O ano 2026, nada máis empezar, non resolve a cadratura do círculo

Encolle o ánimo que Trump non pare de mover o taboleiro do seu país e do mundo entre tantos seguidores.

 

Como adolescente hiperactivo, ansioso por deixar pegada aos seus 79 anos, o seu xogo, en aparencia aloucado, vai colocando as súas pezas onde máis lle convén á súa estratexia neocolonial. Á Bolsa non lle parece mal e non atopa demasiada resistencia en moitos ambientes. As súas proclamas primeiras sobre o Golfo de México, Panamá e Groenlandia parecían só retórica banal e enseguida viñeron ensaios máis precisos en Oriente Medio apoiando a Netanyahu e aos petrodólares árabes para complexos turísticos en Gaza. Agora, o que acaba de facer en Venezuela desconcertou máis a propios e estraños por explicar que o que máis lle importaba era o petróleo e as terras raras. A democracia podía esperar, pois o labor extractivo duraría anos. Por se a puidese compaxinar, a premio Nóbel de 2025 iniciou unha peregrinación –empezando polo Vaticano- por ver de que vai a trampa visual, e a Academia Sueca está a pensar se en 2026 premiará o autoproclamado pacifista de oito guerras e máis conflitos.

 

                                                O rapto de Europa segundo Vidal Souto

Namentres –como xa se dixo nesta columna-, a Real Academia Española,  recoñeceu á palabra “arancel” como a máis usada en 2025 e, entre as que a seguiron en frecuencia, está tamén “trumpismo”, neoloxismo válido para referirse ás ideas, estilo e políticas asociadas a Donald Trump. En minúscula ¡e sen comiñas, fala do seu populismo conservador, con retórica hipernacionalista e mitos antiprogresistas. Tras os dous termos está unha historia non improvisada desde a súa primeira campaña electoral. Con ela alcanzou o liderado republicano USA en 2016 e, desde entón, o seu desinhibición converteuse en táctica exitosa con decisións que contraveñen gran parte do establecido. Como analizou Maya Kandel no seu Trump e o Trumpismo: unha primeira aproximación (2025), tras o show que constantemente representa ante as masas, tamén hai unha redefinición do conservadurismo con ingredientes evanxélicos brancos e fundamentalistas católico. Nesta combinación da dereita americana, neoreaccionarios diversos e achegas da dereita tecnolóxica, están Heritage Foundation, o Instituto Claremont, NatCon, Fundación Edmund Burke, o fundador de Paypal e Palantir, o movemento MEGA e multimillonarios investidores en Sillicon Valley, Elon Musk e os seus medios. Diversos teóricos do movemento nacional-conservador, que se uniron a Trump xa na primeira lexislatura, pertencen ao elitismo intelectual e, en 2024, lograron que votantes das clases traballadoras, das clase medias e populares, se sentisen representados coa súa oferta ao sentimentalismo antisistema. A principal división que agora existe en EEUU entre demócratas e republicanos sería, segundo Kandel, a que marca o nivel educativo.

 

En 2026, o xogo de Trump , co seu narcisista estilo vulgar, e a súa personalidade de triunfante negociador implacable, con solucións simplistas para todo, está a facer do taboleiro internacional un xogo de nenos. Cuba e Groenlandia –ademais de Irán- parece que vaian ser as seguintes pezas con que entusiasmar aos seus votantes antes das eleccións de medio mandato, o 02.06.2026, en que se elixirá o 34% do Senado e 435 escanos da Cámara de Representantes, ademais de 34 dos gobernadores dos 50 estados da Federación. Pillados por sorpresa, os políticos europeos apúranse a poñer remendos a unha situación en que o “amigo americano” está a mostrar que pode non ser tal se prosegue co seu realismo para frear ao expansionismo da China. Tardarán en recoñecer se teñen ou non capacidade de reaccionar con outra xogada que desbarate a subordinada protección que esixe. A OTAN xa está case rota, o militarismo europeo toma carreira e o restablecemento da mili xa leva 30.000 mozos “voluntarios” en Francia, mentres en España imaxinan un exército de interposición entre Ucraína e Rusia, para cando asinen a paz. En todo caso, a variedade de políticos europeos é tal que, como na Hungría de Viktor Orbán, favorables á desunión europea, aproveitan a necesidade de uniformidade de voto para retardar decisións con criterio propio.

Da decadencia e caída

Ante xogadas como a que Trump expón aos socios de Dinamarca a conta de Groenlandia, “polas boas ou polas malas”, as voces consentidoras de transgresións do dereito internacional e os Dereitos Humanos tamén disentirán dos milagres que trouxo consigo a sucesiva ampliación da primitiva Unión do Carbón e do Aceiro (CECA) desde 1951 –antecesora do Tratado de Roma e a súa Comunidade Económica Europea (CEE) en 1957, da UE actual desde 2002, e as súas posteriores ampliacións. Pronto confirmaremos que, nese tempo, non foi capaz de dotarse de personalidade independente, e de responder á ofensiva que axexa desde EEUU. É o momento de advertir con claridade que é sintomático non ser capaces de ter unha historia común para os escolares, pero será fácil facer unha “Historia da decadencia e caída da UE”, igual que Gibbon escribiu (entre 1776 e 1788) a de Roma ao advertir a gran presenza que o Papado católico seguía tendo na cidade dos Césares despois da “toma da cidade” polas tropas do Reino de Italia en 1870.

Desde España, podemos contribuír moito nesta dirección. O 18% dos españois, segundo enquisa recente, propician que o trumpismo ultra creza. O PP tenlle tanta afinidade que, ademais de cederlle parcelas de poder nas autonomías –en Estremadura están niso-, se lles suman os seus votos a escala nacional serán bos propagadores das ideas de TRUMP sobre o país, o mundo e o que faga falta. O mitinero Feijóo –en competencia con Ayuso- xa o imita imputando ao Gobierno o “comprar o poder” co seu plans reformistas, de financiamento autonómico ou o que sexa. E hai un amplo público receptivo, con longa traxectoria de desafecto como mostra, ademais da Vivenda, o Estudo estatal do sindicato STES: Causa do estado de malestar docente no ensino público non universitario: “Nove de cada dez docentes de centros públicos considera que non existe unha aposta clara pola escola pública fronte á privatización do ensino”. Moitos deixárona, porque a miúdo é imposible dar clase: “un 83% dos profesores ven cada vez máis agresións verbais e físicas”. A degradada situación e o pouco investimento nas aulas fan medrar o número de adolescentes que nin estuda nin deixan estudar, e as súas familias non poden motivalos. En barrios de Madrid e Andalucía ou Murcia, Aragón e Euskadi, é un milagre que algunhas o fagan. Poucas teñen a expectativa na educación que, como conta Peridis (O tesouro do convento caído), tivo a súa familia para que el e os seus irmáns estudasen cando non había onde.

TEMAS: Trumpismo.- Neocolonialismo.- Dereitos Humanos.- Democracia.- Escola común e servizos públicos.

 

MMC (13.01.2026).

A dura invasión de realidade en Venezuela afecta aos Reis Magos

A presenza dos americanos do Norte na gobernanza de Caracas ten pouco que ver coa democracia.

O acontecido o día tres de xaneiro a Nicolás Maduro, preparado con mimo de alta tecnoloxía e disposto con gran riqueza de medios militares, demostrativos de forza e coacción, vai dunha política que bebe de tradicións impositivas ás que Maquiavelo puxo nome, pero xa existían. Só varía o seu grao de obscenidade teatreira, en que o recato non existe nin a posible vergoña pola súa impunidade, como anunciou a Estratexia de Seguridade Nacional do 10 de decembro pasado, en que Trump exhibía as súas prioridades de carácter económico en canto a enerxía e materias primas preferentes. Esas claves de xeopolítica redefinían os intereses vitais USA e os medios estratéxicos para defendelos. En consecuencia, os pretextos do narcotráfico e a suposta defensa da democracia dos venezolanos, descontentos coas políticas que desde Chaves a Maduro rexeron Venezuela desde 1999, non pasan de pretexto propicio para impoñer –unha vez máis- a vella lei da Doutrina Monroe que, en 1823, advertíalles ás potencias europeas que non se involucrasen en colonizar nin intervir en América.

  Vidal Souto, 1980

O lema "América para os americanos" conlevaba que EE. UU. non se implicaría en asuntos europeos. Esta doutrina, con todo, tan activa cando España tivo a súa “crise do 98” –e sobre todo o final da súa presenza en Cuba- pasou de ser, non só barreira  xustificadora da hexemonía estadounidense, senón tamén ferramenta para intervir fóra do seu territorio. Desde 1904, Theodore Roosevelt permitiu a intervención de EE. UU. en conflitos europeos como o da I GM. O da IIª, coas súas derivacións na división do mundo con “a “Guerra Fría” e os seus correspondentes conflitos dentro e fóra de Europa, en Vietnam e en Oriente Medio, conlevaron a súa incesante presenza. En América Latina, tampouco as distintas nacións  se comportaron desde 1898 consonte os designios dos americanos de USA e o sucedido –entre outros lugares e momentos- en Chile ou Panamá, en Arxentina, Cuba, Guatemala e Bolivia, e agora mesmo en Venezuela, mostra a vixencia da doutrina sustentante da decimonónica “diplomacia das cañoneras” como instrumento dun principio de realidade alleo a toda posibilidade dialogante.

Esta repetición do pasado mostra que o acontecido en Venezuela  estes días, sen ser o mesmo que no pasado, parécese moito, como tamén se parecen as repercusións afectivas, nada unívocas nas súas máis inmediatos interesados. O amplo número de venezolanos que, por razóns moi distintas inmigraron a España -e particularmente a Madrid e Tenerife- dá pé para lembrar historias dos anos cincuenta, en que multitude de persoas soñaban con emigrar ao Norte (como chamaban a EEUU), onde imaxinaban que vivirían moito mellor. Os “haigas” dalgúns emigrante, como os obxectos que algúns privilexiados colegas levaban á escola porque algún parente llos enviaba, espabilaban os soños dun mundo que podía ser mellor que o que a autárquica cartilla do racionamento impoñía. Aquelas xeracións tardaron en ver que aquel Pacto de Madrid en 1953 perpetuaba a ditadura franquista. Ata 1978, o leite en po que se repartía nas parroquias, e a Coca-Cola que desde ese ano empezou a fabricarse en Barcelona , testemuñaban os plans de EEUU no Mediterráneo, en plena “Guerra Fría”. A americanización desarrollista esixiu unha nova educación máis actualizada para as necesidades do capital humano necesario para os Plans de desenvolvemento e a LXE ampliou en 1970 a escolaridade ata os 14 anos sen apenas modificar un sistema que se rexía por leis e decretos emanados desde a Xunta Técnica de Burgos desde 1936 e 1938. En pleno tardofranquismo, os estudantes universitarios entoaban o Cara al Vent de Raimon , no canto do Cara al Sol de Juan de Tellería , nas súas aulas unha policía especial vixiaba desde xaneiro de 1968 a detección e represión de conflitos, e nos campus a cabalería de “os grises” brincaba en nome da “democracia orgánica”.

 En perspectiva histórica, o acontecido en Venezuela o pasado día tres de xaneiro non é novo. Con todo, o novo é que a esta última actualización da vella doutrina imperialista, o toque de Trump  engádelle o exhibicionismo que caracteriza as súas maneiras de ostentar poder e arrogancia. O estilo Far-West da rolda xestual que acompañou a declaración á prensa -o que dixo e mostrou el mesmo e o seu equipo máis fiel despois da captura de Maduro- expresa, sen  miramentos diplomáticos, qué interesa preservar fronte a posibles ameazas ao dominio USA. Ese conxunto documenta o final dunha etapa relativamente pacífica para os máis achegados do “hemisferio occidental”, e como a multilateral Declaración Universal de Dereitos Humanos non conta –como xa demostraron en Palestina e en Ucraína-, nin parece que vaian contar tampouco os supostos logros do “Estado de Benestar”. Aquela axenda dos dereitos sociais e as súas institucións senlleiras –que o Plan Bveridge inaugurou en 1942-, ou os “trinta anos gloriosos” que lle asignan algúns libros de texto á súa realización ata 1973, están en declive, na medida en que se impón a axenda ultraconservadora que xestionan con Trump  as extensións da Heritage Foundation tan activas, entre outros ámbitos, no educativo (tamén en España).  

A cuestión perentoria non debería ser se ten razón o coro de Feijóo , Gamarra, Ayuso e Aznar, coas súas contradicións entre os seus desexos e as imposicións do propio Trump, que se levou a Maduro e deixou a Delcy Rodríguez no escaparate do aparello venezolano. Doutra banda, a comedida racionalidade do Gobierno de Sánchez tampouco é tranquilizadora. As urxencias do imperialismo americano fronte ao crecente poder asiático ameazan con xerar inestabilidades como as que trouxeron outras transicións imperiais estudadas por Inmanuel  Wallerstein (O moderno sistema mundial, 4 tomos: 2016) Ás ameazas que se fixeron a Cuba, Colombia ou México na mencionada sesión mediática pode sobrevir pronto a operación final sobre a europea Groenlandia. As razóns serán as mesmas, e non a suposta calidade democrática que os daneses exerzan nesa zona; a veda está aberta: Alea xacta est.

En 1958, Carlos Bousoño, que vivira de cheo os efectos da Guerra Civil, escribiu Invasión da realidade, un libro de poemas posterior aos arrebatos con que expresara as súas impresións primeiras, en que tratou de aprehender a realidade condicionante. Afrontar os desacougos da existencia desde a radicalidade limitante das tristezas e amarguras que non cumpren as mellores esperanzas é a mellor fonte do saber e do saber facer; tamén a máis dura.

TEMAS.- Xeopolítica actual.- Inperialismo.- Neocolonialismo.- Trumpismo.- Descolonización e Democracia.

 MMC (05.02.2026)

Cando “liberación” significa neocolonización

 O “histórico” día 2 de abril, Trump revelou o sentido da “liberación” que implican os seus aranceis comerciais.

 

Ese día, ao declarar a “independencia económica” de EEUU, e impoñer un 10% a canto entre no comercio americano, engadiu unha variedade de filías e fobias arancelarias do 20% de canto Europa venda a ese país e entre o 4 e o 49%, a outros países, salvo Rusia e algún outro. Trump&Company, protagonista e apóstolo dunha nova era, eliminou as vantaxes que se pregoaban da globalización do comercio e a economía, sobre todo nos anos noventa. Fukuyama vaticinaba en 1992 o fin da historia, coma se co final da Guerra fría se acabaría unha historia de ideoloxías. O neoliberalismo triunfante pregoaba como natural unha expansión -desideoloxizada- do capitalismo e, sen desmentilo, agora mesmo parece que os gurús da propaganda trumpista, aínda que a reacción bolsista foi negativa, avanzan que esta formulación superideoloxizado e nacionalista xa está a dar os resultados apetecidos. Reclamar que canto se fabrica fóra das fronteiras do Norte americano se fabrique dentro, e que non pague aranceis de entrada é retomar maneiras metade autárquicas e metade propias do mercantilismo reinante antes do liberalismo clásico. Cheira igualmente a fórmulas propias do vello colonialismo, en que só á metrópole lle era dado sacar proveito da elaboración das materias primas que os países colonizados provían con man de obra, máis intensiva que cualificada, tomada como cativa, a fin de que o amo tivese máis plusvalías. Desacoplar a EEUU do sistema vixente, coma se dun Leigo se tratase, parece, cando menos, querer dicir que non lles importa o resto do mundo. Ven  como ameaza a liberdade dos demais e véñenlles a dicir que, ou se someten un pouco máis á súa tutela, ou non se fan cargo de nada. Na súa nova orde, o artigo principal é: “eles primeiro”, e a continuación engaden que é o momento da súa “liberación” –coma se Europa lles estivese roubando (un simil que lembra a relación amo-criados)- e que chegou o momento da súa “independencia económica”.

Reaccións

A tradución deste imaxinario que Trump trata de poñer en marcha, independentemente dos trastornos económicos que xere, implica prescindir do interese do resto do mundo. O seu modo de illarse presupón que os demais quedarán quedos, á espera de que se pacifiquen estas ínfulas de individualismo prepotente e tornen algún día a unha versión máis amable e proteccionista. O neno consentido leva a pelota, os outros mozos do colexio non saben que facer e están indecisos, pero inquedos. Ninguén esperaba que o presente estivese no pasado precapitalista, antes da gran transformación de que falaba Polanyi e que trastornou as regras proteccionistas do Antigo Réxime. Devoltos ao máis puro absolutismo mercantil, parece que os plutócratas reinantes pretendan, cal corsarios do sistema extractivista de recursos do mundo, acaparar parcelas substantivas –e non só de “terras raras”- en plan monopolístico para o que Boucheron chama “o tempo que nos queda”. Agora que as DINAs lémbrannos cada pouco que o tempo da Terra é finito, e que é tan histórico pola acción humana nas súas crises, como o son os outros tempos que se acollen á análise dos expertos nesa área de coñecemento, parece que os humanos escollésemos exactamente ao revés do conveniente e razoable. Os de Trump &Company queren marcar as normas para seguir neste curto espazo temporal que reste. Boa gana de compartir recursos e valor da produción.

 

Nesta rebelión dos do percentil máis alto na repartición do PIB mundial, os que importan son eles; parece que poidan apañarse sen o resto da humanidade e xa estean a ensaiar que, como a Terra afunde, só catro amigos de Elon Musk teñen cabida nas súas naves espaciais para ir a Marte. Se o 1% da poboación mundial posúe máis riqueza que o 95% restante, aínda lles sobra moita xente: non caben todos nesa Arca de Noé que lles transporte a outra dimensión estelar. A ciencia ficción, como a literatura, parece ir por diante unha vez máis; a realidade sociopolítica plaxíaa máis do que cabía imaxinar. Para que pareza máis verosímil e ata máis xusto que o día dous empezou algo moi poderoso ante os nosos ollos, o propio Trump anunciará cada día dos que veñan as vantaxes e predileccións da  nova economía terráquea que, máis que un Advenimento, parece unha Apocalipse deseñada entre Hollywood e Silicon Valley. Máis dun dos novos profetas engadirá que “xa o dicía a Biblia”. Afeitos poñer o dial da inspiración sobre asuntos complexos na súa lectura literal, levan dianteira os seus amigos sionistas. Ven a Netanyahu como anxo exterminador, capaz de repetir o que di Josué 6, 4, sobre a batalla de Jericó. Tamén ven alusións noutras batallas de época prerromana polo control de “a terra prometida”; grazas a elas a “ira”, os “inimigos” ou a “vinganza” percorren os Salmos, os Proverbios, o Eclesiastés ou Judith; 75 veces aparece a referencia “inimigo” no primeiro destes catro libros. Cantos se tomen eses textos sen o seu contexto crítico, seguramente verán razoables as ortodoxias ultras de Trump &Company. Poida que admitan o que di 1Pedro, 3,15: “Estean sempre preparados para responder a todo o que lles pida razón da esperanza que hai en vostedes”. Pero atoparán complicado explicar as palabras da  Epístola de Santiago 5, 1-6, cando di dos ricos: “A súa riqueza está podrida…. E o voso ouro e a vosa prata están tomados de ferruxe…”

De momento, non hai lecturas nin datos que non se sinteticen en máis dúbidas que certezas sobre Trump&Company. Nin é seguro que os seus compañeiros de viaxe o acompañen indefinidamente, nin parece que lle fixese graza a ninguén este modo de saírse da viñeta do cómic. En contornas supostamente amigas -que din querer seguir séndoo, e invocan diplomáticamente o diálogo- as declaracións  solemnes esconden frustración e rabia. Nos días que veñen posiblemente vexamos algún tipo de medida máis sólidamente expresiva de desencanto. Na China, leron a Biblia e a arte da Guerra, de Sun  Tzu, e concluíron que a “lei do talión” é boa estratexia: 34% x 34% de aranceis. Veremos que pasa, pero nada bo: os pratos rotos e a inflación serán máis evidentes para todos os demais. En Bruxelas din que “están preparados para responder”, aínda que non se sabe o qué nin o como. E en España, de momento, o único optimismo que cabe anotar é que nin sequera Miguel Tellado oponse visceralmente ao que diga ou pareza dicir o Goberno que vai facer; aínda non se deu conta de que o do “Balón de osíxeno”, ou o de que “ao inimigo nin auga”, non lle conduce senón a Vox. Sorte!  

TEMAS: Novos retos para a UE.- Dúbidas e certezas xeopolíticas.- TRUMP&COMPANY.- Neocolonialismo.- Globalización económica.

MMC (06.04.2025).

Máis que repetir circularidade, a Historia europea ten continuidades.

Non é retórica o que falta, senón esperanza obxectiva para mellorar o rumbo do benestar das persoas.

 Bastou que o Tío Sam esbirrase, para que en Europa cundise a febre e os síntomas de graves doenzas. Os medios, secundados pola multiplicidade de opinións dos vinte e sete, deron en elucubrar no destino que espera a Europa. Coma se de súpeto se rompese unha burbulla de vida supostamente distinta á do resto dos mortais, con principios e organización sen parangón, comezaron os queixumes; descuberta a súa fraxilidade, as elucubracións sobre o futuro de 347 millóns de europeos non cesan.

Como sempre, a poliédrica realidade do que acontece ofrece moitos lados. Para contala, tan equívoco é partir da liñalidade do tempo, en que o que vén é mellor que o que hai, como imaxinar que o que acontece non é senón repetición de si mesmo, algo eterno e inmutable. A vella alternativa entre Heráclito e Parménides na que se moveron as narrativas de Historia, ensináronnolo moito. Nos 40 anos de posguerra española, os libros de texto repetían incesantes que viviamos un momento providencial de exaltación do ben fronte ao mal e os seus propagadores, para engadir que había que sostelo sempre. Só cara a mediados dos anos setenta, Heráclito volveu ter algunha cancha para observar se cambiaramos algo; dicían que iamos cara a un horizonte moito máis dinámico, no que agora cabía Europa e, mesmo, o resto do mundo: esa era a gran variación que contaban os libros de texto aos infantes e adolescentes e ninguén podía contravir. Por decreto de 1939, o Instituto de España encargárase de contar, en formato supostamente escolar, o modelo de Historia que había que aprender. Os que sabían que estaba a pasar non tiñan voz para contalo e, cando nos anos sesenta e setenta migraron por media Europa, traballando onde podían, advertiron que había outra Historia, moi distinta da que aquí viviran. Vén a conto para non caer no falso punto de vista de que todo ten que suceder como o teñan na cabeza os sagaces os outeadores do inminente futuro deste presente, cual arúspices de Delfos.

O destino?

Por se axuda a clarificar a situación, convén lembrar que o tempo histórico non é senón unha serie de continuidades que se encadean entre si, e que o que máis cambia, mesmo nos tempos curtos ou evenemenciais –que dicían os franceses- é a nosa maneira de mirar. Virgilio, a quen a Historia se lle entrecruzaba con prefixos culturais para contar o que pasara en Roma, utilizou moito o termo fatum, que cabe traducir como “o destino”. No seu Eneida, lida amodo, non é tanto algo obxetual e determinista, capaz de superar o que na súa cosmogonía era o poder maior dos deuses, senón o resultado dun conxunto de decisións que, entrelazadas con outras, fixaban a secuencia dos procesos que viñan despois. É fatídico o que sucede con Trump e as políticas rápidas e intrépidas que poñen en marcha os seus decretos cesáreos? É continuismo do que non se fixo, cuxas fendas encadean decisións sobre o que vén?

Baldomero Moreiras. Entroido, 1980

O núcleo do que sucede neste instante vira ao redor de Ucraína e as súas implicacións con Rusia, Europa e, en definitiva, o papel de EEUU nun mundo cambiante; testemúñao ben a reunión urxente “de crise” en París de sete dos vinte e sete. Con todo, os movementos de peóns, torres, cabalos e alfís nese taboleiro foron determinando un xaque mate en que se adiviña quen perde, quen gana e quen quedan coa sensación de burlados xusto neste momento. É unha historia que vén desde que os países europeos perdemos dúas guerras mundiais -a segunda despois dun ensaio moi eficiente de tres anos en España-, sobrepasamos en conxunto preto de 70 millóns de mortos e demos espectáculos infames, como os dos campos de concentración, asolamento total de cidades, migracións e exilios sen conto, e quedamos en disposición de asumir a colonización americana en plena Guerra Fría. O Plan Marshall axudou o seu, e a presenza constante da OTAN, a CIA e a súa axenda naqueles Cadernos do Congreso pola Liberdade e a Cultura que, entre 1953 e 1965, puxéronnos aos europeos ao lado bo da historia, fronte aos malos, que pugnaban o seu por levarnos ao seu camiño. Cando aquela filmografía de Far  West alcanzou 1986, España decidiu, tras o “de entrada non” de 1982, aliarse tamén con este conglomerado no que, desde 1953, coa “Paz de Madrid”, estaba xa metida. Ou máis atrás talvez. Se facemos caso ao que hoxe se sabe da espionaxe inglesa e americana, desde 1947 estaba decidido manter ao Caudillo baixo palio e, captados cantos podían contribuír na súa contorna a que alí seguise, a suposta soberanía española estivo intervida e ata subornada. En 1991, Bailando con lobos, descubriría algo aquel Cabalo de Troia colonizador, pero estabamos demasiado distraídos coa recente adhesión ao “mercado único” en 1986 e a expectativa do Euro desde que se empezou a falar intensamente del en 1995.

No longo prazo, por tanto, ben merece a pena non estrañarse moito de que os amos do taboleiro de xadrez decidisen recolocar as pezas do xogo en nova posición. Que caiba facer a estas, especialmente ás que só contasen como comparsas na sorte de Ucraína , non é insignificante. Nin neste territorio nin no de Palestina deu Europa sinais de suficiente autonomía desde 2008, 2014 e 2022, para mover posicións nos escaques. Ao seu retórico discurso do ben e do mal, por máis ditirambos que lle sigan dedicando os vates da Unión Europea, non lle faltan os disidentes da harmonía do coro. Entre o que debe ser e non é, a corte de Trump  -como sucedía nos barrios de moitas infancias que hoxe peitean canas- tenlle interposta nestes 27 países non demasiado unidos unha clá de partidarios que acirran os seus negacionismos, a súa brutalidade e histrionismo provocador. Faránnolo ver ben en Alemaña -o que era motor do conxunto- as eleccións do día 23 de febreiro; máis preto, ocupando as beirarrúas españolas, os remedan cantos se entusiasman coa  liberdade de beber cañas.

Na Historia, nada é cuestión de sorte. Desde 1953, fomos colonia americana de bebedores de Coca-Cola; en diante , serémoslles máis útiles se a chispa da vida non alcanza ás neuronas. Con menos credulidade no aprendido, talvez poidamos revisar qué fixemos coa docilidade e o acomodo ás estratexias dos amos e os seus colaboracionistas. Deberá ser rápido. O novo Tío Sam ten présa por seguir xogando ao seu aire: as posicións que tiñan as súas pezas ata o de agora resúltanlle aburridas.

TEMAS: Unión Europea.- EEUU- Neocolonialismo.- Ucraína.- Xeopolítica mundial.

MMC (17.02.2025)