Por que medra e extrema dereita...?

O polítologo e profesor Xosé Luis Barreiro Rivas achega a súa reflexión no artigo que publica  en La Voz de Galicia de hoxe, 09.07.2026

Por que crece a extrema dereita?

Xosé Luís Barreiro RivasA TORRE VIXÍA

A sociedade europea, a máis feliz do mundo, está a vivir un paradoxo que non sabe administrar. Porque, convencida de que entregar o goberno á extrema dereita ten riscos abafadores que permanecen no subconsciente colectivo, vótaa cada vez máis —como en Italia, Alemaña ou Francia— para desfacerse da demagoxia progresista e populista que, coa soa finalidade de manterse no poder, está a vendernos os restos da utopía marxista, e amolando a cultura constitucionalista que repuxemos con enorme éxito tras a derrota do fascismo.

Ante tan radical estupidez, perdemos moito tempo buscando solucións a un problema xa estendido, o de parar aos abascales, as lepenes, as melonis, os chrupallas, os trumps, os kastes e os bukeles, sen observar que todos eles chegaron ao poder, ou xa o rozan, polo voto libre dos cidadáns, que, polo que se ve, temos unha empanada mental de prognóstico reservado.

O problema é que, incluso os pobos máis avanzados, estamos a lle perder a cara á democracia, que, de ser un instrumento orientado cara á gobernabilidade centralizada e eficaz, dependente das urnas e dunha cultura e uns costumes orientados á liberdade e o consenso, pasou a unha simplificación desastrosa —que é a conquista do poder e a permanencia nel— que se presenta agora como un requisito do benestar que admite tretas, pillerías, infantilismo e abuso do poder e da legalidade vixente. Por iso chegamos a esta estraña crise na que nunca nos saen as contas.

Se Le Pen pode chegar ao poder cunha pulseira de control, e Sánchez cre que pode permanecer na Moncloa rodeado desta tropa, deste currículo e desta chulería resistente, só se debe a que hai xente disposta a apoialos. E todas as nosas investigacións teñen que dirixirse cara aí, e non a saber se Sánchez é San Buenaventura e Abascal un Nerón que toca a lira. Porque a democracia é un sistema de goberno e non un concurso de buenismos naturais.

O noso problema é que reducimos a democracia e a súa cultura ao xogo dos tres pes —populismo, polarización e presidencialismo—. E xogando con esas cartas sempre nos saen sáncheces ou os abascales de esquerda, de dereita ou de centro, rodeados de ministros lacaios e papagaios, con programas a curto prazo e co estigma de que, votemos o que votemos, sempre obteremos o mesmo resultado e sempre será posible manipular o ditado das urnas.

Para que non quede nada en pé, tamén temos un sistema mediático que nos convence de que, cando Juanma Moreno chega ao poder con 52 deputados, de 107, o gañador foi Abascal, que lle prestou dúas cadeiras de brazos, mentres o PP saíu derrotado e inhabilitado para gobernar España.

Por iso dixo San Agustín que, se andas buscando algo que che falta, ou unha resposta ás túas dúbidas —noli foras ire— non o busques fóra de ti; mira o teu interior, e terás a obvia solución que, debido á innata tozudez humana —este engadido é meu—, nunca te atreverás a seguir.