O nacemento da LOMCE só entusiasma aos seus incondicionais

Manuel Menor Currás

Para os propugnan un pacto educativo non desenvolverá unha escola de todos e para todos. Nacería con data de caducidade como as anteriores, morta e allea ao sentir cidadán.

TONY JUDT recorda no seu libro póstumo, Pensar o século XX (Taurus, 2012), que Arthur Koestler adoitaba dicir que un non pode evitar que a xente teña razón por motivos equivocados. Bastante hai, creo eu, con tratar de entender o porqué desas fixacións case inamovibles, que pasan de xeración en xeración como principios de sentido común tan naturalizados que son inmunes aos avances do saber. E cando, ademais, salta á vista que se pretende basear neles un afán compulsivo de cambios e reformas, alegando ao seu favor que contan co apoio dunha ampla maioría de seguidores que lles votaron nun momento determinado, pode ser de interese recordar como Francis Bacon xa escribía en 1620 que "o espírito humano non recibe con sinceridade a luz das cousas, senón que mestura a ela a súa vontade e as súas paixóns; así é como fai unha ciencia ao seu gusto, pois a verdade que máis fácilmente admite o home, é a que desexa. Rexeita as verdades difíciles de alcanzar, por mor da súa impaciencia por chegar ao resultado, a luz da experiencia, por soberbia, arrogancia, porque non pareza a súa intelixencia ocupándose en obxectos ínfimos e fuxitivos". 
Non é gran consolo, con todo, saber que -segundo o autor do Novum Organum- son "innumerables e secretas as paixóns que chegan ao espírito por todas partes e corrompen o xuízo", ou que "a fonte máis grande de erros e dificultades para o espírito humano atópase na grosería, a imbecilidade e as aberracións dos sentidos, que dan ás cousas que lles chama a atención máis importancia que a aquelas que non lla chaman". Este inglés ilustre quería erradicar os prexuízos -idola- que presiden nosas máis preciados xeitos de pensar e actuar. Propuxo, ata, un método -crucial para a investigación científica- que axudase a inducir da experiencia cambios cognitivos significativos. De todos os xeitos, talvez non servise de moito se tivésemos un informe PISA específico sobre as competencias de que son capaces os nosos adultos políticos. Supervisado pola OCDE e pos"a troika" -por suposto advertiríanos do alcance do que aprendan de Bacon cando do exercicio das súas responsabilidades públicas se trata; en educación, por exemplo.
MANUEL RIVAS conta na súa recente novela vital, As voces baixas (Xerais, 2012), a primeira vez que oíu a expresión: "pagar en cash", case adolescente aínda, cando era "meritorio" dun xornal coruñés. As esquelas -ese aviso recuadrado en negro tan arraigado en Galicia- había que pagalas inapelablemente en man: "O que se pagaba en man -di Rivas- non tiña volta de folla. Ninguén discutía o contido dunha esquela. Tampouco o prezo". Dadas as présas do paso da LOMCE polo Congreso, e máis despois do monologante "diálogo" en que estivo sumido o deseño do seu proxecto educativo, tal parece coma se dunha esquela urxente se tratase; das que chegaban no último minuto ao xornal, xusto antes de que a rotativa iniciase a súa rodadura. Son moitos os que dan en dicir que esta lei non só encerra elementos mortíferos para o medio educativo, senón que ademais nace morta. Sería, pois, coma se o que se quixese levar ao BOE fose unha esquela híspida e atrabiliaria. 
No que non concordan con Rivas é en que as esquelas -polo menos esta- sexan un xénero ou espazo xornalístico cuxo contido ninguén discute. Unha parte sensible do debate vira en torno a unha cuestión case metafísica ou que tan só unha profunda análise psicolingüistica podería dilucidar sen moita esperanza. É dicir, se insistir en que se trata dunha esquela propiamente tal obedece a un "interese ideolóxico", mentres que supoñer que sexa un revital para o futuro educacional hispano é de "interese xeral". Tampouco se poñen de acordo uns e outros sobre quen será o pagano deste cash concreto: desde logo, a escote parece ser que vaia esta esquela ou o que sexa. Ninguén esquece, con todo, que os mortos son un gran negocio, e máis en situacións críticas en que escasean os nichos clientelares.

(Claves): ideoloxía, LOMCE, prejuicios, consenso educativo, ben común, coñecemento científico, políticas educativas, Estado mínimo.

Madrid, 11/ 10/ 2013

Tonucci tenta "educar" a Wert. (Difícil tarefa)

 O recoñecido pedagogo Francesco Tonucci, desmonta neste video os principios que tenta "implantar" o ministro Wert, na súa LOMCE...Será quen o ministro de aprender do pedagogo?...

A MAIORÍA SILENCIOSA apoia as políticas educativas dominantes?

Manuel Menor Currás

A defensa das teses oficiais sobre bilingüismo/trilingüismo en Baleares, ou sobre a LOMCE, volveu a invocar o respaldo das maiorías electorais e o dunha suposta "maioría silenciosa".

Como estrataxema argumental non é novo este recurso dialéctico: aínda hai moitos cidadáns con vivos recordos anteriores á Transición que poden dar fe, e sempre está aberta a historia como magistra vitae, onde abundan os exempla. Como o da Porta de Toledo, de Madrid, erixida en 1827 como "monumento de fidelidade, de triunfo e de alegría", que pretende ser unha homenaxe colectiva ao absolutismo de Fernando VII, -o Desexado e Pai da Patria-. Similar cariz quixo revestir, durante case 400 anos, a extensa nómina de persecucións da Santa Inquisición, mentres acalaban a heteroxeneidade e as heterodoxias baixo o signo do Salmo 73: Exurge Domine et judica causam tuam...; un longo precedente de silencios maioritarios impostos, que non queridos, invocando, ademais, a axuda de Deus no empeño.

Arthur Schopenhauer, en calquera caso, preveunos cara a 1860 de que "a verdade obxectiva dunha proposición e a súa validez no plano da aprobación dos oponentes e oíntes da mesma son dúas cousas moi distintas". O filósofo alemán engadía bastante escéptico que, se a natureza humana non fose mediocre e todos fósemos profundamente honrados, non buscariamos nos nosos debates outra cousa que a verdade. Pero non sendo este o caso -e si moi abundante a vaidade-, frecuente é que a verdade "deba parecer falsa e o falso verdadeiro". De modo que ese argumento de razón centrado na maioría absoluta lograda nunhas eleccións ou, se vén ao caso, en que nunha folga ou manifestación concretas son máis os que se quedaron en casa que os que asisten á protesta, vén ser unha das moitas estratexias -e non das máis afortunadas- destinadas máis a ningunear ao oponente que a demostrar verdade algunha. En realidade, só mostra quen ten, nun momento concreto, a sartén polo mango.

En democracia, ademais, esta argucia argumental é, pese á aparencia que comporta de xogo libre das maiorías/minorías, especialmente fráxil e perigosa, sobre todo si é reiterativa. Súmase aos silencios impostos no Parlamento en nome do regulamento, as incomparecencias debidas, os diálogos de xordos, os recursos sistemáticos ao decreto-lei, xunto a moitas outras trampas de "politiqueo" oco. Engadido todo iso ao amedrentamiento e recortes sistemáticos que, co pretexto da crise, se impoñen á poboación -igual que o control pechado dos principais medios de comunicación-, non fai senón desvirtuar o sentido mesmo das liberdades e dereitos que, en principio, a Constitución di recoñecer a todos. En tales circunstancias, sacar a relucir "as maiorías" para dirimir o debate educativo, separadamente de aludir a políticas sectarias que pouco teñen que ver co interese xeral e o ben común, fai pensar máis nun ordenancismo populista que nunha democracia de verdade. A este paso, a calidade desta parece que vaia a depender, como nos programas televisivos, do "share". Pero ata así habería que ser máis ponderado, xa que sabido é que ningunha maioría electoral permanece inmutable toda unha lexislatura. E, doutra banda, a maioría social -en España, e en EEUU- é a dos que non votan nin votarán nunca. Se se ten en conta que moitos desta maioría -como xa estudou J. K. Galbraith na cultura da satisfacción- cada vez quedan máis fóra da conciencia dos que viven con desafogo, fóra do sistema impositivo e do orzamento estatal... e, xa que logo, que cada vez están máis lonxe dunha redistribución xusta dos recursos a través duns servizos sociais de calidade e dunha educación digna para os seus fillos, o argumento das maiorías non pasa de sarcasmo instrumental. A comunidade electoral favorecida non é a destas maiorías sociais, as máis pobres e con necesidades educativas maiores.

Non estaría mal, pois, que os nosos políticos -especialmente cando de educación tratan, porque da súa autenticidad depende moito a nosa convivencia- relesen a Aristóteles. Cara ao 330 a.C -cando a democracia ateniense era xa unha casca baleira-, deixounos advertidos de que "a cidade -a polis- é unha das cousas naturais e que o home é, por natureza un animal cívico zoon politikon". Para el, a razón de que fose un "animal político" era clara: "a natureza -dicía- non fai nada en balde. Só o home, entre os animais, posúe a palabra [...], igual que o sentido do bo e do malo, o xusto e o inxusto, de modo que a participación comunitaria é o fundamento da casa familiar e a cidade" ( A Política, I, 2).

................................

CONCEPTOS-CLAVE: Democracia participativa, voto, representación parlamentaria, crise democrática, voto, maiorías/minorías , educación cívica, cidadán-político.

Madrid, 07/10/2013

Consultan aos cidadáns sobre a LOMCE. É unha "lei de todos e para todos"?

Para Sandra Moneo, portavoz dos promotores da LOMCE no Congreso, estariamos ante unha "lei de todos para todos". É improbable, con todo, a credibilidade deste aserto.

Manuel Menor Currás

Logo de dous anos de intensa resistencia suscitada polos decretos que a precederon, e á vista do último tránsito desta norma polo Parlamento, tal afirmación soa rara e esquizoide: ata agora tan só aceptaron leves retoques transacionales a conta dalgún grupo sempre obsequioso, útil para xerar visos de pluralidade, pero coincidente cos impulsores da LOMCE en conviccións alleas a toda modernización razoable do sistema educativo. Con tanto afán misional compartido, redundante e sobreactuado, nin se ocupan do barullo que crean para unha hipotética posta en marcha desta lei. Nin menos de que, si acaban impoñéndoa, os profesores farán como que a aceptan, pero sen que transforme e mellore en nada o seu quefacer.

Se fose unha "lei de todos", o ministro que a propón e defende non tería problema ningún cando comparece en público. Tampouco lería imperturbable á prensa datos tan nefastos como os de fai uns días, en que o ensino en xeral, e a pública en particular, resultaban claramente danados pola súa política restrictiva e sesgada. Alleo a todos, parecía estar rendendo contas satisfactorias a un incógnito grupo selecto que lle impuxo que se ativese ao clásico guión en que todo vai mellor si funciona peor. Vir agora con que esta é unha "lei de todos" retorce en exceso o aire semántico das palabras. Colleitou no Congreso 11 enmendas á totalidade -todo un récord- e a numantina resistencia do Partido gobernamental a saír do seu embiguismo fixo que os principais grupos da oposición se coaligasen para derrogar esta norma tan axiña que como poidan.

Doutra banda, no afortunado eslogan de Mareaverde -ao que a fraseciña parece querer suplantar-, o suxeito da proposición é a Escola pública, unha "Escola pública de todos e para todos". Para a LOMCE e os seus instigadores, en cambio, ese suxeito aparece diminuído gravemente. Impórtalles máis a súa lei que a Escola publica: ou non a mencionan ou, cando non teñen máis remedio, só é para ultraxe e vilipendio; salvo raras excepcións, sempre é para rebaixar as súas condicións e prestacións, porque non aceptan o seu concepto pleno. A escola pública de que falan non é a que necesita a España democrática actual; responde máis ben á estatalización dunha escolarización destinada aos menos afortunados, subsidiaria da privada ou concertada, e con funcións primordialmente orientadas a gardería de adolescentes en que non se cuestione nin de lonxe a orde social establecida. No novo deseño do "ensino público", os principais atributos que os expertos lle esíxen se desvirtúan e reorientan a confirmar os desequilibrios sociais dos que procede a súa xente.

Se a LOMCE consagra esta tendencia, non poden alegar agora que a educación que queren "mellorar" sexa a que van deixar que sexa accesible "a todos". Só unha minoría social sairá beneficiada, sobreprotexida e privilexiada, mentres entre o común se fortalecerá a idea de que a España que subxace a tal deseño non é a súa. Xa Galdós reflectiu extraordinariamente ben esta dualización en Misericordia (1897), a través de Nina, a criada, e Francisca, a súa señora.

Hoxe, son demasiados os que entenden que esta non é nin unha lei de todos nin para todos: sigan, si non, a consulta cidadá que está en marcha estes días: (http://www.consultaciudadanaporlaeducacion.org/index.html). E non perdan de vista, ademais, que, segundo a última enquisa do CIS, os profesionais máis valorados neste momento, son os da sanidade e a educación, pola defensa que fixeron destes servizos: non pode alegar algo similar a maioría parlamentaria. A sensibilidade cívica cara á política educativa actual é tal que, incluso ANPE e CSIF, aceptaron unirse á folga xeral do ensino, o próximo 24 de outubro. Aos promotores da LOMCE non lles queda moito tempo para facer verosímil a súa pretensión de que sexa esta unha "lei de todos para todos".
............................................
LOMCE, Políticas educativas, Parlamentarismo, Consulta cidadá pola educación, Sindicalismo, Dualización social..., Educación democrática, Mareaverde.

O PRÓXIMO "DIÁLOGO" SOBRE O ESTATUTO DA FUNCIÓN DOCENTE.

Manuel Menor Currás

É unha sorte que dixesen que ían mellorar a Sanidade, a Educación e as pensións. Por iso non debe ser verdade que, neste momento, mentres hai un 1% máis de rapaces nas etapas do ensino non universitario -que sobe ata un 5,3% na demanda de cursos de FP-, estea diminuíndo o investimento en necesidades educativas, non só respecto ao resto de países da UE, senón que con relación aos outros membros da OCDE o diferencial aumenta un 25%. Tampouco pode ser verdade que o número de profesores dos tramos non universitarios diminúa en 20.000: debeuse equivocar o Boletín do Persoal de Servizos das Administracións Públicas, que cuantifica en 24.957 o número de postos de traballo que desapareceron neste sector, aos que, ademais, han de sumarse outros 4321 docentes e investigadores universitarios. E tampouco debe selo o que as axudas para libros a estudantes que a necesitan deixe fóra a 578.000 demandantes, o que equivalería a que este xénero de axudas ao estudo  SE reducise un 47%. Que dicir das becas de comedor, que cada vez necesitan máis nenos cuxos pais foron pillados pola pobreza?

Como todo ía "mellorar", nada disto está sucedendo: é demagoxia mencionar tales datos. Peor é que se proteste ou convoque unha folga para frear o deterioro manifesto: segundo os que viven de tomar decisións nestes terreos, iso é "política", palabra que din con particular énfase descualificatorio. Sucedeu nestes días en Baleares e irá repetíndose respecto da folga convocada para o próximo 24 de outubro por razón das formas e fondo da LOMCE. O trámite desta lei no Congreso está cantado -ao contar cunha maioría obediente de votos-, o que non fai que os seus contidos e proceso de elaboración estea "falto de consenso e de verdadeiro diálogo" (ANPE dixit), o que permite augurarlle gran inestabilidade de futuro: como ao Código Penal, que se vén modificando case dúas veces ao ano...

Agora é a quenda do Estatuto da Función Docente, a outra gran reforma que o Goberno actual pretende sacar adiante. E poida que o faga, a conta da mesma metodoloxía e de que as súas liñas definitorias xa quedarían marcadas pola LOMCE, coas dualizaciones que agudiza. En canto a pública/privada, laica/católica, comprensiva/selectiva, diversidade/homoxeneidade, economicista/integral, cualificada/descualificada, xusta/discriminatoria e caritativa, adx/adx>, estudo/traballo, participativa/xerarquizada, democrática/aristocrática, a nova norma dará cobertura ao que moitas comunidades están impoñendo xa como estatuto real do profesorado. De proseguir adiante o "dialogo" xa iniciado entre Ministerio e sindicatos, xa sabemos como quedará articulado legalmente o status da función docente, do que se volveu a falar con forza desde mediados de xullo.

Se algo é previsible nos xestores actuais de Educación é a súa determinación para dar forma normativa xeral ás súas conviccións exclusivas: séntense vocacionados a facer moitos cambios en pouco tempo -e coa arquitectura que sempre soñaron. Dirán os fados que a eficiencia e durabilidade de tan peculiar afán regulador será moita? Para gañar tempo, falan de "diálogo", porque ben saben que o profesorado é o fundamento da calidade educativa. Se tivesen en conta que, entre o  dito e o feito estes dous anos respecto dos haberes e funcións do profesorado, ou respecto  da igualdade cualitativa da educación-, hai un longo treito e, segundo moitos, un absoluto ninguneo a calquera outra forma de ver as cousas que non sexa a súa, medirían máis o que din para non ser acentuados de trileiros. Mal agoiro é para este novo proxecto do que agora comeza a falarse de novo -case ao final do tránsito inmaculado da LOMCE polo Congreso- , que esta especie de clave de bóveda que culminaría a presunta "mellora" substantiva da educación española, sexa contemplada cunha linguaxe e xeitos que pretenden a innovación "ex ovo". Que, ademais -e á marxe de que ANPE e CSIF vaian secundar as pretensións oficiais con leves reticencias escenográficas-, os outros sindicatos e organizacións con máis peso histórico empecen a poñer unha vez máis sobre a mesa as propostas de fondo, non é nada alentador. Véñeno facendo ano tras ano, polo menos desde 2007 -e desde antes-, non é nada alentador.

Conste que ata poderían retrotraerse a cando, entre 1974 e 1976, se debateu naquela Alternativa para o ensino que vira a luz no Colexio de Doutores e Licenciados de Madrid. Esixíase alí un recoñecemento explícito do traballo docente en todos os tramos dun traxecto "unificado" de docencia e ensino, desde a infancia á Universidade, á vez que se facía unha aposta moi forte pola escola pública. Aqueles debates e propostas -que pronto chocaron con múltiples inconvenientes dominantes nas culturas escolares-, ben poderían inspirar o Estatuto do que agora se fala, por utópico que poida parecer. Moito cambiaron actitudes e compromisos, características e aspiracións desta sociedade, pero o certo é, en todo caso, que da calidade e calidez que teña este inmninente debate-diálogo estatutario con cantos forman parte da POLIS ou cuns poucos tan só- dependerá a calidade da PAIDEIA propugnada con el, incluída a dignidade dos encargados de levala a cabo nos vindieros anos. E se non modifica o trato destes anos pasados, todo quedará en parole, parole...
...............................................

Estatuto docente, Reforma educativa, Recortes sociais, Profesorado, Educación de calidade, cidadanía responsable, política e políticas educativas...

Madrid, 20/ 09/2013

CCOO DENUNCIA O REFORMISMO DA LOMCE ANTE A COMISIÓN EUROPEA

Manuel Menor Currás

A longa contestación que o actual ministro de Educación veu colleitando desde que tomou as rendas deste Departamento, ten potenciado os seus momentos estelares, consecuencia dun irrefreable afán por deixar inscrito o seu nome nunha lei do BOE con toda a aparencia de orgánica. A base de deslinguado enxeño para facer pasar por bo o seu apresurado diagnóstico do legado recibido, está próximo a lograr que, no seu fútil empeño, pareza que está rendendo gran servizo ao ben común dos españois.

Ambiciona cambiar sustantivamente o que viña sendo o sistema educativo -tamén nos aspectos de máis loable consistencia-, para adaptalo a prexuízos ideolóxicos alleos a toda constatación científica. E a maioría parlamentaria que sostén ao seu Goberno facúltalle a rápida estratexia para restaurar, co prestixio da autoridade legal, ata canto a propia historia educativa deste país fixera xa volátil tempo atrás. Dá igual que tal maioría -ao contraxeito da cambiante opinión pública- tenda a ser minguante neste preciso momento. Tampouco importa moito o que de verdade convén a todos cando as mutaciones sociais están sendo tan profundas. Parece estudar a fondo A arte de ter sempre razón, de Arthur Shopenhauer, e, no que incumbe á aprobación da LOMCE no Congreso, os seus oponentes non teñen máis remedio que renderse ás teses que nos propón para remediar todos os presuntos males da educación española coma se dunha taumaturxia moi acreditada tratase.

A dramática carga de razón que nesta aínda nonata lei se atribúe ao xa obsoleto pero aparente, unida á pechada lóxica dunha democracia diminuída por intereses espúreos, está facendo que sexa fundado o temor de que a dialéctica parlamentaria actual non vaia a suavizar as súas liñas dispositivas. Xa nin ao Tribunal Constitucional parece que deba intentar recorrerse calquera delas. En CCOO, de feito, optaron por que talvez en Europa si poidan botarnos unha man: o pasado 10 de setembro denunciaron ante Bruxelas unha parte sensible do seu articulado, na esperanza de que entendan que "vulnera o dereito comunitario". Quererían que, en uso das competencias da Comisión europea para impoñer aos países membros a lexislación compartida, tomase medidas para que en España non se vulnerase o regulado pola CEE.

As cuestións primordiales sobre as que CCOO chama a atención dos comisarios - co ánimo de que esixa ao "Goberno español regularizar a infracción, antes de que sexa para os cidadáns españois afectados xuridicamente imposible realizar acción ningunha"- se refiren ao ensino diferenciado por sexos (Art. 84.3 da LOMCE), a discriminación entre o ensino da Relixión e os Valores sociais e cívicos (Art. 18 e 24.3) e, tamén, á inclusión discriminatoria de "expertos con dominio de linguas estranxeiras como profesores en programas bilingües ou plurilingües" (á que se alude na Disposición adicional 37 da mesma).

Os demandantes atoparon no Dereito comunitario -o Tratado da Unión, o Tratado de Lisboa e diversas Directivas consiguientes-, na propia Constitución española de 1978, derrogatoria de leis anteriores, e ata na xurisprudencia do TXCE (Tribunal de Xustiza da Comunidade Europea), razóns xurídicas sobradas para que os aludidos preceptos que o Goberno pretende impoñer sexan paralizados pola instancia comunitaria -de rango superior en tantos aspectos normalizados da nosa vida socioeconómica. Outra cousa é que as razóns políticas de conveniencia ou as combinacións estratéxicas leven á Comisión a implicarse. Tratándose dun terreo periférico ás razóns profundas da súa razón de control, todo pode suceder. Pero, aínda que a aposta de CCOO tivese audiencia, quedará moito que pelexar: se se aprobase esta lei orgánica, a desertificación democrática que xerou na súa xestación é profunda.

Madrid, 12/ 09/2013

Educación pública

Helena Martínez Sanjuán - Budiño-O Porriño

15.08.2013 | 09:37. Faro de Vigo

Fai uns días estiven en Cambados coa familia e, mentres camiñaba a praza e a calzada de Fefiñáns, levaba no meu corazón un aquel de tristura señardosa na lembranza do mestre dos mestres, do grande pedagogo Herminio Barreiro. Parecíame escoitar os seus pasos con aquel xeito apousado que tiña e aquel seu ollar de fonda candura. Intelixencia ao servizo da sensibilidade máis requintada que coñecín. Non foi só meu mestre de historia da educación en pedagoxía senón a persoa que me acompañará sempre na miña vida coma o meu leme. Hoxe, cando asisto espaventada ao desmantelamento e apropiación oligárquica da educación, á privatización salvaxe do ensino, lembro o que me fala Herminio en Recordar doe: non hai verdadeira conciencia da riqueza,a fondura e profundo significado da educación. Ignórase a importancia que ten a construcción dun sólido sistema de educación pública. Cando chego a unha capela onde se amorean uns santos, vellos, curas e monxas paréceme escoitalo con aquela sorna: e pensar que empezaron cun pesebre! A alianza do trono e o poder, outravolta, coma se a historia, cal estatua de sal, inmóbil, non fixera máis ca ollar atrás, repetir sempre a mesma inxustiza social polos séculos e séculos. O mesmo werticilo do vaticano coa mesma soinamoina da excelencia, da falsa meritocracia. Os mesmos papanatas a repetir que eu cos meus cartos non teño por qué pagar aos que van á universidade... criando un clima antisocial para rematar o que queda do Estado que é a única áncora de igualdade e reparto da riqueza. E por qué non me din que non teño por qué pagar á duquesa de Alba, á Casa Real, ao exército, á Igrexa, as autoestradas privadas e a un longo etcétera? Se ademais somos a clase traballadora a que termamos das arcas públicas, xa que os ideólogos de Wert e o PP prácticamente viven de rendas coma vampiros de Zeca Afonso! Pois eu quero que os meus impostos vaian á educación, ensino e axuda social ainda que eu non o disfrute. Iso é unha sociedade!. O da excelencia de Wert non é máis ca o Público ao servizo deles, os oligarcas! Nunca a dereita decimonónica do PP aturou ca nós, o pobo, os desfarrapados, sexamos quen de saber, de cultivarmonos, porque non hai nada tan perigoso para o Poder Asoballador que un pobo que ten na educación o seu lecer vital, un pobo con cultura ao que non se poder mercar nin enganar con chilindrainas.

Wert, a súa excelencia.

Pedro Armas.

Publicado en La Voz de Galicia o 03.08.2013

Wert, ministro da excelencia, non é excelente para os españois. Segundo o último barómetro do CIS, obtén un 1,5 sobre 10, un suspenso moi baixo, na súa valoración como ministro.

Con todo, José Ignacio Wert esixe excelencia aos demais. Esixe máis requisitos académicos, máis notas e máis créditos aprobados para optar a unha bolsa universitaria. O ministro do 1,5 esixe ao estudante un 6,5 na parte xeral da selectividade.

Os seus argumentos formais susténtanse sobre principios variables: equidade, equilibrio, esforzo, estímulo, excelencia. Os seus argumentos de fondo susténtanse sobre principios inconfesables: desequilibrio orzamentario, discriminación da educación pública, esforzo ideolóxico, estímulo da educación privada, segregación social.

Wert non é excelente nin en demagoxia, cando manipula os conceptos de rendemento individual e gasto colectivo para distraer aos demais, discutindo sobre notas e puntos, cando  a única medida política debería ser o aumento do investimento en bolsas e o único requisito para gozalas debería ser o nivel de renda familiar dos candidatos. O acceso ao ensino superior é un dereito. O investimento aí non é un gasto. Un gasto é a fuga de excelencia coa fuga de cerebros.

Os heroes de Angrois

Víctor González

Publicado en La Región. 31.07.2013

Nai: 

A lúa está bailando na Quintana dos mortos.

Non é o ar. É a triste lúa na Quintana dos mortos.

¡Si, a lúa, a lúa ?coronada de toxos, que baila, e baila, e baila na Quintana dos mortos!' 

Eso escribió Federico García Lorca en su preciosa 'Danza da lúa en Santiago' hace muchos años. Un Federico gallego hasta la médula, y tan enamorado de Rosalía como ella se hubiera merecido. Hoy, más que nunca, esos versos del de Fuente Vaqueros nos muestran que ya entonces fueron escritos precisamente para nosotros, los gallegos. Federico era un mago y como tal tenía, entre otros dones, el don de predecir el futuro. Claro que en la generación del 27 todos eran magos, no solo Federico. También Cernuda, Aleixandre, Gerardo Diego, Altolaguirre, Jorge Guillén, Miguel Hernández... Todos.

Por encima de la tragedia, si es que se puede pasar por encima de ella, reconforta al menos descubrir que en este país de villanos que no dejan de ocupar las noticias, hay aun gracias a Dios, muchos más héroes por metro cuadrado de los que imaginábamos. Muchos más. Héroes anónimos. Héroes pequeños y grandes con los que nos cruzamos en el súper haciendo la compra, en el portal recogiendo el correo, en el ascensor, en el bar tomando una caña. En todas partes. En realidad vivimos rodeados de héroes.

Los héroes de Angrois, por ejemplo, que saltaron de inmediato con mantas, agua, las manos desnudas o lo que fuera al infierno, sin importarles las llamas. Héroes consoladores, generosos, inmensos y buenos.

Si en España tuvimos una generación de magos en el 27 aquí, en esta Galicia gris, hoy tenemos un pueblo de héroes: Angrois. Hombres, mujeres y niños, héroes todos. Un pueblo entero. ¿Quién más, qué mundo ni siquiera soñado puede preciarse de tener algo así?

Difícil escribir algo con el accidente aún en la memoria y en el corazón. Cuando ocurre algo así somos más conscientes que nunca de lo poco que valemos y de lo mucho que valen los demás. Los otros. De lo vulnerables que somos uno a uno. De lo que cuentan las personas. Las de a pie, no las que salen en los periódicos. Y también nos hacemos conscientes, sobre todo los escritores creo, de lo poco que sirven las palabras. No sirven de nada. De nada. Lo explicó muy bien una vez Alberti, otro mago poderoso del 27, en aquel poema titulado 

'Nocturno'.

Qué sé yo. Tal vez la poesía ayude, a pesar de todo: Las palabras entonces no sirven, son palabras.

Manifiestos, escritos, comentarios, discursos,

humaredas perdidas, neblinas estampadas,

¡qué dolor de papeles que ha de barrer el viento,

qué tristeza de tinta que ha de borrar el agua!

Ahora sufro lo pobre, lo mezquino, lo triste,

lo desgraciado y muerto que tiene una garganta 

cuando desde el abismo de su idioma quisiera

gritar lo que no puede por imposible, y calla.

Siento esta noche heridas de muerte las palabras.'

Estou que non durmo

Iolanda Teijeiro Rey - Ferrol

05.07.2013 | 07:54. Publicado en Faro de Vigo.
 

O 14 de xuño o Colexio Oficial de Rexistradores da Propiedade abriu unha pescuda polo erro da Facenda de atribuírlle a venda de trece fincas á filla do Rei, a infanta non imputada no caso do íncubo Urdangarín, seu home. Parece ser que a culpa foi dun DNI que coincide co seu. Empeza por catorce! Eu dende entón non durmo cismando se calquera día trabucan o meu co do príncipe, poño por caso, e veñen a reclamar. Montoro di que non vexamos pantasmas onde non as hai e os rexistradores califican de ínfima a posibilidade dun erro. O presidente Rajoy, que de rexistro de propiedades sabe un mundo pois conserva aínda o seu soldo como tal partillado cun seu amigo, segue ás caladas. E a min dáme que, tratándose deste país, vai ser cousa de meigas. A conspiración do kármico catorce. Xa os pitagóricos dicían que o catorce previña contra a luxuria e os excesos. Lembremos que a infanta naceu ás portas dun catorce deste mes e que un catorce de abril seu bisavó marchou ao se proclamar a República. Catorce son os ensalmos a San Miguel Arcanxo: Eu ofrézome aos catorce ensalmos para que se tivera que verme en xustiza, quede todo esmagado e vencido e non se atopen causas para me sentenciar. 

Lembremos que catorce vidas son dos gatos que di a canción e sempre me entra area nos zapatos, e de area a Palma Arena hai un tiro de posta. Acaba de rematar o Gran Hermano, o catorce. E se lemos o artigo 14 da Constitución di que os españois somos iguais ante a lei, sen que poida prevalecer discriminación algunha... O xuíz Castro ve 14 indicios contra a infanta Cristina para unha imputación no caso Urdangarín, chamada tamén operación Babel, aínda que Babia parece máis acaído. Polo de estar en babia e non se enterar de nada sendo unha licenciada en Ciencias Políticas. En cambio os preferentistas estafados tiñan que saber latín! Por outra parte o portal esotérico Realidade 14 dinos que en Emiratos Árabes hai un vórtice de enerxía. Un 14 de abril topou o titanic co iceberg, o barco insumerxibel. No Brasil, 14 cámaras úsanse para rematar cos goles pantasmas. Non sei qué pensará Montoro destas pantasmas. 14 son os mossos imputados polas lesións dun mozo que perdeu un ollo no 29-M. 14 foron os detidos por okupar un Centro de Saúde en Vallecas en protesta pola privatización da Sanidade madrileña. "Ciento volando de catorce" é un disco de Sabina. Son 14 as acuarelas nunca vistas de Dalí e 14 tamén as obras mestras escolmadas no Museo do Prado entre as que se contan As Meninas e o Xardín das Delicias. Mozilla publicou parches para 14 vulnerabilidades de Firfox. Catorce son as leccións do iogui Ramacharaka. 14 son os días seguros trala ovulación. Seguros para a muller e inseguros para o deus que dixo medrade e multiplicádevos. E algúns só chegamos como moito a restar. 14 foron os casos reservados e outras tantas excomunións do Papa Sixto V para a recta administración da penitencia. 14 os leóns brancos dos furtivos nunha tenda de Bangkok. No ano 14 iniciouse a carnicería da Primeira Guerra Mundial que foi pechada co discurso dos 14 puntos do presidente Wilson ante o Congreso estadounidense que cacarexaba un novo mundo baseado na xustiza e os dereitos dos gobernados. Mágoa que se lles esquecera tan axiña para abrir a Segunda Carnicería Mundial. Catorce versos din que é soneto... contade se van catorce e está feito!

Varios expertos en Educación rebaten las medidas propuestas por el ministro Wert para la reforma del sistema de becas.

(El Público.es)
España gasta más por alumno que el resto de la OCDE, pero no en lo que se refiere a ayudas al estudiante.

Unos 10.000 euros por alumno. Esa es la cantidad real que el Estado paga por cada universitario matriculado, por lo que las tasas aportadas por cada usuario -unos 900 euros anuales de media en el curso 2010-2011 - suponen sólo un entre un 15 y un 20% del coste total de la educación superior. Así se extrae de los datos del informe Education at Glance 2013, elaborado por la OCDE y presentado este martes por el Ministerio de Educación.

Varios dirigentes del PP han enarbolado este mismo argumento en los últimos días para justificar la decisión anunciada por el ministro José Ignacio Wert de aumentar los requisitos para la obtención de becas. "Todos los españoles están becados en un 85% en el coste de la universidad", declaró el martes Esperanza Aguirre. "Los universitarios sólo pagan el 25% del coste real de la matrícula", señaló también su sucesor al frente de la Comunidad de Madrid, Ignacio González, para abogar por el reconocimiento "del mérito y el esfuerzo" para la concesión de ayudas.
Para el titular de Educación, que no basa su decisión en un ahorro económico, sino en la búsqueda de la excelencia universitaria, "la pregunta que hay que hacerse es si ese estudiante que no puede conseguir un 6,5 está bien encaminado o debería estar estudiando otra cosa". "No es que les paguemos los estudios, es que les pagamos por estudiar", se atrevió a asegurar en una entrevista concedida a Los Desayunos de TVE.

Sin embargo, todos estos argumentos se vuelven en su contra y así se lo han hecho ver al ministro los responsables autonómicos de Política Universitaria y hasta los miembros del partido del Gobierno al que pertenece, que le han dejado sin apoyos. Después de la marcha atrás iniciada por Wert en la última Conferencia Sectorial, cuando anunció que revisará su propuesta de acceso a becas, son varios los expertos que abogan por eliminar el resultado académico como requisito para obtenerlas.

Este es el caso de Julio Carabaña, catedrático de Sociología de la Universidad Complutense de Madrid (UCM), que cree que "las becas no deben discriminar por nota sino por la situación económica de cada uno". "Si lo que se le paga de más a un alumno becado es sólo el 15-20% del coste real, no se le puede negar esa cantidad a quien no saque un 6,5", continúa. 
El catedrático de Sociología de la Universidad de Salamanca Mariano Fernández Enguita ya desgranaba esta cuestión en su blog, en septiembre de 2011. "Sabemos que quienes acceden a la Universidad son, desproporcionadamente, los hijos de la clase profesional-directiva y otros grupos aventajados. Tenemos, pues, que el conjunto de la población financia la educación de unos pocos, o que la mayor parte de la población contribuye a financiar unos estudios a los que nunca accederá [...] Una solución a considerar sería una amplia política de becas y ayudas, de modo que el origen social no pudiera actuar como filtro para los alumnos de clase más humilde", argumentaba el profesor. "El problema es que resulta muy probable que la selección y adjudicación de esas becas y ayudas no sea óptima", adelantaba también.

En este sentido, Carabaña denuncia que "cuestionar que quien no saque un 6,5 debe plantearse el seguir estudiando es una barbaridad que no merece la pena comentar". "Y el argumento serio del ministro, el de que si el Estado paga no es para mediocres y holgazanes, está también errado porque es injusto que el Estado dé esos 10.000 euros a quien se lo pueda pagar, pero niegue la posibilidad de estudiar a quien no puede, a pesar de haber sacado un 5, como los demás", concluye el catedrático de la UCM.
En la misma línea se expresa también el director de la cátedra Unesco de Gestión y Política Universitaria de la Universidad Politécnica de Madrid (UPM), Francisco Michavila, que reconoce que el actual sistema universitario presenta "ineficiencias que hay que corregir, aunque menos que en otros ámbitos", considera "desacertada" la reforma propuesta por el ministro.
"Ser el más brillante en nota no significa ser el más brillante en capacidades", apunta un experto
"Para empezar, las becas son una acción política de solidaridad para permitir el acceso a la universidad a los hijos de las familias con menos recursos", argumenta Michavila. "No se trata de becas de excelencia, sino de dar oportunidades a la gente", continúa el también catedrático de Matemática Aplicada de la UPM. "Además -agrega- ser el más brillante en notas no significa ser el más brillante en capacidades", apunta.
En cualquier caso, "este país necesita acceder al conocimiento, saber más, y no sólo unos pocos, no la élite de los intelectuales y los hijos de las familias adineradas, sino toda la sociedad", insiste Michavila. "Sólo así existirá más gente con mayor capacidad de acción; si no, volveremos al sistema de burbuja inmobiliaria y de políticas de corto plazo que instaló el Gobierno de Aznar", advierte el catedrático de la UPM.

El sistema de ayudas en España está por debajo de la media de los países de la OCDE

Por este motivo, precisamente, considera "injusto" que "a quienes tienen dinero les basta un 5 para que se les sufrague ese 85% de la matrícula mientras que el resto necesita un 6,5 para acceder a unas ayudas que necesitan más que los anteriores", denuncia Michavila, que recuerda que "el sistema de ayudas españolas al estudiante -que incluye becas, préstamos y otros sistemas- se mantiene en un tercio de las proporcionadas, de media, en los países de la OCDE"."Ya es, por tanto, un sistema infradotado... ¡como para recortarlo más!", exclama el profesor.

En lo que también coinciden ambos expertos es en que no creen que la reforma propuesta por Wert en materia de becas responda a motivos de ahorro económico. "Ni siquiera el Ministerio esgrime ese argumento, se basa sólo en la búsqueda de la excelencia, se debe a motivos ideológicos", señala Carabaña. "En cualquier caso, si no hay dinero, que rebaje la cuantía de las becas, pero que no se lleve a cabo la discriminación que suponen las nuevas medidas", solicita el catedrático de la UCM.
"El gasto en becas es, en realidad, mínimo comparado con otras cuestiones. Desconozco el dato exacto de ahorro que podría suponer las nuevas medidas del Gobierno pero dudo que suponga una gran cantidad", opina, por su parte, Michavila. "Ahorrar ahí, cuando hablamos de unos mínimos de subsistencia, de acceso a los conocimientos básicos que supone la Universidad -pese a que se trate de Educación Superior-, me parece mezquino", concluye.

A obra de Recaredo Paz continúa...

Manuel Menor entrevista a Olga Cuña, viúva de Recaredo Paz, un home ao servizo das persoas con discapacidade...

A obra de Recaredo Paz continúa from A Curuxa da Veiga

A obra de Recaredo Paz continúa 8 from A Curuxa da Veiga

Wert ou non Wert: esa é a cuestión.

Roberto L. Blanco Valdés

Publicado en La Voz de Galicia o 23/06/2013

Hai dúas diferenzas esenciais entre ser ministro de Educación e selo doutro ramo: primeira, que en materia educativa está archidemostrado que é boa a estabilidade temporal das políticas e, xa que logo, dos marcos legais que lles serven de soporte; e segunda, que as competencias normativas e políticas están nesa esfera moi repartidas en España: o Estado central ten atribuída a lexislación básica para o desenvolvemento do dereito á educación previsto no artigo 27 da Constitución, ás comunidades correspóndelles o desenvolvemento lexislativo das normas estatais e a competencia executiva e, finalmente, as universidades gozan dunha ampla marxe de decisión como consecuencia da autonomía que teñen constitucionalmente conferida.

¿Que significa todo iso? É fácil: que os ministros de Educación deben ser hábiles negociadores e non uns fundamentalistas das súas propias ideas, deses que gozan provocando a todo o mundo. E iso porque o verdadeiro desafío de calquera político que ocupe a carteira de Educación é ser capaz de xerar amplos consensos coa oposición, as comunidades autónomas e os diversos sectores profesionais e institucionais implicados no proceso educativo.

Con José Ignacio Wert tivemos mala sorte. En realidade, moi mala sorte, vista a súa capacidade non só para irritar a aqueles cos que debería negociar, senón constatado, ademais, o indisimulado pracer que ao ministro lle produce a pelexa.

Wert ten as súas ideas sobre o que hai que facer en España coa educación, das que algunhas son boas, outras discutibles e outras inaceptables para os seus interlocutores. Niso non se distingue de calquera outro ministro dos que forman hoxe parte dos Gobernos do planeta. Non: o que converte en peculiar a quen ocupa en España a carteira de Educación é o seu convencemento absoluto de que el foi chamado pola historia para corrixir anos de desatinos na política educativa que seguiu este país.

É ese convencemento, e as formas bravuconas a través das cales pretende estendelo aos demais, o que torrou a Wert e converteuno no peor defensor imaxinable dalgúns dos cambios razoables que o Executivo quere impulsar no noso sistema educativo.

Por iso, en lugar da campaña publicitaria coa que o Goberno pretende devolverlle a Wert o prestixio que este con a súa mala cabeza dilapidou a mancheas desde o día da súa toma de posesión, mellor faría Rajoy nomeando no seu lugar a outro ministro, de perfil oposto ao actual. Ademais de aforrarse uns diñeiros, libraríase dos desgustos que lle esperan se mantén a Wert no Consello. Se, xa de paso, cesa tamén ás ministras de Traballo e de Sanidade farase un favor e farallo, por riba, a España enteira.