Cara a onde imos?

Sesións do Congreso de Deputados como a do mércores 10, dan unha idea da situación en que nos atopamos, coa Covid-19 como pretexto.

De cara ao futuro inmediato, sería unha mágoa que todo quedase en puro fogo de artificio cando queda por diante a difícil tarefa de reconstruír o estropeado e, sobre todo, recompoñer unha produtividade de mellor eficiencia que a que había.

Tensión

Os grupos políticos, moito máis que a rúa, mostran impaciencia por mostrarse
coñecedores da situación; tan mellores que os demais que se empregan a fondo en acusar
ao adversario. Verdade é que non son iguais nesta escalada da confrontación e, no
teatro do despiste, os que observamos a comedia, o drama ou o vodevil -depende da
sesión-, faremos mal en concluír que son todos iguais, ou en quedarnos no falso
equilibrio de dar a todos a razón. Esa si que é farsa, deixarse convencer de que nos dá
igual unha cousa e a contraria no canto de reflexionar por conta propia.

Hai persoas no Congreso -como noutras partes- deseñadas para entorpecer e, se
poden, danar: que non saian adiante determinadas propostas porque eles teñen outra
mellor: deixar que todo se podreza. Se eles e a xente que representan están ben, que lles importan os demais; subvirten as razóns da existencia do Estado, porque non o necesitan. 

Todo cidadán que se sinta tal, rodeado doutros cidadáns na tarefa de convivir,
sabe que non os eliximos para a pelexa ou para mostrar quen é máis
exhibicionista de títulos e subtítulos curriculares falsos. Elixímolos para que se aclaren cos problemas, non para que se tiren os mortos ou os vellos á cabeza e para
darnos a murga cos seus egos enxeñosos; xa está ben de palabra curta e idea frouxa. En días así, o Congreso non chega nin a patio de colexio aburrido, en que o xogo consiste en ver quen se rompe a crisma antes. Os galos de pelexa deberían deixar o patio e deixarse
invitar a un café -tila ou o que sexa; pode ser  un remedio para os máis berróns.

Acordos?

Capaces son, se queren, de dar algunha alegría ao vecindario, non dar a lata tocando a
cacerola e poñerse de acordo en asuntos que importan. Poida que pronto saquen
adiante a Lei de Protección Integral da Infancia e Adolescencia, un segmento social
contra o que, só en 2017, cometéronse máis de 38.000 delitos e seguen crecendo. Onte,
tamén, estiveron case acordes en canto ao Ingreso Mínimo Vital, un paliativo que, se non lle poñen demagoxia -neste maniqueísmo do branco e negro permanente-, atende a unha
parte dos que máis o necesitan e cumpre coa obrigación -constitucional- de que todos
temos dereito á vida.
Non quere dicir que xa estea toda a “cuestión social” arranxada, aínda que a algúns lles entre a tentación de contalo así. Non. A pobreza e o mal reparto da renda que se produce en España ou en calquera parte do mundo, segue sendo un gran problema, definitorio da
calidade política que calquera país é capaz de demostrar sen palabrería. O tabú
conservador  -dos que sempre controlaron o Estado e fóra do Estado- é sentirse
donos de todo e que non se lles toque a súa propiedade. Antes foi o Feudalismo, onde catro aristócratas se repartían o pastel, mentres os servos da gleba facían rendibles os seus feudos; logo de 1789, todos pasamos a ser “iguais ante a lei”; algo era algo, pero o problema seguiu sendo quen poñía a lei e os xuíces; e os pobres -agora xa non tan
motivo de piedade como outrora- estorbaron máis porque empezaron a pedir mellores
salarios e condicións de vida, en igualdade.

Así empezou “a cuestión social” e aí segue reclamando atención: un mundo sen
distincións para ter o básico para vivir, sobrevivir e ter todos esperanza,  non só
uns poucos. A situación do confinamiento foi ocasión para ver canto está pendente
por facer; o que acaba de ser aprobado  no Congreso parécese, un pouco, ao que en 1848,
para solucionar a pobreza sen que ninguén se sentise deudor de ninguén, pedíase en Francia, a terra da política democrática: traballo para todos.

Volta ao cole

Hoxe falárano en plan de cogobernanza. Se aprenden a facela ben será beneficioso para
todos e, de modo especial, para as novas xeracións. Os que xa imos de retirada
temos mala experiencia de como nos coidaron; acumulamos suficientes
frustracións, aparencias, présas e compoñendas, para poder dicir que nada do que hoxe se reclama como necesario debería estar na axenda do que falta por facer; agora,
canto non se fixo debidamente acumúlase ás urxencias sobrevenidas e ver se
tapamos o espido en que nos puxo esta pandemia.  Vimos o roto da
Sanidade e o das residencias xeriátricas, e a ninguén consolan grandilocuentes bobadas
como  “temos a mellor sanidade do mundo”. Oxalá non fagan o mesmo no renqueante
sistema educativo!

De aquí a setembro -o mesmo tempo que levamos confinados-  será urxente solucionar
o máis perentorio do que facer cos nenos e nenas. De pouco servirá se non sabemos como
dispoñer a intendencia, a loxística, os profesionais e as infraestruturas axeitadas. A
presencialidade, a limpeza, a sanidade, a dixitalidade andan por medio, pero todo será
despiste falso se non sabemos qué educación queremos e para qué a queremos: se coa
mesma dignidade para todos ou para uns poucos; con moita tableta electrónica ou bo
profesorado; con moita participación das comunidades educativas ou só cuns
poucos  que saben máis que ninguén.

É moi probable que se reproduza aquí -unha vez máis en nome do ben- o guirigay que
menudea no Congreso; á luz do oído estes días, é probable. Pero oxalá que, polo menos,
os conselleiros e a ministra sexan capaces de chegar, tamén en Educación, a algo
parecido ao Ingreso Mínimo Vital. Sería un gran logro histórico. Os datos reais do
sistema socioeducativo indican, para empezar, que un de cada tres dos nosos nenos
españois está en risco de exclusión, situación moi difícil para que esperen algo da
escola, cando é  o único modo que teñen para saír adiante; desde antes de ter
nacido, parecen condenados á desesperanza.
Sorte neste periplo!

TEMAS: COVID-19.- Pobreza e exclusión.- Expectativas sociais.- Volta ao Cole.- Debate
democrático.-
Manuel Menor Currás,

Madrid, 11.06.2020

Gloria aos vencidos! Honra aos mortos!

Nin sequera en momentos de loito cede o afán de poder, con argumentos de pacotilla

e en nome da liberdade, para máis INRI.

Gloria victis! é o que correspondería neste momento: proclamar o honor e o recordo

aos miles de mortos que xa se levou por diante esta COVID-19:

Gloria victis!, diría un clásico romano se aínda o latín fose a lingua franca en Hispania.

Parece, con todo, que o que se impón dicir -ou parece que queiran

moitos que digamos- é: Vae victis! (Pobres dos vencidos!).

Nestoutra exclamación, pronunciada friamente, só importa o cumpridores que

somos, coma se realmente sentísemos algo o acontecido aínda que nos importe un

bledo. Con todo, é a que parece impoñerse.

A Biblia de Trump

É unha utilización dos mortos en proveito propio, xunto ao máis sagrado que

poidan ter os crentes na súa imaxinación. Aínda que houbese constancia de que a este

presidente lle importan as crenzas de cantos invocan a Escritura xudía,

sería un abuso. Utiliza ese símbolo relixioso –“en van”-, para saírse coa súa a conta

do que sexa. Segundo Trump, Deus tería que estar da súa parte en canto

fai, di, pregoa e decreta por estúpido que sexa; sobre todo en momentos de eleccións.

Invocando deste xeito a Deus invócase a si mesmo: un ególatra

malcriado como norma de todas as cousas. Un dos teólogos máis recoñecidos,

Karl Barth, adoitaba dicir que, case sempre, “cando falamos de Deus, non é de Deus

de quen falamos”. Menos parece que a Trump lle importe algo o Deus cristián

que, -fronte a canto provoca en EEUU-, poñía como contraste de calidade a mirada

cara ao pobre, cara ao necesitado e cara ao perseguido (Mt. 25, 34-40).

O loito

Non terminaramos o loito oficial dos nosos mortos de aquí e xa voan polo aire

no Congreso, como debuxaría moi ben Goya, se andase entre

nós. Para non desmerecer dunha Historia máis recente que o Caderno C do

aragonés, volveron a ser motivo para o odio e o insulto, e para o desprezo aos

vivos que estaban vendo e oíndo ás súas señorías na tele con estupor.

Poñamos que sexa complicado contabilizar o seu número de mortos. É unha

reminiscencia da aritmética de tendervos que nos ensinaban, co Dalmau nunha

man e o pizarrín na outra; non daba para máis aquelas contas en que o roubar

do tendero era a moral de estraperlo establecida. Tardaremos en ter a

metodoloxía para saber sumar os 19 sumandos autonómicos sen que cada cal

sise algo para parecer máis listo que o veciño.

Poñamos tamén que Marlaska fíxoo ben noutro momento da súa folla de servizos

á patria. A pouco que se descoide porque alguén próximo sexa

incompetente ou lla xogou -que ben puidese ser-, ou que máis dun informe

poida estar trucado para cargarlle a culpa de non estalo facendo ben, aos ollos

da oposición xa non suma senón que resta. Da noite para a mañá xa lle cae un

chaparrón de insultos que lle deixarán mella no ánimo. 

Menos mal que algúns se alegrarán de que siga aí, como sempre estivo no seu Xulgado.

Moitos non pararán de incordialo -e algún ou algunha o mirará agora de lado-,

coma se liberasen así do seu propio pasado e, ao mesmo tempo, fosen os

campións da nosa liberdade. É o peor deste loito raro en España, esperando

que este loito presente nos faga torpes coa memoria. Os que máis o insultan

parecendo que queren o seu ben, esquecen os seus propios embrollos, incluído o da

xestión dese Ministerio de Interior, sempre pro domo sua. Non é momento, en todo

caso, de xogar outra vez ao “e ti máis”, camiño moi fácil de repasar en Google,

senón de saber que os argumentos de pacotilla existen. Doutro xeito, non existiría

a sentenza evanxélica: polas súas obras os coñeceredes, repetida en Santiago, 2, 14.

Por suposto que, coa bendición do Premio da Concordia, do Princesa de Asturias,

para que os sanitarios calen a boca, non é suficiente para encubrir o

que non se está facendo ben desde hai moito tempo.

Poñámonos de gran loito, e non só polo honor dos que morreron a destempo,

senón por nós mesmos. De seguir con este absurdo axuste de contas,

aos que fan o que non din e din o que non fan non lles importa

o noso risco. Afánanse en tapar que, hai uns días, neste Madrid de todos os

milagres, obstaculizouse que os maiores das residencias non fosen

trasladados a hospitais para que os atendesen; fai dous días -en plena

pandemia aínda- fixeron a última privatización dun hospital e, segundo

contan os sindicatos, tamén parece que as contrataciones de sanitarios que

prometeran para suplir carencias -que os mesmos xestores da Sanidade

dispuxeran en días pasados- , só se están cumprindo nun terzo.

Non é un futuro esperanzador para a cidadanía, como tampouco o é para

os seus fillos, que deixen fóra -nesta Comunidade- a 14.000 docentes; coma se

impedindo un Estado de todos para todos fosen vivir máis libremente. Tanto

queren aos cidadáns -que non sexan os seus amigos concretos- que fixeron saber

que tan preparados estamos para saír desta lea, que fixeron un hospital en IFEMA

máis rápido que os chineses e desmontárono porque non facía falta. O gran

problema serían os incompetentes que, por envexa, non lle darán a Madrid a

FASE 87 -se existe- ao final da desescalada. Que vergonza! Coa necesidade que

ten a hostelería para dispoñer de todas as beirarrúas, para que nos xuntemos como

tolos nas súas terrazas ou ir correndo ás praias galegas…!

Defoe

Estes que así actúan non entenden que a COVID-19 siga aí, pero cando

despertemos, queren seguir aí, coma se nada. A piques de que cumpramos tres

meses de confinamento, as últimas liñas do amargo Diario do ano da peste,

que publicou Defoe en 1722, retratan moi ben a nosa situación: “Para o común das

xentes -escribía o inglés-, pode dicirse delas, sen faltar á verdade, o que se dixo dos fillos de

Israel despois de que foron liberados das hostes do Faraón, cando atravesaron o Mar Vermello,

volveron a vista atrás e viron aos exipcios arroiados polo auga: que encomiaron 

O seu nome, mais pronto esqueceron As súas obras”.

TEMAS: COVID-19.- Oposición política.- Xestión do confinamiento.- Racionalidade

democrática.- Oportunismo tramposo.

Manuel Menor Currás

Madrid, 04.06.2020.

Renqueamos entre "o novo" e as reformas

Chegamos a un punto en que dubidamos, porque estamos en fase de decidir se seguir adiante ou permanecer quedos, coma se fose posible.

É a indeterminación entre un arre! e un xó! que un nervioso campesiño galego lanzaba ao seu burro, parado nun charco do camiño. Unha das varias razóns da indefinición en que nos atopamos é “o novo”, a outra as reformas.

O novo

Esta dirección do movemento social ten á súa vez moitas vertentes. Cada cal ten o seu modelo predominante respecto diso, sen que ninguén domine aínda e algúns sexan minguantes. Se facemos caso ao ruído que meten, empeza a tomar corpo de novo o modelo dos que propoñen unha ben xerarquizada sociedade, baixo unha racionalidade “natural”. Quen o diría; invocan tanto a liberdade de movementos -e de mercado- que confían en que o COVID-19 faga un bo labor de selección darwinista, coma se estivese delimitando en cada barrio aos mellor dotados para sobrevivir nos próximos meses de incerteza se fixese falta saír a cobadazos adiante, pase o que pase. De momento, tratan de impoñer as suas caceroleiras sonoridades en moitas zonas urbanas por enriba de calquera aplauso aos que estean sendo responsables nos seus postos de traballo sanitarios ou de calquera outra índole.

 

Acompáñaos nesta peregrinación cara a un novo concerto social os que presionan e empurran aos alcaldes e concelleiros coa importancia trascendental da cultura do bar e a terraciña. Invocan que son moitísimas familias as que viven de que as demais tomen canas, e que moitas nais non dormen se os seus fillos ou fillas, logo de facer un máster, non son contratados para servir a tanta humanidade sedenta. Coma se o gran futuro de España dependese estratéxicamente de que medrase o número de camareiros dispostos a ser contratados en precario, e de que todo o chan urbano estea dispoñible para tanto emprendedor incomprendido. 

Ninguén se queda atrás nas demandas que tanto florecen nesta desventurada primavera. Nalgún “Ministerio da Abundancia2 como o de Orwell en 1984, debe haber xa alguén encargado de anotar os gremios afectados pola situación creada por esta desgraciada pandemia. Non paran de aparecer cada día os que, paseándose con máscaras de deseño, temen quedar ao bordo da subsistencia ou do racionamento nos próximos meses; todo o que sabe que intúe que ten ao seu lado un grupo de colegas en similares circunstancias á súa, enseguida esgrime un informe de agravios que os responsables de Facenda han de atender con preferencia pola súa perda?.

 

E aí van detrás como tolos apocalípticos algúns líderes espabilados, querendo comandar esa desaforada necesidade de levantar cabeza por encima doutros que pugnan polo mesmo. Toda crispación é pouca; non paran de levantar calquera tipo de lebre con tal de que poida ser obxecto de caza pracenteira. Nesta pelexa, xa pode distinguirse aos que todo lles vale, unha cousa e a contraria, con tal de ver se todos nos pegamos un trompazo para vir enseguida a “salvarnos”. “Obxectivo común” e “cogobernanza” non figuraban na súa gramática de Primeiras Letras. No medio, están os mortos; gardarémoslles loito colectivo uns días, sen que -en pleno século XXI- saibamos exactamente as súas cifras; para que se diga que as estatísticas non teñen nada que ver coa dor.

 

Neste inmenso barullo tamén están cantos cidadáns sigan vivos sen saber se interesan moito a alguén. Non se estrañe ninguén de que nesta procura da nova sociedade que traia “a nova normalidade” consumista, moitos non saiban a que carta quedarse cando a poética dos máis berrón embauca a moitos. Non é a primeira vez que sucede: ¡Atención a cantos invoquen “o novo”! Iso pregoaba o que en Navarra era coñecido como o “Cura azul”, director de revista Xerarquía, de curta duración e obxecto de culto falanxista; e iso adiantou un dos homes que máis determinaron a política educativa “nacional” desde aquel 18 de xullo: José Pemartín, autor dun libro programático: Que é “O novo”. A “realidade” estábana creando eles coa súa propaganda.

As reformas

Como outras que foron, as reformas que veñen aproveitarán as crises para impoñer os intereses hexemónicos, case nunca coincidentes cos da maioría dos cidadáns se facemos caso aos estudos serios doutras etapas críticas da humanidade. Neste momento, cando algunhas das vías de arranxo dos desastres que causou esta COVID-19 só poden vir de Bruxelas, asistiremos a decisións condicionadas por pertencer a nosa estrutura económica ao universo periférico. O centro, marcado desde o Banco Central Europeo e os seus brazos en Berlín, Bruxelas e Estrasburgo, ábrese a prestar axuda económica ao que vaia a ser a “reconstrución económica”, que enseguida tomará o centro da vida política. Pero ninguén regala nada; a cuestión é a contrapartida de “as reformas” a que debamos de comprometernos a cambio.

En que vaia a consistir apertarse o cinto e a quen corresponda facelo prioritariamente será o gran debate que nos espera; canta precariedade esteamos dispostos a suprimir ou canta esteamos en fase de aumentar, con máis pobreza, máis precariedade e, en definitiva, menos xustiza distributiva, é o que está en xogo. A gran cuestión será saber quen paga e quen se segue levando a parte máis substantiva da renda que sexamos capaces de xerar no medio de tantos problemas, xa visibles nos puntos onde se distribúe comida aos máis necesitados. 

O único claro é que imos ter moito que aprender aínda. Neste momento en que as palabras demagóxicas xa voan para intentar convencer aos máis incautos co sentido cambiado que teñen na fala común, o que mellor podemos facer é o que recomendaba Antonio Machado a través de Juan de Mairena: “repensar o pensado, e dubidar da súa propia dúbida, que é o único modo de empezar a crer algo”.

TEMAS: COVID-19.- Xustiza distributiva.- Lealdade democrática.- Crise económica.- Cogobernanza.

Manuel Menor Currás

Madrid, 27.05.2020 

NIn son extraños os aplausos nin as caceeroladas

Sempre estiveron aí; agora afloran. A uniforme aparencia do confinamiento propicia ser incautos, pero non debería impedir ser prudentes.

Os que aplauden ás oito é posible que, a partir do sábado, deixen de aplaudir. As cacerolas, que ata hai pouco se mesturaban tímidas, colleron forza e, nalgunhas zonas, levan a voz cantante. Ambas sonoridades -coas súas paisaxes sonoras respectivos- simbolizan posicións distintas e, ata, opostas en moitos casos. Coma se dun gran patio de colexio se tratase, na España sonora destes días algo está variando.

Aplausos e cacerolas

O son, que sempre acompaña aos acontecementos, é dos aspectos da expresión humana que menos adoita usarse para documentar que suceda nun determinado momento; nin nos relatos literarios -salvo extraordinarios narradores- adoita prestarse atención á información que presta. En contraste cos animais, os humanos, en xeral, adoitamos ter máis embotada esta percepción. Algúns músicos e especialistas si lle veñen prestando máis atención desde que o canadiense Murray Schafer interesouse por iso a comezos dos anos setenta; en España, tamén prendeu a idea e, a comezos dos oitenta, xa había unha tese sobre a paisaxe sonora que, na contorna de Valladolid se desenvolveu entre 1890 e 1923. As 1200 páxinas mecanografadas desa tese son un luxo de análise mostrando a amplitude de interrelación significativas que, nese espazo urbano, tiñan a vida social, económica e política coa moi estritamente cultural. É unha perspectiva de gran interese par quen queira analizar que o que está pasando aquí, agora mesmo.

Que hai un debate e moitos desacordos é obvio e, ata certo punto, necesario. As unanimidades son extraordinariamente raras na evolución humana e, normalmente, signo de historias estrañas con limitacións que atentan contra o valioso da integridade moral. Neste momento, con todo, o que crecentemente se vai mostrando -pois estamos nunha paisaxe dinámica- é unha disconformidade que esconde serios problemas de fondo, ademais de que o que sucedía hai uns días en Núñez de Balboa (de Madrid) de xeito anecdótica está adquirindo presenza organizada noutros barrios madrileños e, ata, en cidades como Valladolid e Granada, con risco de enfrontamentos. Non é igual tratar de derrocar a un Goberno -como algúns desexarían- ou simplemente chamarlle a atención, sen ter en conta que esteamos ou non ante un problema moi serio e urxente -non ante un xogo divertido-, unha situación moi delicada, bastante máis aló de España.

Indiferentes a isto, as sensibilidades que afloran expresan, de todos os xeitos, urxencias e conflitos de intereses máis profundos; en todos os patios de recreo houbo sempre de todo, por moi vixiado que estivese, incluídas extorsiones dos máis fortes aos máis débiles e, ata, encerronas en que o que realmente sucedía nada tiña que ver co que parecía suceder, con desleixo incluído cara a quen tivese que pagar o pato. Sempre houbo, tamén, a urxencia de cada cal confundir a realidade cos desexos, cuestión que, nunha paisaxe onde hai 17 autonomías máis dúas cidades autónomas, a cogobernanza cun Goberno central complícao todo máis.

Volver empezar

Proveitoso sería que, nesta maraña twittera, avaliaramos ata onde nos levou a presunta educación en valores democráticos, morais, éticos ou cristiáns ata agora, o outro enleado panorama de fondo, en que se viu arriscado poñer como asignatura común unha “Educación para a Convivencia”, ou a súa réplica en 2006, “Educación para a Cidadanía”: a LOMCE de 2013 é todo un paradigma de desacordos. Agora que nos debatemos entre o urxente -a saúde pública de todos- e o necesario -as necesidades de reactivación económica-, deberiamos ter máis claro de que nos sirva o común e o particular á hora de decidir: se, por exemplo, habemos de dar preferencia aos consellos dos médicos e virólogos, ou ao que algúns empresarios ansían, indiferentes a calquera rebrote. Se non habemos de prestar atención a que fagan coa Sanidade e a Educación pública nestes anos e dá igual, tampouco deberiamos enfadarnos pola coherencia ou a insensatez dos nosos políticos; deberiamos estar tranquilos con que as súas conveniencias apresuradas por demostrar a súa valía persoal ante os seus posibles votantes propicien que os máis aloucados se atopen tan a gusto. 

Esta anormal “nova normalidade” é, pese a todo, un bo momento para repensar para que nos serviu o sistema educativo que temos, con tantas carencias como arrastra desde antes da EGB (nos anos setenta). Como ningún outro instante, préstase para considerar que aprendamos sobre o que importa: que sobra e que falta, para repreguntarnos -como fai Rafael Feito nun libro recente- que pinta unha educación como a que temos nun mundo que está mutando tanto ante os nosos ollos. Deberiamos deixarnos de bizantinismos que non nos protexen de nada para ocuparnos do que lle falta á “universalidade” educativa para que sexa de verdade un ensino de todos e para todos. En que consiste realmente a súa “calidade”: que sexamos capaces de distinguirnos mellor dos nosos veciños? Conseguiremos mellor “excelencia” educativa se logramos “capital humano” estupendo para as empresas aínda que conviva peor? 

Todo en educación -como na vida colectiva- é unha cuestión de preferencias, elección e acordos; igual que coa COVID-19, non é aséptico nacer nun ou outro barrio, nunha ou outra cidade: ten consecuencias para os demais que uns nazan sen dereitos mentres outros se permitan o que lles vieña en gana. No mundo incerto en que estamos todos metidos, ou concordamos no que máis importa ou nos perderemos todos; non é que teñamos que ser uniformes en todo pero si habemos de aprender a respectar a igualdade profunda que temos como persoas. Iso propoñía, xa en 1789, a Declaración dos Dereitos do Cidadán; o que, logo da IIGM, acordamos chamar Dereitos Humanos como algo que non é de concesión benevolente, senón de rango universal por nacemento. ¡Ánimo¡ Neste ruidoso momento, tamén hai esperanzados sons: a punto parece, por exemplo, unha avanzada vacuna que xa está en 2ª fase de ensaio. E tamén están acordes os principais motores da Unión Europea en crear instrumentos financeiros que propicien a recuperación económica; non para autoenganarnos, senón para “volver empezar”, como dicía ante calquera adversidade o apicultor de Lars Gustaffson.

TEMAS: Educación de todos.- Convivencia pública.- Desacordos e debates.-Calidade democrática.- Dereitos Humanos.

Manuel Menor Currás

Madrid, 19.05. 2014.

É hora de que a liberdade e a responsabilidade vaian xuntas

Os que máis falan, supostamente en nome de todos, gañarían moito se fosen máis coherentes co que esixe o ben colectivo.

A “nova normalidade” é un modo de falar da anormalidade en que estamos instalados e na que nos quede por diante. Non só en canto a superar o problema actual co COVID-10, senón no que veña a continuación para as relacións internacionais, nacionais e de proximidade. Os que neste momento polas razóns que foren sintan de cerca o rozamento ou a embestida deste virus aínda descontrolado, saberán entendelo; e os que na dúbida de saír ou non á rúa sufran algún tipo de ansiedade ante o inesperado ou fobia ante a multitude, tamén palparían de que vai o anormal da presunta normalidade que se publicita nesta fase.

Responsabilidade

Un ámbito onde a anormalidade está sendo habitual é na “gobernanza compartida” de que estes días tamén se fala tanto. Poida que, en parte, sexa polos medos que aínda levanta a resaca do que foron anos sen democracia e, en parte tamén, pola nostalxia que teñan os partidos maioritarios por gobernar como cando tiñan maiorías absolutas, de cando e fixesen o que fixesen, ninguén lles ía a botar en cara o seu particularísimo modo de actuar sen encomendarse a ninguén. Ou poida que, con máis razón, sexa por non estar no candeleiro mediático tan de continuo como está o Executivo actual, o que os levaría a non terlle mágoa e menos por constituír, por primeira vez, un Goberno de coalición cun aire máis esquerdoso do habitual. O caso é que, aos líderes das formacións sedicentes constitucionalistas ata non fai moito, cústalles moitísimo aceptar o do estado de alarma e que se poida alongar seguramente máis; votalo ou dialogar en torno a iso parécelles que desmerece da súa dignidade.

Probablemente teñan inspiración especial para saber como se debería xestionar unha situación tan problemática como esta desde o Goberno central, porque desde as Autonomías -onde están xestionando a parte que lles corresponde de gobernanza- xa están gobernando; iso si, de mala gana, pois calquera escusa vénlles ben para atopar algo non ben resolto; parece que o clásico agravio catalán multiplicouse por cinco ou por sete: todo un martirio para escoitar calquera telediario. En todo caso, esta excepcionalidade é unha boa ocasión para que demostren que existen para estar máis preto dos problemas e atendelos, non para que cada un nos conte que é máis guapo ca ninguén; sería unha pena que non parasen de competir por ver a quen lles vén máis grande o cargo. Se tanta présa teñen por que a “nova normalidade” alcance pronto ao seu territorio en toda a dimensión do que era a “normalidade, que nos adianten que farán se as présas traen unha segunda vaga de COVID-19. E antes de seguir xogando cos seus votantes, repasen a intervención da anestesista Mónica Garcíana Asemblea de Madrid, no pleno do día 29 de abril, por se teñen a tentación de manipulalos coa súa propaganda.

Liberdade

En nome deste extraordinario concepto que tanto sangue custou, pódense dicir moitísimas tonterías, e máis en situacións de risco, crise e escuridade. Ninguén queremos que nos coarten; todos sabemos, con todo, que, co pretexto da liberdade, podemos danar a outros e danarnos a nós mesmos. Aínda que non saibamos canto tempo da nosa vida haxa ter que transcorrer para que o que facemos sexa froito dun mínimo de liberdade e coherencia, si sabemos que cando algunhas persoas nos falan de liberdade, mellor ter coidado. No recente manifesto encabezado por Aznar ou Vargas Llosa e Álvarez de Toledo, en que clamaban “contra o autoritarismo” dos que se estean arrogando un poder desmedido, sie a súa traxectoria arróupaos para arrogarse ter a balanza da liberdade adecuada nun momento tan duro como este, deberiamos pedirlles perdón por non recordala.

Este conmenenzudo xeito de falar da liberdade emprégano principalmente os que, no seu nome, lle sacan proveito aos buracos do aparello lexislativo en cuestións de negocios. No caso da sanidade, por exemplo, as correlacións entre neoliberalismo e xestión privada de servizos públicos quedou de manifesto na deficiencia destes días, por moito que publiciten o de IFEMA ou que temos a mellor Sanidade do mundo. E en atención á Terceira Idade ou Educación? Quen falou máis de liberdade de elección de centro que as sucesivas presidentas que ha ter a a Comunidade de Madrid desde 2003, se non foi para ter en Europa o máximo nivel de privatizaciones do sistema educativo? Non é de agora, claro; é de familia: herdaron dos seus devanceiros decimonónicos esa idea, asociada a unha praxe en que, con ser os máis duros coas liberdades que se controlan desde Interior, non paran de esixir as liberdades que lles interesan de verdade, as que lles confiren capacidade para desenvolver un capitalismo extractivo a conta dunha cidadanía cativa.

Ler?

O do mal exemplo que poidan dar dálles igual: non cren nunha educación da cidadanía; a xente de bo berce considérao cursi ou que, con ir confesarse de cando en vez á parroquia, é suficiente. Logo de tanto alarde de dobre moral, ninguén debería estrañarse de atopar na rúa persoas que se queiran saltar as normas saudables para todos, que intenten facer un botellón ou unha xoldra indebida; sáltense a obrigación da máscara ou calquera outra que, por limitarnos a normalidade de sempre, consideren estúpida. Non vén mal, xa que logo, pensar un intre que debe primar: sie o ben colectivo ou o sálvese quen poida, o máis listo case sempre. Non será fácil en moitos casos, decidir, pero se volve a rebrotar esta pandemia e o virus mutou mentres non teñamos vacina para todos, vai ser moito peor.

Segundo a Federación de Gremios de Editores, os índices de lectura medraron estes días un 4%; quedan algúns máis de retiro mitigado e o capítulo primeiro A Política de Aristóteles é de interese: “Vemos que calquera cidade é unha certa comunidade, e que toda comunidade esta constituída con miras a algún ben é evidente […] Sobre todo, pretende o ben superior a que é superior e comprende ás demais…”.

Manuel Menor Currás

Madrid, 04.05.1944.

TEMAS: COVID-19.- Responsabilidade política.- Liberdade política.- Ben común.- Exemplaridade cívica.