A opinión dos docentes...non conta?

6 nov 2013

Erasmus e outubro mostraron un Goberno distante dos seus propios votantes.


MANUEL MENOR CURRÁS

Notoriamente distintos entre si, os días 24, 27 e 29 de outubro evidenciaron tensións importantes, ata no PP. A causa, sobre todo, dun estilo de gobernar ensimesmado.

O do día 24-Ou non foi -segundo voces gobernamentais- unha folga contra a LOMCE, senón por outros asuntos particulares do profesorado. Contaron tan só o que na súa opinión contaba. De non haber outras testemuñas nin esas cuestións cara ás que desenfocar a atención, non existirían nin a folga nin as manifestacións daquel día.
Na rúa, de feito, non estaba esa “inmensa maioría silenciosa” que, segundo alarde o Goberno, o apoia. Era imposible que estivesen fisicamente todos os cidadáns e, ademais, non estaba case ningún dos que fai poucos anos clamaban na rúa por “a liberdade de educación” e por outras asuntos “esenciais”. Tampouco parece que estivese case ningunha persoa das que, aos tres días, semanifestaron ou “concentraron” contra a sentenza do Tribunal de Dereitos Humanos de Estrasburgo... ¡Aquelas de hai uns poucos anos si que eran manifestacións! -debeu recordar algún añorante. Unha delas fora vista polo propio Rajoy, entón na oposición, como “o día máis bonito” da súa vida política, cousa que agora mesmo non puido dicir. Contradicións da razón de Estado.


Entre os manifestantes do 24-Ou
ninguén viu, desde logo, ao Sr. WERT ou a alguén da Conferencia episcopal. A pesar dos signos que poida emitir o Papa Francisco, ninguén testemuñou ver as pancartas de beneméritas organizacións empeñadas en educar a xente “selecta”. Nin menos as dos líderes da omnipresente CEOE, tan interesados na adecuada e flexible adaptabilidade de todos aos seus tempos? Tampouco se nutriu do colectivo de profesores “responsables”, nin acudiu a ela, que se saiba, algún descoidado director/a de instituto, dixitalizado desde a súa comunidade autónoma para contabilizar a quen teñan arrestos para sucumbir a aquela convocatoria e apandar co mal de ollo consecuente. Non consta, así mesmo -iso si que o podería xurar calquera, sen falso testemuño-, que na contorna madrileña da Sra. Fígar, reuníronse aquela mañá os seus fieis para saír a deostar, maldicir ou recriminar aos lexisladores por algún controvertido artigo desta LOMCE que fose romper algún consenso social ou nos retrotraera a un pasado paleontolóxico.




Calquera que coñeza ben o mundo dos primates e as especies en perigo de extinción -como a Sra. Gomendio, avalada por case doce anos no Museo Nacional de Ciencias Naturais (1993-2003)-, sabe que todo o demais non é suficientemente selecto para mostrarlle atención. Talvez podería, iso si, ser outra vez obxecto literario de Swift, nunha modesta proposición, a causa do darwinismo existente “na nosa España”. Dito doutro xeito, que se ningunha das forzas vivas, nin os seus adláteres, estivo aquel día 24 na rúa, é difícil que quede sinalado ese día como nefasto fito contra a reforma educativa que está en marcha: a parte da cidadanía protestona contra o que lexislan, tráelles á expectativa. Con todo, o sucedido o 27 de outubro, na Praza de Colón e rúas madrileñas adxacentes, esixiulles unha atenta caución ante o latente estado de floración das manifestacións fetén que poden desbordarlos. foi incómodo recoñecer -con tanta xente amiga mandando- que Fukuyama non tiña razón: as contradicións continúan facendo que a historia prosiga.

A cantidade de persoas que se manifestaron ou se ausentaron das aulas o día 24, segundo a portavoz oficial do MEC andaba por algo máis do 20%. Non é o mesmo que dicir 200.000 persoas -como dixeron xuntáronse en Colón tres días despois. O asombroso de usar a conveniencia os datos é que impresionan de modo distinto. As proporcións de participantes que manexaron os sindicatos e outras organizacións -incluídos CSIF e ANPE-, debeu facer pensar a máis dun en como se podían aclarar entre si tantas siglas diferentes. Ou tamén, que sorte tiñan eles en seguir unha voz firme e única, fácil de asimilar á dun Deus único e verdadeiro. Pero, doutra banda, e a pesar de tanta heteroxeneidade manifesta, como era posible que todos -pais e nenos incluídos- saísen a clamar contra o que a Sra. Gomendio explicara inalterable e reitera aínda WERT: que toda aquela mobilización tan só era polos cortes de mangas aos profesores e nada máis?
Se na contorna da Secretaria de Estado cresen que os profesores do ensino público tiñan tanta e tan variada aceptación cidadá, seguro que xa os tratarían doutro xeito estes dous anos pasados. A eles e aos seus alumnos. Ata aceptarían de bo grado ese 83% de seguimento -maior aínda na universidade- que, segundo os sindicatos, tivo esa folga do 24. Esa mesma elite gobernante, entretida en nadar e gardar a roupa, non contaba, desde logo, con ser insultada polos seus propios amigos. Ata que a sentenza do TEDH deixou patente, en Colón, que a presunta voz única da dereita é ficción en moitos asuntos relevantes e que non é fácil contentar a súa pluralidade. Especialmente, aos maximalistas de que tamén se nutre a solitaria maioría parlamentaria que sustenta a este Goberno.

É dicir, que do 24 ao 27 de outubro, con só tres días de distancia, dúas manifestacións moi distintas coincidiron, con todo, en mostrar unha crecente variación dos afectos cidadáns capaz de desbordar o ensimismamiento gobernamental, tanto máis inaceptable canto máis cambia de discurso a conveniencia.

E o 29 de outubro? É data memorable por reincidir no mesmo. O BOE publicou a Orde MCD/1997/2013, que asinara WERT o día 24, en que cambiaba, a posteriori -comezado xa o curso-, as regras da achega complementaria do Estado aos estudantes favorecidos con bolsas Erasmus no estranxeiro. A decisión, retroactiva, non deixaba de ser un recorte máis ao ensino público, debido a un suposto reparto social máis xusto. Ata en Novas xeracións (PP) desmarcáronse de tal ordenancismo improcedente: (http://www.elboletin.com/nacional/86995/wert-consejo-ue-tijeretazo-becas-erasmu.html). Na tarde do cinco de novembro, a cúpula do PP obrigou a Wert a rectificar o seu xesto excesivo. Pero o ministro máis amentado desta lexislatura non fai senón seguir unha folla de ruta prefixada. A piques de pechar o capítulo LOMCE, non é improbable que lle paguen con algunha prebenda menos visible o seu denodado sacrificio en ir sementando desafección cara a todos.


TEMAS: 24-Ou, Folga do Ensino, 27-Ou, TEDH, sindicalismo, dereitas, Wert, Gomendio, Fígar, Bolsas Erasmus, Novas Xeracións.

"Wertdugos" da educación

foto de Ernesto Sánchez Pombo

Hai unhas horas o recorte do Erasmus era ineludible porque non había fondos. Así o dixo Wert. Cando pais, profesores, alumnos, universidades, partidos, comunidades, Europa e colegas populares uníronse para denunciar a afronta, o ministro atopou o diñeiro que lle faltaba para poder seguir coas bolsas. É a teoría que algúns mantemos. Que os ataques á educación non se sustentan nun problema de recortes ou austeridade. Porque facemos pagar os comedores escolares aos parados e gastámonos o que non temos en partidos, sindicatos, televisións, organizacións empresariais, esmorgas e pensións vitalicias. Esta non é unha cuestión de aforro, por moito que queiran convencernos. As permanentes acometidas e agresións á educación por parte deste Goberno teñen que responder a outro problema. Porque aínda aceptando que a economía vai como vai, non é necesario atacalo todo e esnaquizalo todo. Wert e Mariano van pasar á historia como os wertdugos da educación en España. Os que a levaron ao wertedero a unha velocidade wertiginosa. O malo é que a decenas de miles de españois, os mesmos que lles pagan as vacacións, están a esnaquizarlles o futuro. Wert sabe por que fai o que fai. Leu a Confucio. E xa alá polo 500 a. de C. Confucio dicía que «onde hai educación, non hai distinción de clases». Esa é a explicación.

Erasmus, "ministrus", "borricus".

foto de Roberto Blanco Valdés

¿Canta xente está disposta a ser ministro nun país que, como o noso, ten preto de cincuenta millóns de habitantes? Moita, a non dubidalo. Xa que logo, reduzamos o universo. ¿Canta xente podería desempeñar dignamente unha responsabilidade ministerial, incluso nunha situación tan mala como a que España pasa hoxe? Non teño dúbida de que varias ducias de miles, cando menos.
Pois ben, sendo iso así, ¿que pecado teremos cometido os sufridos españolitos para que nos toque en (mala) sorte un ministro como Wert, no que se xuntan, en doses difíciles de axuntar nunha única persoa, soberbia, torpeza e imprudencia?
A última decisión, xa rectificada, do ministro de Educación, que, polo que se ve, debeu ser educado polos seus peores inimigos, era sinxelamente inenarrable: anular unha parte da bolsa dos alumnos Erasmus, unha vez que as axudas foran concedidas e cando xa eses alumnos levaban máis de dous meses fóra de España cursando os seus estudos. ¿ Pódese ser máis torpe? ¿E máis imprudente? ¿ Pódese ser máis soberbio ao decidir sen pedir consello a ninguén? Non o creo.
Non, non o creo, pois hai unha regra de ouro que, como a de tres, resulta básica para manexarse na vida sen facer o que os elefantes nas cacharrerías: desfeitas formidables: a consistente en non cambiar as normas de xogo unha vez que a partida comezou.
Os alumnos Erasmus que agora estudan no estranxeiro marcháronse contando coa pequeñísima axuda que se lles concede para facer fronte a uns gastos que na súa inmensa maioría sufragan as familias ou os propios estudantes traballando, cousa posible fóra de España, aínda que aquí inimaxinable.
Como non quero facer demagoxia, o que con Wert é unha tentación difícil de resistir, non negarei que a contía das axudas é tan pouco relevante que a súa redución dificilmente tivese obrigado a abandonar o programa Erasmus a moitos estudantes. Nin negarei que é máis xusto facer depender a concesión das axudas da situación económica das familias dos solicitantes que concedelas a todos indiscriminadamente. De feito, se se concedesen menos bolsas Erasmus, é posible que estivesen mellor dotadas, o que talvez permitiría ir ao estranxeiro a alumnos a quen as súas familias non poden axudalos.
Pero, tras a decisión de Wert e a súa posterior rectificación, forzada sabe Deus por quen, o que está en cuestión non é xa cal resulta o mellor sistema para distribuír medios escasos entre persoas con capacidades económicas distintas, senón outra do todo diferente: se pode seguir sendo ministro por máis tempo alguén tan frívolo e tan irresponsable como para anular axudas económicas con carácter retroactivo. E, porque non o creo, a miña petición é moi sinxela: «¡Dimisión do ministro de Educación!». Coréena comigo.


4 nov 2013

LOMCE ou LEI WERT?


 MANUEL MENOR CURRÁS

A LOMCE apenas tropezou no Senado, sen convencer á comunidade escolar. A tamén chamada “Lei WERT” afianza o seu camiño cara ao BOE con dubidosa expectativa: só os seus promotores cren que vaia a “mellorar” o sistema educativo español.

O trámite lexislativo desta lei non puido borrar a mimetización rápida de que ía precedida. Chamada “lei WERT” adianta percepcións diversas que condicionan a súa lectura. Non é a primeira vez que isto sucede: no campo educativo, é moi significativo que a primeira lei española relevante sexa coñecida polo nome do seu promotor. E non é que o Sr. Moyano fose persoa experimentada nestas lides. O seu era máis ben Fomento, con todo o que esta palabra significaba en 1857: a educación non pasaba de ser unha secretaría máis daquel variado Departamento. Que houbese un específico para cuestións de “Instrución” aínda habería de esperar case medio século. Máis tardarían aínda os mestres daquelas poucas escolas primeiras en ver garantido un salario estatal mínimo e, respecto ao obxectivo da alfabetización básica dos españois, aínda parece que esteamos niso, ou iso se quere dar a entender a miúdo. Vista así, só é desexable que esta transnominación última entre WERT e a súa lei non sexa un presaxio do que foi a primeira.

Esta “Lei WERT” non veu a denominarse así antes da súa sanción última por casualidade. Desde que se anunciou, sempre pareceu proxecto persoal seu. No Parlamento e nos medios, sempre foi WERT o seu gran facedor estratéxico, cada día un pouco máis recrecido. Non é difícil saber -nin ler- en que correntes sociais e económicas bebe esta inminente lei próxima, pero é singular que se saiba pouco de quen a cociñaron. Sospéitase de persoas con currículo pero con pouca biografía comprometida cun recoñecido acerbo de saberes neste terreo e máis ben pouco interesada en que a sustancia dunha educación de calidade para todos exceda o ritual propagandista. Algo máis corporativo que personalizado -empeñado en maximizar a conxuntura-, colateral á complexa comunidade educativa existente, convenceuno para que propoña a unha solitaria maioría parlamentaria a defensa da LOMCE. Debe tratarse dun segredo de partido; non de que teña que ver co que, segundo o saber científico contrastado, debese primar nun obxectivo de Estado desta envergadura. Por outra banda, se se ten en conta que o “corpus” lexislativo xerado no campo educativo desde aquela “Lei Moyano”, xa excede a centena de leis principais, todo apunta a que ansían consolidar a máis arraigada tradición -dun ministro/unha lei ex novo-, só produtiva para a historiografía ocupada en desvelar as parsimonias de tanta “mellora”.

Sería inxusto, de todos os xeitos, que esta Lei pasase á posteridade co nome exclusivo do Sr. WERT. A súa segunda no Ministerio saíu varias veces a consolidar, con modais e estilo similares, que crecese esa metonimia. Debese, pois, incluírse a Gomendio na denominación, pola súa demostrada identificación con este proxecto. A impresión é que a LOMCE fose cousa de ambos. Desde a madrileña r/ de Alcalá 34/36, onde, por agora, fan e desfán, contáxianse a súa desenvoltura para maquillar ou sesgar datos, presentar informes “axeitados”, quitar e pór materias e itinerarios dun día para outro, e sorprenderse de que o seu “diálogo” cos implicados teña escaso eco. Son moi parecidas as súas conviccións, alleas ao decorrer dos asuntos educativos nun país democrático moderno, e á análise dos seus investigadores máis recoñecidos. Hábiles en manipular tópicos e medias verdades, os dous son intercambiables, tamén, no orgullo de asegurar que co seu isto mellorará moitísimo e en non razoar en que nin en os que vaian ser os beneficiarios de tanta “mellora” como sobrevirá, ou en quen quedarán fóra dela.

O esforzo coincidente desta parella -Wert/Gomendio ou Gomendio/Wert- en promover a nosa fe nas súas ideas, non disipa, con todo, serias dubitación se leron ben as distintos Informes PISA e PIACC que tanto invocan? A súa hermenéutica sobre a Convención da UNESCO en 1960 é a máis sensata? Cando falan da eficiencia da LOMCE respecto dos compromisos de EUROPA-2020, cóntannos unha película? Están sendo razoables no seu negacionismo cara a toda emenda non prefixada polo PP, ata o punto de que non sexa improbable que moitas nin se leron? Tras os 408 millóns en que cifran a memoria económica -cargando case o dobre ás Comunidades- esconden novos recortes en profesorado e en medios indispensables para atender a todos os estudantes? Por que a propia Comisión Europea, segundo informe do pasado 29-0, dúbida xa de que España poida “mellorar” o seu sistema educativo? A última emenda deste pasado 31-Ou, retardando un ano a aplicación da LOMCE, indica fe ou profunda dúbida? Tales interrogantes fan desconfiar de tanta promesa renovada estes días no Senado. Os desafíos de “mellora”expostos non casan ben con que, sen alcanzar a media de gasto europeo en educación, se estea rebaixando aceleradamente. Ninguén debe estrañarse, pois, de que gran parte da comunidade educativa desminta hoxe que, con esta Lei WERT, “mellorar” en educación vaia estar, por fin, ao alcance de todos os españois.

Madrid, 1/10/ 2013

1 nov 2013

FILOSOFÍA Y ESAS ZARANDAJAS

Víctor González
30-10-2013. Publicado en "La Región"
Víctor González
La Ley Wert, implacable en su avance como un ejército que rebasara la Línea Maginot, va a eliminar las asignaturas de Ética y Filosofía de la ESO. Sí señor. Bien hecho. Acabemos con esas zarandajas. Total, para lo que sirven. Como decía un amigo mío y ustedes perdonen: ¡Ahí tus huevos, capao! Mejor que los chavales estudien Etología de los Zombies, que le será más útil para jugar a Resident Evil 2 en la PlayStation.

Si hemos de creer a la Wikipedia -ya saben que no es de fiar­­-, la filosofía es el 'amor por la sabiduría'; y la ética 'el estudio de la moral, el deber, la felicidad y el buen vivir'. Dos disciplinas inútiles hoy en día: el amor por la sabiduría ya no interesa a nadie, y el estudio del buen vivir solo se lo pueden permitir senadores y ministros.

Yo me cargaría también la música, la plástica, la lengua, la educación física, la historia de las religiones, las matemáticas, las ciencias sociales y de paso unas cuantas asignaturas más. Me quedaría solo con algunas de tercer curso como Iniciación a la Electricidad y a la Electrónica, Iniciación a la Mecánica Industrial e Iniciación a la Edificación y Obra Civil. Así los chicos, y chicas seamos paritarios (Pérez Reverte dixit), por lo menos sabrán instalar un enchufe, reparar la lavadora o levantar una Cidade da Cultura en el extrarradio de cualquier capital española que son las cosas que de verdad funcionan, como bien sabemos. Lo de reparar la lavadora uno mismo con una pieza que le hemos arramplado al coche también tiene su importancia, ya que es lo que vamos a estar haciendo todos dentro de poco. Nos dirigimos hacia la Cuba de Fidel viento en popa a toda vela. Escalpelo en ristre, el ministro se ha aplicado con eficiencia a los recortes como un forense con un indefenso cadáver. A Wert le gusta el cine -dice él- y seguro que ha visto muchos capítulos de CSI.

Según he leído, el año pasado en la Facultad de Bellas Artes de la Complutense pasaron todo el invierno sin calefacción. Eso es. Que sufran los artistas, que si no no crean. ¿No produjeron sus mejores obras los impresionistas desde la indigencia? ¿O Van Gogh con una oreja cortada? Pues que se incluya la autoamputación de algún miembro como asignatura optativa. Eso sí que mejoraría la calidad de la enseñanza de forma exponencial.

Lo de navegar hacia Cuba viento en popa a toda vela me recuerda un texto de Nicolás Guillén, un cubano que se dedicó a la inutilidad de escribir poesía, otra zarandaja. Dice así:

Con diez coñones por bonda
vianto en pipa a toda bula,
no carta el mer, sino viula
un búlaro bergantón: 

Bajol pireta que lloman 
por su bravara El Temodo,
en tido el mer conosodo
del ino al etro confón.

(Nota: Toda semejonza con Espronzuda es fortuota).

En "Salvados" gustaríalles entrevistar a Wert, para que explicase a súa xestión.

MANUEL MENOR 
Díxoo hai uns días Jordi Évole, antes de reiniciar o popular programa de laSexta. O tan mentado ministro podería aproveitar para contar por que a súa Secretaria de Estado ninguneou a última folga educativa, ata facer dubidar da súa existencia. Ou para explicar as bondades da LOMCE.

En política, non só se ha ser bo, senón que, ademais, hai que parecelo, segundo contan que dixo César. Para o Barón d´Holbach -máis emparentado ideoloxicamente co perspicaz Maquiavelo-, o comportamento dos que se movían neste medio xa era bastante máis complexo no Antigo Réxime. Amigo de Ilustrados como Condorcet ou Diderot -e tamén Adam Smith ou David Hume-, desde o seu salón próximo ao Louvre tivo tempo para ver polo miúdo como, para desempeñar a súa función, “o cortesán é ás veces insolente e ás veces vil; ás veces da avaricia máis sórdida e a avidez máis insaciable e outras da máis extrema regalía, en ocasións audaz como poucos e outras da máis vergoñentasa covardía, ás veces da arrogancia máis impertinente e outras da cortesía máis estudada”, todo en prol do Monarca/Estado, a pesar de que chocase contra a racionalidade e a virtude dos súbditos e, polo tanto, contra o presumible menosprezo destes. Só o bo cortesán “conseguía reducir ao silencio esas voces inoportunas; só el era capaz dese nobre esforzo” incomprendido, como deixou escrito en El arte de trepar a la usanza de los cortesanos (1790).
Hoxe aínda todo se volveu un pouco máis intrincado. Fíxose aínda máis difícil exercer o politiqueo segundo o canon marcado por Holbach, pero non imposible. O pasado día 24, Wert deixou practicamente soa á súa segunda no Ministerio para que explicase que non estaba pasando na rúa e nas aulas. A el mesmo cústalle cada vez máis seguir defendendo que esta LOMCE é profundamente democrática; que na súa xestación mantívose un alto nivel de diálogo e apertura ao consenso social; que coa organización de centros que propugna -con poderes practicamente absolutos para os novos directores- vai mellorar sustantivamente o rendemento de ensinantes e ensinados; que contribúe a unha sociedade máis xusta e cohesionada; que, en diante, o sistema educativo español excluirá e segregará moito menos do que viña facendo; ou que, xa que logo, non é unha trampa dicir que con esta lei “mellorará” notablemente a educación e a cultura en España. Despois do 24-Ou, as súas palabras soan especialmente contraditorias co sentir cidadán. E aínda máis desde as adaptativas conveniencias e inconveniencias que se puideron ver e oír na manifestación da madrileña Praza de Colón, indicativa das distintas dereitas da dereita.

Nos tempos que corren, non se arrisca case nada por non aterse ao famoso apotegma de César. O testemuño de bondade dunha controvertida xestión depende da vox populi de proximidade. Contar con maiorías -a parlamentaria e “a silenciosa”-, indicativas de aceptación habitualmente acrítica é suficiente para presumir de bo facer. Polo menos, iso practica -entre outros- o grupo parlamentario que aínda arroupa ao Sr. Wert. E mellor aínda se se ten a favor -iso debeu pensar tamén o día 24-0 a Sra. Gomendio antes de gravar o seu vídeo e desinformar de canto estaba sucedendo mentres peroraba- unha gran parte da opinión publicada ou emitida. Para saber que é realmente así, basta ver 24H, de TVE -esta televisión pública que tanto dá que falar canto menos di-, para ver como case sempre manteñen, entre os opinadores convocados a facer a onda nese programa, un constante catro a un proclive ás teses, actividades e proxectos gobernamentais, proporcionalmente indicativo, por outra banda, do comportamento habitual que a prensa escrita e dixitalizada adoitan soster.
Cando de tal modo se expresan os medios existentes por terra, mar e aire desta España de hoxe, mellor non equivocarse: parece coherente non dar pábulo, no aberto programa de Jordi Évole, a que alguén poida deducir que este Goberno navega no despropósito, e máis nunha reforma como a educativa, de tanta transcendencia para as xeracións máis novas. Sendo a última, non se compadecería ben que viñese á última en canto a bondades sen conto e que o propio Wert non acertase a contalas debidamente. Ser alumno “excelente”preveuno fronte ás incontroladas emboscadas que lle puidese tender o xornalista catalán. A dúbida é, de todos os xeitos, como é que a José Manuel Lara lle interesa que volva emitirse agora Salvados, con máis medios mesmo que ata hai cinco meses. O tamén amo de Antena3 e La Razón -entre outros moitos medios- adiantara ante Wert o pasado 21 de agosto: “Quero que laSexta sexa unha televisión de centro-esquerda respectuosa coa dereita, pero aínda non o é. Estamos niso”.
-------------------
Temas: Políticas educativas, LOMCE, Reforma e Contrarreforma educativas, maiorías/minorías, Wert, Gomendio, Jordi Évole, “Salvados”, laSexta.

Madrid, 28/10/2013

25 oct 2013

Ideoloxías

Rosa EnríquezRosa Enríquez
24-10-2013. Publicado en La Región.

Enténdese como ideoloxía o conxunto de ideas sobre a realidade ao respecto do ámbito económico, social, científico, tecnolóxico, cultural, moral e relixioso. A pretensión das ideoloxías? Pois depende. De que? Do tipo de ideoloxía á que nos esteamos a referir. 
Hainas conservadoras, cuxo obxectivo é manter o sistema, esa entelequia da que se fala constantemente, para ben ou para mal, coa finalidade de evitar calquera mudanza. Existen, pola contra, ideoloxías radicais, cuxo principal desexo é provocar un cambio repentino que dea paso a unha nova realidade política e social. Temos tamén ideoloxías de carácter reformista que arelan transformar a sociedade de xeito paulatino, e, por suposto, hainas reaccionarias, cunha nidia tendencia “nostálxica” -percíbase que non se usa aquí o adxectivo “retrógradas”, por iso de sermos suaves- que intentan, por todos os medios, recuperar un sistema previo.
As devanditas ideoloxías son a “marca”, non só de determinados grupos sociais -clases altas, medias ou baixas, sen esquecer aos “desclasados” ou “desclasadas”-, mais das institucións, como o ensino, dos propios movementos políticos, sociais, relixiosos e culturais. Daquela, parece claro, aínda que non se recoñeza sempre, que aquí ninguén é inocente. Moito menos o señor Wert. El sábeo perfectamente, e, como vén sendo habitual na extrema dereita, non o oculta. Gábase diso. Pénsase en posesión da verdade e difama co seu proceder -non toda crítica ten de ser explícita- ao profesorado.
Opina que somos preguiceiras, que non cumprimos o noso horario, que collemos baixas polo morro e que nos importa un corno o alumnado. De acordo con estas crenzas súas, promove a LOMCE, unha lei que pretende pór en práctica a súa particular reforma, elaborada con criterios políticos e sociais de épocas pretéritas. A intención é retornar a un sistema anterior, profundamente clasista, na medida en que o fai dependente da posición económica das familias. Era ese sistema, señor wert, no que as monxas, por citar un exemplo, nos incitaban a facerlle “uuu” aos compañeiros de clase que suspendían, o que a vostede lle gusta? 
Era, pregunto eu, o mesmo sistema “deseducativo” no que estaba permitido “insultar” ao alumnado e mesmo baterlle? Escribo isto porque eu vin a unha desas “grandes pedagogas” que a vostede tanto lle compracen, golpear a cabeza dunha nena de só oito anos contra o taboleiro e dicirlle “cazurra”, “idiota” e outras lindezas, porque non sabía dividir. Porén, a miña particular experiencia, señor Wert, non se limita unicamente á miña condición anterior de alumna dun sistema que considero superado, rancio e pouco “operativo” -se cadra con este adxectivo se me entenda mellor-, mais tamén como profe.
Coñezo ben o ensino privado. Traballei nel, daquela, non ignoro as actitudes do alumnado deste tipo de centros. O elitismo, poño por caso, é palmario. Consecuentemente, a soberbia e a falta de empatía fanse alarmantes. Somos conscientes de que vostede é gustante diso porque temos moi claro que despreza ao pobo e que isto lle comprace.

A lei da mellora educativa (LOMCE)

Frutos Fernández González
 
 
 
 
Frutos Fernández González
  24-10-2013.  Publicado en La Región.
 
O noso sistema educativo é malo e caro: aí están os resultados e as estatísticas. Encima é dos máis esixentes, con alumnos saturados de traballo e familias estresadas polas obrigas escolares. Ninguén debería dubidar da necesidade de melloralo. E iso promete a Lei Wert, que se autotitula da “Mellora Educativa”. Pero, realmente vai mellorar algo? Para tratar de dar unha resposta, con independencia do erro que supón a imposición unilateral da norma, propoño un exercicio: comparar o que pretende co que se fai en Finlandia, país europeo de referencia en educación.
 
Podemos comezar pola relación público-privado. En Finlandia, en sintonía cos países da UE, máis do 90% dos alumnos de primaria e secundaria asisten a colexios públicos: en España non chegan ó 70%. Non parece que a nova Lei, dando máis facilidades á concertación, teña entre os seus obxectivos converxer con Finlandia neste apartado; tampouco no da total gratuidade do ensino obrigatorio, que alí inclúe libros de texto, material escolar e comedor, todo de balde; por certo, cun gasto por alumno inferior ó de España.
 
Outra divisa da Lei Wert é a da implantación de diversas probas de avaliación externas no ensino obrigatorio e no bacharelato. Convén saber que en Finlandia, no ensino obrigatorio, practicamente non hai exames, que os deberes son mínimos e que a única proba externa realízase ó final do bacharelato, e tan só para os que pretenden seguir estudos superiores. Tampouco o adianto da separación por itinerarios ou da entrada en FP nos leva á converxencia con Finlandia; alí, os estudos obrigatorios son comúns ata os 16 anos, sen ningún tipo de itinerario e cunha optatividade reducida, que adoita profundar en materias obrigatorias (inglés, matemáticas, ciencia…). A FP, excelente, faise despois de completado o ensino obrigatorio, en tres anos, igual có bacharelato. E sobre as linguas? En Finlandia existen dúas linguas oficiais, o finés (maioritario, 91,2%) e o sueco (minoritario, 5,4%), e os pais poden escoller entre centros en lingua finlandesa e centros en lingua sueca, sendo o outro idioma oficial materia obrigatoria; trátase dun sistema semellante ó do País Vasco ou Navarra, que non impide a Lei Wert, dirixida neste ámbito contra a inmersión lingüística catalana. E que dicir da financiación de centros privados que segregan por sexo ou da eliminación da Educación para a Cidadanía? En Finlandia non hai segregación e existe unha materia que trata dos temas de educación da cidadanía. Coincídese, iso si, na obrigatoriedade da relixión (ou da ética), aínda que en Finlandia raramente sexa a católica (0,14% da poboación).
 
En suma, o exemplar sistema finlandés e a Lei Wert parécense tanto coma o día e a noite. E hai unha razón fundamental para iso: a sociedade finlandesa, en conxunto, defende un ensino igualitario e colectivista, e dá as costas, con éxito, ás reformas educativas neoliberais de carácter competitivo, xusto a ideoloxía á que se entrega a Lei Wert con dúas únicas condicións: o incremento da participación da Igrexa católica e a satisfacción, no posible, das demandas do nacionalismo español. Fronte a isto temos a un PSOE autocompracido coas súas reformas, que pensa que basta con meter ós alumnos nas aulas e formalos nos valores democráticos; e non só é iso, como se podería aprender moi ben de Finlandia.
 
Existe unha única saída para o labirinto no que nos movemos: un gran pacto polo ensino –como o que intentara o ministro Gabilondo- e unha nova lei consensuada e ilusionante. A Lei Wert simplemente reflicte o clima de polarización e división política que vive España.

24 oct 2013

Segundo o Goberno, a 3ª folga xeral de educación, anti-LOMCE, non existiu

O día 22, a Secretaria de Estado de Educación, asegurou que "as razóns da folga non están para nada relacionadas coa reforma educativa". Esta tarde ninguneou a súa incidencia nas aulas.


 Desde a responsabilidade ministerial que me corresponde, é evidente -dicía para si, esta tarde, a Sra. Gomendio- e, dado o promedio do 20,76% de paro global habido esta mañá de 24 de outubro no conxunto do sistema educativo, ata me atreverei a dicir que a tan anunciada folga, coa súa "demagóxica" e "ofensiva" serie de eslóganes, non foi senón "un fracaso". Contareino nun vídeo: para que molestarme en explicar de onde saquei este cuantificación tan baixa; pegouchéseme o modo de facer de Rajoy, o noso líder silencioso. É que fixemos unha boa reforma. Non ía eu a participar nunha mala, promovela e que servise de pretexto aos acontecementos contestatarios destes anos, estes días e especialmente ao da múltiple convocatoria de tanto opoñente para este desagradable día de hoxe. Se a proposta lexislativa que xa está no Senado fose mala, os paladines da verdade e do progreso non a elaboramos. Esta é a verdade. Agora ben, como verum, bonum et bellum convertuntur -segundo predicaba un "escolastizado" Aristóteles-, o que estamos a piques de converter en lei orgánica é, ademais, bo e fermoso. De bos é, neste caso,  ter agallas para desbotar canto de ineficiente e sen sentido había no sistema con que nos topamos en 2011, erradicar tanto mal como había esparexido pola estrutura da educación española, non dar oído a tanto canto de serea como propalaron outros e centrarnos en melloralo todo, coa mírada posta especialmente nos que doutro xeito carecerán de medios para outear sequera  saír da ignorancia conxénita. Por iso, como bos que somos, estamos acelerando como podemos a liberación de obrigas tan pesadas como as impositivas dalgúns e, de paso, procurando que a beneficencia e a caridade alonguen as súas posibilidades de existencia. Ao noso alegre paso, fixemos medrarr os emprendedores de accións solidarias de pobres para pobres, que propaguen o ben aliviando males sociais sempre existentes. Axudando a saír adiante a cantos doutro xeito se estarían preguntando perigosamente polas causas da súa pobreza, xeran xa en paralelo un amplo sector de xente agradecida, que vai en alza. Como acalar se non aos doce millóns de pobres que contabiliza Cáritas, dos que tres o son en grado severo? Coas nosas inestimables reformas, con todo, pronto deixará de haber cidadáns que non sexan receptivos a canto ben tratamos de esparexer por esta España nosa: peza clave nese circuíto é a nosa LOMCE. Os que se manifestan e fan folgas con este pretexto non son de fiar: de algo me serviu o que estudei en Cambridge sobre primates -elucubraba a Sra. Secretaria ministerial. Non o fan por esta boa reforma que vai mellorar sustantivamente a educación, igual que xa o están facendo outras reformas recentes do noso programa partidista, que ata melloraron o paro -cunha rebaixa última de 72.800 persoas, segundo a última EPA- e quédase tan só nun 25,9 % da poboación activa. As súas razóns son outras, espúreas e pouco solidarias; son as duns colectivos docentes, que, nunha contorna tan mala como o actual -en que moitos viron desaparecer os seus postos de traballo-, van de mixiriccas e quererían melloras salariais, redución de carga lectiva e de número de alumnos por clase?. Radicais son os que falan de "extinción da educación" -como pregoaba un famoso humorista esta mañá- ou quen como os extraviados promotores dunha autodenominada Plataforma pola Escola Pública, que pregoan con dobrez a dez millóns de alumnos e 800.000 profesores que o tan querido ministro, Sr. Wert, é "persoa non grata e inimigo da educación", a pesar do bo camiño en que está poñendo ao sistema educativo español, reprobando así a súa esforzada xestión e particularmente a súa lei, á que sinalan como "clasista, segregadora e retrógrada". Habráse visto tamaña cerrazón, cando ata o Banco de España empeza a ser optimista e está dicindo que xa deixamos atrás a senda da recesión e que crecemos ao 0,1%? E todo por non recoñecer que este bo Goberno, de que formo parte con orgullo, xa está facendo render o optimismo. Segundo a miña autorizada opinión, xuraría á prensa que non houbo folga -o que eu entendo por folga contra a LOMCE, desde logo que non- este 24 de outubro: que vexan o meu vídeo.

 (continuará: pensou moito esta tarde) Madrid, 24/10/2013

Non sexas esa "maioría silenciosa".

20 oct 2013

O último informe PISA (para adultos) non xustifica que a LOMCE vaia mellorar a educación española.


O propio MEC cambiou o argumento. pasaron de dicir que "a LOGSE afunde o sistema" a recoñecer que "avanzamos, pero non o suficiente".


De mirárese ben, non é estraño que o PIAAC (Informe PISA para adultos) detecte un baixo nivel comprensivo nas competencias lectoras dos españois. Sabiámolo por outros indicadores, pola historia da nosa educación e as súas limitacións -desde a Lei Moyano en 1857, ata a LOCE de 2002- e polos datos que proporciona periódicamente o Censo, testemuña fidedigna tanto do baixo nivel educativo medio dos españois como das sensibles melloras dos últimos trinta anos. Evidencia este que non é idéntica a situación dos maiores de 55 anos que a dos que andan entre os 16 e 24. Con ser mellorables os sistemas que viviron os nados despois de 1988, infinitamente máis mediocres foron os padecidos polos que naceron nos 40 e 50, moitísimo máis analfabetismo absoluto e, igualmente, con moitos menos universitarios. É verdade que o Censo só rexistra os títulos académicos, pero as súas variacións non son alleas á historia educativa dos españois. O PIAAC, máis explícito en canto a qué saben facer os enquisados, permite comparacións con outros países da OCDE e advírtenos un pouco máis do panorama educacional da nosa poboación. Pero non vale para argumentar a conveniencia da LOMCE. Facelo é, sinxelamente, un atropelo, xa que PISA mostra que as xeracións últimas de estudantes do noso país non están tan afastadas dos promedios internacionais -como vén repetindo, insistente, o sociólogo José Saturnino Martínez (@mandarrian), entre outros.

En nada melloran as capacidades dos nosos estudantes -nin as da poboación en xeral- cando oficialmente, desde o MEC e moitas Comunidades, se empregan sen rubor estes e outros datos para o contrario do que debesen, dando a entender que con esta nova lei pronto cambiará substancialmente o panorama. Agora que recortaron o orzamento, multiplicaron o duro traballo dos docentes residuais e tratan de introducir no sistema asuntos, controis e materias doutra época -sen máis consenso que o da súa solitaria maioría parlamentaria-, os grandes principios da LOMCE só empeorarán os datos de PISA/OCDE. Salvo manipulación, todo induce a pensar que declinarán máis esas capacidades lectoras e matemáticas xenéricas.

En boca dalgúns eximios políticos, "mellorar" case sempre é un eufemismo baldeiro e equívoco, tan reiterado que non podemos fiarnos dunha suposta honestidade e decencia no dicir. Soa máis a un espellismo verbal, a consigna anticidadá afanada en tapar a ineptitude ou a ansia de que todo se volva un pouco máis tráxico. Non imos esixirlles que sexan uns exquisitos académicos, pero si que sexan rigorosos e honestos no significado que denotan as súas mensaxes. A da súa palabra é a mínima pedagoxía que poden exercer. Debesen saber que a ninguén anima a ler e entender o que sucede -nin menos o que presuntamente fan eles como representantes nosos no público- si os vemos empeñados en terxiversar e anular o aire semántico das palabras que nos son máis queridas: democracia, xustiza, servizos sociais dignos, igualdade, e tantas outras que compoñen o campo primordial sobre o que se estrutura un sistema educativo coherente.

Todos os días hai grandes novidades neste terreo do Logos político, que diría D. Emilio Lledó, pero foi significativo, este martes pasado, que un relevante parlamentario dixese que opoñerse ou discutir leis como a LOMCE -ou outras que nacen marcadas con similar cariz reformista- era "conservador" E tamén tivemos que oír que era "progresista" ensinarlles ás nais en situación abortiva unha ecografía da súa feto... Que ninguén se estrañe de se, ante tales abusos da linguaxe, a xente opta pola asiduidade a telebasuras varias: é ese o obxectivo? 
De proseguir este ritmo de antipatía, habería que esixirlle ao Sr. Wert que retire a España dos traballos de PISA, pois só parece que vallan para que o seu propio círculo hermenéutico ofenda a intelixencia dos cidadáns. Usado para o monólogo exclusivo, non para o entendemento e a convivencia no que importa, sáenos custoso.

Etiquetas: LOMCE, Wert, PIAAC, PISA, OCDE, Censo, Linguaxe política, Emilio Lledó, José Saturnino

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Madrid, 19/10/2013