A coincidencia de feitos e actitudes
persistentes en desidias e inequidades irresponsables, desfiguran a convivencia
democrática.
A pregunta non é un sobresalto ante o dificultoso que sexa entender a intrahistoria que mostra, desde 1947, a variable cartografía do que chamamos “Oriente Medio”. Na cronoloxía do acontecido nesa área, as mutantes relacións diplomáticas entre España e Israel -que desde hai tres anos se enrarecen máis- adquiren maior perspectiva se nos retrotraemos ao século I d. C. O emperador Tito arrasou o que no ano 70 era Xerusalén, e os relevos do arco triunfal que os romanos lle dedicaron á beira do Coliseo representan os tesouros saqueados no templo de Salomón ao culto de Yahvé, mentres a poboación era espallada polo Imperio. Os queixumes morais dos atrapados naquela Diáspora -como os doutras-, foron unha constante queixa ao Deus de Abraham e David sobre a dicotomía do ben e o mal. Coa de Job, engadíronse ás preguntas que a Humanidade sempre se fixo sobre o sentido da existencia; a súa dificultade para convivir, ou meramente subsistir sen danar, sempre estivera en cuestión, e no Xénese, o libro do Pentateuco que a crenza xudía considera fundamental para a súa unidade canónica, o miolo do seu primeiro relato significativo -sobre a creación- é a distancia entre o ben e o mal, cuestión clave dun dereito en que Yahvé é o Deus único, con potestade de esixir obediencia absoluta aos seus mandatos tras a simbólica árbore do Paraíso.
Os
estudosos deste libro relixioso da Biblia discrepan sobre a data en que
foi escrito. Quen llo atribúe a Moisés sitúano entre o século XV e XIV a.C.,
mentres outros, máis centrados nos elementos narrativos do texto, suxiren que
debeu ser no exilio de Babilonia -preto
do actual Iraq- ou despois, de modo que podería pertencer a unha data entre os séculos VI e IV a.C. Noutras áreas culturais da Terra, os baremos
do ben e do mal como norma de conduta, son máis antigos, salvo para
negacionistas que non dan por pescudado o acontecido na evolución humana no
Paleolítico, en que -moito antes que en Atapuerca -, apareceu hai 52 anos nun xacemento
de Afar (en Etiopía), un fósil feminino Australopithecus
Afarensis, datado ao redor de 3,2-3,5 millóns de anos. Era 1978 e na radio soaban
os Beatles, cuxo Lucy in the Sky valeu aos arqueólogos para nomear os
restos daquela homínida.
O ben e o mal aquí e agora
Pasaron 48 anos máis e, neste presente, as distincións morais
rexorden ante acontecementos en que está en xogo a existencia de millóns de
humanos, entre eles moitos nenos e
nenas sacrificados por un cainismo deshumanizador. Nunha Terra cansa, preténdense xustificar -no plano
internacional e no máis próximo- accións e omisións inxustificables. Aos fillos
dos fillos da ira, élles especialmente relevante o que acontece en procesos
dispares pero similares do ámbito xudicial español: o “Caso Kitchen” xa leva 13
anos rodando e afecta os fundamentos do sistema democrático; o “Caso Begoña”, co
de “as máscaras de Koldo” e demais colegas, máis colateral, parece máis rápido,
pero as diferenzas cesan se se observa que os afectados pola súa proximidade
escúsanse, como Miguel Tellado, na moral partidista. Segundo este intérprete, cando
Bárcenas e Rajoy intercambiaban información, a actual PP non andaba por alí. Este
pretexto sería irreprochable se na CE78 non existise a figura do “partido
político” como suxeito da representación cidadá, coa súa regulamentaria
xerarquía de responsables “in vixiando” e “in actuando” de cantos actos fixese ou
faga esta institución pública, e a súa coherente xenealoxía de
responsabilidades. O “nós non fomos” desvitúa
a “imaxe” dunha estrutura democrática; deteriora a súa credibilidade e afecta
a todos os partidos, e máis cando as corrupcións e corruptelas -sen contar a
súa historia anterior a 1978- teñen unha secuencia aburrida.
Algo parecido sucede con outras institucións de entidade privada e
proxección pública, como a que gobernan os bispos. Na tradición cultural do
Occidente europeo, o que di parece inclinado a continuar proclamando, agora
mesmo, os seus criterios doutrinais e morais coma se debesen ser norma
universal do ben e do mal. Non é a etapa do nacionalcatolicismo, pero todo
oínte católico -e máis se é ateo, indiferente ou fiel a outra crenza- non
entenderá estas proclamas sen validar cuestións previas, como unha suposta
infalibilide episcopal,
ou o recoñecemento democrático das súas formulacións públicas. A ninguén lle
será fácil, por tanto, admitir que o discurso último do presidente da CEE non
sexa unha interferencia indebida nos poderes dun Estado constitucional.
E menos se revisa prédicas e cartas do pasado episcopal, e que
non se lles reclamou o compromiso contraído nos Acordos de 1979 para
autofinanciarse. A democracia máis ben amplioulles recursos: os gobernos da
CE78 subsidiaron as súas actividades de culto e sufragan outras que non teñen este
cariz, como dá a entender o uso da gran listaxe patrimonial que teñen no
Rexistro de Propiedade. Sempre se queixaron, con todo, da ampliación dos dereitos
civís alegando, moitas veces,
que interferían o seu criterio do ben e do mal. En consecuencia, se entre o que
os bispos reciben do Estado e os impostos que os seus bens como Iglesia non pagan,
reciben do erario público ao redor de 11.500 millóns de euros anuais, debesen
explicar como o presidente da CEE predica -ao estilo de Feijóo &Cía.- que o
Goberno“ manifesta un desmedido afán de intervir na sociedade” ou que, ao
referirse aos “abusos” e “o Val dos Caídos”, parta dunha visión transhistórica
dos “pecados”. Unha Historia de España digna de todos non é posible sen
“dereitos civís” e, como dixo Locke nas súas Cartas sobre a tolerancia (1689-1692), sen un cumprimento igualitario dos seus códigos. Certo é que, ata a
Pacem in Terris (1961), o Vaticano non recoñeceu a Declaración
Universal de París en 1948, pero a doutrina de Argüello fai incongruente ao
papa León XIV, quen, na súa toma de posesión, reclamou, hai un ano, que a
Igrexa se deixase “cuestionar pola Historia”. Non será
“fermento de concordia” -como pedía- se, en Educación por exemplo, non se abre
a unha ética de responsabilidade en que todos os educandos caiban en igualdade.
MMC 21.04.2026
No hay comentarios:
Publicar un comentario