O fervor das cruzadas nunca desapareceu. As cuestións pendentes ao leste do Mediterráneo volven resucitalas .
Pasou o tempo pero, ás veces, pola lentitude con que se atenden os problemas -ou pola estupidez humana-, parece non transcorrer. No século XI, as dificultades do imperio bizantino cos turcos seléucidas inspiraron ao papa para pedir ao Sacro Imperio Romano Xermánico que lle botase unha man. Pedro o Ermitán predicou en 1085 a primeira Cruzada en Clermont-Ferrand e, aproveitando as leas internas entre os musulmáns fatimíes, en 1099 instituíuse o Reino de Xerusalén. Os intercambios comerciais medraron, os bizantinos recuperáronse e os pretextos relixiosos vehicularon un motivo cultural poderoso, que volvería ser útil, por exemplo, en Lepanto . Cervantes ben puido ver en outubro de 1571 como, crebado o poder imperial de Constantinopla co auxilio do Papa e Venecia, freouse o avance do poder turco cara ao Occidente mediterráneo. E non terminou aí a invocación ao Deus dalgunhas batallas. Antes de que chegásemos aos anos corenta, a Santa Cruzada foi pretexto relevante na España do século XX para que triunfase unha “verdade”, cuxa invocación incesante durante case corenta anos impuxo un universo de rutinas, silencios e actitudes “únicas”. En 1939, ademais, cando os soldados de Hitler invadiron Polonia ata chegar a Stalingrado, nas súas correaxes ía unha invocación propiciatoria: “Deus connosco”, moi parecida á dos amuletos dos requetés: “Detente bala; o Sacro Corazón de Jesús está comigo”, que menciona Paco Cerdá en Presentes (2024). Os soldados americanos, antes de combater en Irán, de novo foron enardecidos con ese fetichismo, o mesmo de Milei nas súas arengas aos arxentinos. Coa mesma graza de Dios que, desde 1947, facía caudillo de España a Franco nas moedas.
Os novos cruzados predín
a Apocalipse se non se seguen as súas maneiras de entender o mundo. Os seus
rezos parten dun tradicionalismo cordial con conviccións supremacistas,
androcéntricas e negacionistas. Alerxias a toda evidencia científica
acompáñanos, a miúdo, en relaxados soportes de tendencia chillout,
que os señores das plataformas dixitais secundan. A súa capacidade de
controlar poboacións desprevidas depáralles vizosos beneficios a conta de
favorecer a ignorancia dos pequenos e de persoas necesitadas de amparo. Cando
soben os prezos, axudan á “ximnasia ética”de que fala Juanjo Millás;
distraen e recolocan as emocións facendo que a morte de tanto inocente sexa
un espectáculo mentres se amarga a sobremesa co custo crecente da gasolina ou
as leitugas.
Liberación da escola?
Na segunda metade dos
anos sesenta, Editorial Zyx divulgou en España a un Paulo Freire que expuña a
“liberación” da escola; para aprender algo e que a educación fóra valiosa,
debía romper a “bancarización” do saber. A súa sacralización, reducíndoo a
pílulas inamovibles, esixía dos educandos disposición repetitiva aínda que non
entendesen nada. Na escola, “liberar” a palabra e o coñecemento, segue
sendo que, a quen asiste a ela, lle valla
para “liberar” a información que os capacite facer un mundo máis xusto, digno
de ser vivido. Só así, a obrigatoriedade universal, polo menos ata os 16 anos, ten
sentido. Ese é o horizonte dunha “escola común” mentres un conglomerado de
grupos se opoñen a iso “en modo cruzados”.
A súa idea do mundo é partidaria
de que credos confesionais moi conservadores comanden, en Estados
democráticos, unha confusión de intereses, en que brille o seu ideario político
particular de convivencia. Proseguen a mesma batalla de finais do século XIX,
cando o republicanismo francés -liderado por Aristide Briand-, conseguiu en 1905 separar a Igrexa do
Estado. Non admiten que a CE78 poida protexer un laicismo que lembre a CE31
e cultivan a desmemoria de como, tras unha Guerra incivil, o nacionalcatolicsmo
de corenta anos perdura, baixo aparencia “aconfesional”, en ámbitos da vida
colectiva española tan relevantes como o sistema educativo. Os Acordos
co Vaticano entre 1976-1979 facilitan aos
novos cruzados a escusa para negocios subvencionados no ensino
formal, ademais da informal en medios afíns. Tamén os apoia a contorna
confesional que arroupa a Trump, tan notable na 27ª edición do Congreso “Católicos
e Vida Pública”, que organizaron a ACdP e a Fundación Universitaria San Pablo
CEU, en novembro de 2025. “A esperanza” que os animaba puxérona Kevin
Roberts, presidente de The Heritage Foundation, e activistas do
neoconservadurismo como Sophia Kuby e Lorent Saleh. En consonancia, “recuperar a
cristiandade con fervor e sen complexos e “resistencia espiritual” ante
a “desorientación moral”, son os seus obxectivos, contraculturais fronte
a quen non compartan as súas ideas de vida familiar, a Educación, e a Ciencia. Ante
a opinión pública son moi activos tamén nas redes sociais, onde promoven unha
sociedade tendente a vivir en burbullas dun tempo ido, illados nun individualismo
contrario ao comunitario, que podería estar contaminado de laicismo
democrático.
Nun tempo de guerra como este , sen
convicción polos Dereitos Humanos dos demais, as súas invocacións ao
nominalismo discursivo non os libran dunha orgullosa ignorancia
tendenciosa que os induce a rezar, consciente ou inconscientemente, polos
que, ao seu modo de ver, son os bos, e a condenar aos malos por opoñerse a Trump e as súas
mercadorías. Con similar desenvoltura colapsan toda conversación democrática en
moitos asuntos e, agora, ante un asunto tan grave como o dunha guerra que está
en marcha contravindo o Dereito Internacional. Actúan igual que moito
moralistas do século XVIII que, acurralados ante conflito deste cariz, para non
incorrer en pecado de mentira recorrían á resctrictio mentalis
(restrición mental), con que xustificar a quen , mentindo, prexudicasen a
outros. En todo caso, as pregarias surrealistas destes devotos de Trump obrigan
a ver se non estaremos a asistir a un golpe de estado ao coñecemento: De que
educación falaba Melania Trump hai catro días na ONU? Non deberá desaparecer
unha Educación que todos os cidadáns deban compartir?
TEMAS: Educación
democrática.- Escola común.- Laicismo e Política.- Redes sociais e moral
educadora.- Trumpismo internacional.
No hay comentarios:
Publicar un comentario