Fatiga democrática

A amnesia non é método apropiado para a dignidade democrática. Tampouco o é para pasar páxina ao presente que estamos a vivir.

En Palestina sobrepasan os 30.000 mortos e é agora cando o “lado humanitario da guerra”, visto desde EEUU, decide soltar 36.000 paquetes desde o aire para os 2.000.000 de persoas residuais que tratan de resistir entre os bombardeos e a fame. Mr. Marshall non deixará de entregar, con todo, armas aos sedicentes elixidos pola divindade, e A ONU segue incapaz de arranxar algo. Parece acabarse o ciclo da posguerra mundial e que xa preparemos a III GM. A supostamente pacífica Europa, seducida pola OTAN, está cansada de simulacros desde1945; cada vez  hai máis europeos aburridos da paz, aos que o de Rusia e Ucraína os anima a espabilar a chegada da ansiada apocalipse. Pola súa banda, os aliados americanos expóñense as seguintes eleccións nesa perspectiva e non sería raro que o amnésico Biden dese un golpe de efecto á súa xestión desde a Casa Branca e se mostrase máis atractivo que o seu seguro adversario, o desbordante Trump.

 No plano internacional, é un consolo que, en vésperas do Día da Muller Traballadora, os franceses se espabilasen  en protexer o dereito ao aborto incluíndoo na súa Constitución. Dalgún modo, seguen dando exemplo de civismo laico: mesmo o seu sector ultra sumouse ao evento. Parecen acordes en protexer ao máximo nivel lexislativo unha das conquistas sociais máis significativas.  Noutras latitudes, como a española, a simple proposta de facelo sería, con moita probabilidade, motivo de rifa parlamentaria e rueira, unha máis na longa lista de interferencias do confesional –un  asunto particular- no que é de todos. De pouco valeu o suposto “aconfesionalismo” da CE78; non pasa día que non haxa algún asunto en educación, servizos, patrimonio cultural e, por suposto, a ampliación dalgún dereito para a maioría social; algunha das máis de 3.000 denominacións supostamente distintas -pero ben conxuntadas na defensa de intereses  confesionais-, poñerá pegas con simulacros “independentes”. O aborto -e moitos outros asuntos- deixaron nas hemerotecas un amplísimo catálogo de reaccións deste cariz.

Distopías morais

No canto de mellorar asuntos deste tipo, de complicada conversación democrática, os parlamentarios e as súas terminal mediáticas dedícanse intensamente ao espectáculo nominalista da “amnistía”. Danlles a razón as distintas opinións dos expertos, en que agora tamén contan os da Comisión de Venecia. Ben é verdade que quen máis espectáculo dan son os supostos intérpretes da verdade xurídica que non ven con bos ollos que poida saír adiante esta lei. Quítalles o sono que alguén dubide de que eles son quen sostén o fiel da balanza de Némesis, deusa da Xustiza. Calquera día, coa vista atrás, verán que acumulan excesivos quebros argumentativos nos seus currículos profesionais.

Neste momento, está a quedar fóra de foco este asunto, porque volveu á preocupación moral dos parlamentarios españois polos asuntos humanitarios. Con todo, os que desde o 25.11.2019 estiveron á vista de todos nos modos de xestionar a saúde pública, tal como están a ser mostrados, non son en grao sumo estimulante para levantar o ánimo. É verdade que a COVID-19 estimulou os mellores xestos nalgúns servidores públicos, e volveu  á memoria o bo proceder de moitos profesionais do mundo médico e educativo, sen cuxo proceder o desastre sería moito maior. Pero o que está a ser obxecto de atención  é, ante todo,  o lado escuro de quen, en competencia por “axudar aos españois”, con rancia teima de lucro incesante -e nula empatía con quen máis problemas tiñan-  achegaban máscaras e promovían evasivas maneiras de atender aos maiores nas súas residencias. O desagradable aspecto ético de l a “estafa” ou “trama corrupta” que estes días emerxe fai terribles as explicacións de quen pon por diante unha “liberdade” deshumanizada. O “total ían morrer igual”, que volveu á Asemblea da Comunidad de Madrid , afectou nada menos que a 7.291 persoas que, como dixo Carmen López, representante de ADEMAF (Asociación polos Dereitos dos Maiores e os seus Familiares), morreron “abandonadas nas propias residencias sen atención sanitaria, sen paliativos “sen atención médica no peor da pandemia”. Contundente, engadiu: “Todas as vítimas non morrerían igual; todas as vítimas non morrerían e tampouco morrerían o mesmo nunha residencia que nun hospital”. Non arranxa nada, pero estrágao máis, que acusasen a esta persoa de dicir estas cousas “por desquite”, ou tamén, que quen reclamaba responsabilidades, “retorcían a dor”.  

Os feitos deste calibre moral aconteceron hai catro anos e é importante expolos para analizar o cuestionable e reformular como deber ser o presente e futuro. Con todo, os xogos de maiorías non deixan que as interpelacións e comisións de investigación se desenvolvan sanamente. Unha vez máis -e en tempo actual- hai medo a que o pasado interrompa o marabilloso presente que moitos políticos pretenden vender, e quen non os crea non pinta nada nesta sociedade supostamente avanzada. Con este talante, non dispoñen de tempo para que a conversación democrática verse sobre as abundantes cuestións que seguen pendentes.

Antes de que saia adiante algunha que mereza a pena, os seus oíntes han de aguantar estes días formulacións e razoamentos impertinentes e mal educados, en que o único que parece importar é o holliganismo intenso, e alternante segundo vaia o monólogo. A este ritmo, tal como vai o panorama internacional, o voo galiñáceo de moitos parlamentarios conduce á desafección política; a súa exemplaridade é perversa. Este parlamentarismo é horrible como espectáculo: o guión prescrito que algúns len -e outros moitos recitan- é de mala serie televisiva, e o monólogo absolutista que transmiten soa moi arcaico. Moitos cidadáns sufrírono máis de corenta anos, e non concorda con canto supostamente quixo ser o pacto constitucional en 1978.

TEMAS: Amnistía.- Corrupción.- COVID-19.- Parlamentarismo.- Saúde pública.

MMC (05.03.2024).

Hai verdulerías de nenos ben que poden acabar mal

A quen vivise voceríos bocaláns, as voces de moitos parlamentarios parécenlles impostadas, incribles e perigosas.

Nas prazas de abastos dos anos cincuenta e sesenta, unha das súas máis prezadas peculiaridades eran as verduras e froitas de proximidade, que os propios labregos da periferia urbana levaban ao mercado. Nalgunhas zonas de Galicia, ese era o rianxo que, case sempre mulleres, as rianxeiras, levaban para vendelo temperán.

Verdulerías

A venda tamén a facían máis habitualmente mulleres; había homes, pero probablemente por ser as súas voces de reclamo máis desinhibidas ante as compradoras da cidade, na praza apenas se oía dicir rianxeiro. Á súa vez, as clientas, de modais supostamente máis finos, cando tiñan unha liorta cunha veciña adoitaban recorrer para insultala, en castelán, ao apelativo “verdulera”; lercha, en galego, era máis raro. Esa translación do apelativo á vida dos/as urbanícolas -variable no bilingüismo galaico- fixo que a RAE o anotase, en masculino e feminino,  como propio de “persoas mal faladas”, que tamén había en Castela; as prazas de abastos eran entón, ante todo, un espazo de fronteira entre a cultura rural e a urbana. Mentres non houbo sistemas de refrixeración industrial, e medios de transporte menos primitivos, os intercambios relacionados co cotián condumio de produtos perecedoiros eran escasos a distancias superiores a 100 kms. O balbordo, os berros e proclamas nestes mercados eran un modo de chamar a atención sobre os que había, normalmente de tempada; algunhas veces, mudábanse en agrestes discusións que as señoras de cidade miraban con desdén superior, coma se non fose con elas.

Desde hai algún tempo, no Parlamento español a pelexa verduleira de outrora sobrepasa os decibelios aconsellables cando tratan cuestións que, en definitiva, son cousas para comer, pero que necesitan máis prudencia e temperanza. Estar ou non estar no Goberno, propoñendo a axenda do que se parlamenta e en parte os seus termos, non é o mesmo que estar na oposición tratando de ver como meter baza no que anda en xogo, e que non dane os seus intereses. Hai Señorías que, como as compradoras daquelas prazas de abastos, sen mirar a mercadoría, trataban ás vendedoras coma se adiviñasen algo que obxectar, para pasar enseguida a un repertorio de tachas e defectos que rebaixasen o prezo, pero os anos dera ás mellores vendedoras resistencia ante aquel palabrerío: as “regateiras defendían o seu e non se deixaban confundir.”

 Caprichosos desinhibidos

 O problema desta metáfora é que o Parlamento, aínda que en definitiva trate das cousas primordiais de todos, non é o mesmo e moitos parlamentarios non están á altura da diferenza. Esgrimen caprichosamente falta de educación e respecto e, por moito que queiran chamar a atención, buscan a liorta e desprestixíanse; independentemente da mercadoría con que anden, ao berrarr ou insultar non indican máis intelixencia ou valentía, senón desprezo e distancia arrogante. Tamén este formato de esgrima irracional podíase ver nas prazas de abastos, pero as “regateiras” adoitaban ter bo ollo para catar aos seus clientes; case sen que falasen, cando polas formas e maneiras advertían un mal pagador ou alguén que quixese estafalas, de nada lle valía a súa moita verborrea.

En todo caso, os que máis berran nesta Lexislatura desde hai tres anos non parece que estean, a pesar de que finxan ser bos xestores, polo labor de traer un bo produto entre mans, senón tan só vendo se sacan vantaxe dunha situación endiañada en tantos frontes. Precédelles a súa fama de pasar por colexios selectos, pero non aprenderon nada; se non acudisen a eles e a outros sitios como as prazas de abastos como simples turistas, talvez interiorizaran outros modais e rexeitarían os métodos logreros. As burradas que din estes días a berros, con ansiedade de vender aos seus votantes eleccións anticipadas, non se oíron na restaurada democracia. Este modo de arrogarse lexitimidade a destempo e en exclusiva, descualificando á outra metade do Parlamento con cada palabra que din -sen mirarse a viga que teñen no seu propio ollo-, produce asombro, e fan ridículo, ademais, co seu modo barriobaixeiro de desgañitarse. Nin Feijóo, nin Arrimadas, por moito voluntarismo de aprendices que poñan, son capaces de usar con graza as “verdulerías” con que queren parecer intrépidos defensores do ben. Quen se lles pague para que fagan este papel de Mater Dolorosa, denota moita présa e non conta con que non lles pega o papel. Máis adestrados parecen Ayuso e os seus comparsas, pero o seu contratempo é que o programador dos seus gags roza a ignorancia e pásase en esixirlles, cada día que pasa, máis crispante cara dura; como o mester do bo xornalismo sabe, o púlpito mediático non pode buscar que as mensaxes farten ao persoal.

Este modo traxicómico de facer política non conduce senón ao crecemento do rancor, a rabia e o malo leite. Despois da pandemia, os cidadáns teñen os nervios a flor de pel e non admiten facilmente a impaciencia e a impostura. Se se engade a todo iso o que acaba de denunciar Esteban Ibarra e o seu Movemento contra a Intolerancia, sobre como “está a crecer a xenofobia e o odio ideolóxico, con máis de 200 crimes desde a CE78 e 627 grupos violentos”, a torpeza propositiva dalgúns parlamentarios empeza a ser determinante de que o encrespamento social vaia a máis. Quen contemple como nun teatriño de risas esta representación de incompetencia, debería entender que, coa súa incapacidade de autoregular a súa “liberdade de expresión”, a suposta  “boa educación” que recibiron váiselles ao garete ao dar a entender que os demais non teñen dereito ningún. No canto de buscar inspiración nos métodos trumpistas para aumentar os recursos de insultar, viríalles ben unha acougada lectura de Juan de Mairena: Antonio Machado xa dicía en 1935 que “as cabezas que embisten poden ser útiles…, porque perigan as cabezas que pensan, que son as máis necesarias. En política e en todo o demais”. Atentos!

TEMAS: Educación política.- Parlamentarismo.- Constitucionalismo democrático.-Educación social.- Intolerancia.

MMC (14.12.2022)