibeles co fútbol como
paradigma español, non cesan. Poida que máis de un desexase non gañar. Pasado o
trámite ladino da última Copa do Mundo, a capacidade de ser demócratas non está
garantida. Ao volver á rutina do cotián, mentres sobe a inflación, e a crise
de Ceuta espella abandonos da Historia, é inevitable o recordo de cando todos
emigraban onde fose, moitos ilegais, sen dereitos laborais e sen ter na
infancia un posto escolar digno.
Folgas
docentes
As
folgas de docentes, anunciadas para outubro, resucitan o tempo de cando o
habitual no instituto era que o aval de moitos docentes era a amizade do
director. Nos colexios, a frecuente desacreditación denunciouna en outubro de
1973 a Alternativa democrática; abundaban os provisionais do xiz
e o subempleo, e os PNNs eran un recurso habitual da baratura da educación
española. Non é moi distinto hoxe, cando veñen estudantes estranxeiros -sobre
todo de Sudamérica- a buscar un certificado de Grao ou de Máster pola súa
baratura fronte a EEUU, sitio ideal para acreditarse nalgúns perfís laborais.
Desde 1991, en que un decreto de Solana abriu este nicho de negocio, isto é o
que importa, e ata os títulos de FP entraron na competitividade, mentres
universidades como a de San Diego denuncian imposibles competencias de boa
parte do alumnado. Neste círculo de baraturas e negocios estorba xeneralizar
a bondade cualitativa dun sistema educativo para todos/as, ou que a
selección estudantil deixe de estar determinada polo nivel familiar de capital
socioeconómico. Tras un verán de calores excesivas, a posible proximidade ás máis
de 260.000 hectáreas calcinadas talvez fixese ver “ingobernable” tanto descoido
encomendado ao futuro, pero o anuncio de que a mediados de outubro haberá folgas
de docentes resulta coherente. As Escolas Infantís xa reviviron a longa loita
por unhas condicións laborais dignas da suposta dignidade da profesión de
ensinar e educar. Máis de 20 organizacións concertáronse contra as políticas
educativas de Isabel Ayuso e, en xeral, contra a baratura discriminatoria
que sempre -e sobre todo desde a crise de 2007-2008-, procurou soster un
sistema educativo clasista.
Falar
do diñeiro que custa facer que a educación teña unha dignidade apreciable por
todos xerou unha gran cantidade de documentación acreditativa de que o dedicado
á aprendizaxe común dos españois foi insuficiente. Desde a Constitución de
Cádiz, en que se fala por primeira vez diso, procurouse desenvolver -salvo no
escaso tempo republicano- un modelo diferencial, con dobre ou tripla vía
educadora e confundindo -como dicía Forges en 1984- a “liberdade da educación e
a educación para a liberdade”. Quen teña humor para repasar a repartición
de recursos orzamentarios que fan as Autonomías neste campo, ademais das
diferenzas dunhas a outras, verá como hai barrios onde -a pesar de a LOMLOE-
non hai ningún público. A Lei 1/2022, do 10 de febreiro,
Mestra de Liberdade de Elección Educativa, indica o
horizonte do “Plan de 2026-27” do PP. Boa parte da razón que asiste aos
folguistas está aí cando, á marxe do que poida suceder nunhas eleccións xerais, máis do 70% do alumnado
é atendido nas Autonomías ao estilo do avanzado en xullo por Feijóo. Os
entusiastas da “vocación docente” saben que é barata e apostan pola desidia;
non apostan por un bo “Estatuto da función pública docente”, unha reclamación
que en outubro de 1978 xa expuña CCOO
no nº 0 do seu Boletín Informativo -antecedente do seu T.E. BENVIDAS/OS AO CURSO 2026-27”
TEMAS: Vacacións e traballo.- Folgas
docentes.- Educación, reprodución e autonomía persoal e social.- Liberdade e
elección educativa.
